دنی سیترینوویچ، تحلیلگر مسائل امنیتی و خاورمیانه و پژوهشگر پیشین اطلاعاتی اسرائیل، در توئیتی ادعا کرد: وضعیت کنونی در تنگه هرمز شکننده است. او هشدار داد که تداوم محاصره دریایی آمریکا و تلاش واشنگتن برای هدایت نفتکش‌ها به مسیر جنوبی این آبراه، می‌تواند زمینه‌ساز دور تازه‌ای از تنش و درگیری میان تهران و واشنگتن شود.
به گزارش فرارو، سیترینوویچ نوشت: امروز یکشنبه آژیرهای هشدار در بحرین به صدا درآمد. وضعیت کنونی تنگه هرمز همچنان بی‌ثبات است. ادامه این شرایط بدون وجود یک مسیر دیپلماتیک معتبر برای خروج از بحران، خطر تبدیل یک رویارویی محدود به درگیری گسترده‌تر را افزایش می‌دهد.
محاصره دریایی آمریکا از نگاه تهران اقدامی جنگی است
این تحلیلگر اسرائیلی در یادداشت خود ادعا کرد که وضعیت کنونی در تنگه هرمز نمی‌تواند برای مدتی نامحدود ادامه پیدا کند. به اعتقاد او، تا زمانی که آمریکا محاصره دریایی خود را حفظ کند و بکوشد نفتکش‌ها را به عبور از مسیر کشتیرانی جنوبی تنگه وادار کند، ایران این اقدامات را مصداق اقدام جنگی تلقی خواهد کرد.
سیترینوویچ معتقد است تهران بعید است برای همیشه این وضعیت را بپذیرد و احتمالاً با افزایش حملات به نفتکش‌ها و حتی اهداف دیگر، تلاش خواهد کرد هزینه‌های محاصره را بالا ببرد؛ به‌ویژه اگر عملیات نظامی آمریکا در اطراف بندرعباس ادامه پیدا کند.
اختلاف نگاه تهران و واشنگتن به ادامه محاصره
سیترینوویچ در بخش دیگری از تحلیل خود به تفاوت بنیادین نگاه دو طرف به محاصره دریایی اشاره کرد. به گفته او، واشنگتن ممکن است تصور کند که می‌تواند این محاصره را برای مدتی طولانی ادامه دهد، اما تهران آن را تهدیدی مستقیم علیه اقتصاد، حاکمیت و امنیت ملی خود می‌داند.
از نگاه این تحلیلگر، پذیرش محاصره بدون واکنش، برای رهبران ایران به معنای پذیرفتن واقعیت راهبردی جدیدی است که آمریکا بر تهران تحمیل کرده است؛ وضعیتی که با شیوه عملکرد نظام سیاسی ایران سازگار نیست.
او تأکید می‌کند حتی اگر هیچ‌یک از دو طرف خواهان رویارویی گسترده‌تر نباشند، تحولات جاری می‌تواند هر دو را به سمت تشدید تنش سوق دهد.
هشدار درباره چرخه خطرناک اقدام و واکنش
این تحلیلگر اسرائیلی، گزارش‌ها درباره حمله در بحرین را نمونه‌ای از خطر تشدید درگیری دانست و نوشت که واشنگتن اکنون با انتخاب دشواری روبه‌روست: برای احیای بازدارندگی دست به اقدام تلافی‌جویانه بزند و خطر پاسخ دوباره ایران را بپذیرد، یا خویشتن‌داری کند و این برداشت را در تهران تقویت کند که می‌توان تشدید تنش را بدون هزینه تحمل کرد.
به باور سیترینوویچ، مشکل اصلی این است که تهران و واشنگتن مفهوم بازدارندگی را به شکل متفاوتی تفسیر می‌کنند. آمریکا ممکن است تصور کند اقدام نظامی تلافی‌جویانه ایران را به عقب‌نشینی وادار می‌کند، در حالی که تهران ممکن است پاسخ ندادن را زمینه‌ساز افزایش فشار آمریکا بداند.
او هشدار داد که چنین برداشتی می‌تواند چرخه‌ای خطرناک ایجاد کند؛ چرخه‌ای که در آن هر طرف برای احیای بازدارندگی اقدام می‌کند، اما نتیجه این اقدامات به‌جای کاهش تنش، افزایش احتمال رویارویی خواهد بود.
پیامدهای بحران هرمز فراتر از ایران و آمریکا خواهد بود
سیترینوویچ در ادامه، پیامدهای احتمالی تشدید تنش را محدود به تهران و واشنگتن ندانست و درباره آثار آن بر اقتصاد جهانی هشدار داد.
به نوشته او، افزایش تنش می‌تواند قیمت نفت و هزینه بیمه حمل‌ونقل دریایی را بالا ببرد، تجارت بین‌المللی را مختل کند و کشورهای حاشیه خلیج فارس را در معرض تهدید قرار دهد؛ کشورهایی که بارها مخالفت خود را با وقوع جنگی دیگر در منطقه اعلام کرده‌اند.
محاصره بدون راهبرد خروج؛ ضعف اصلی سیاست آمریکا
این تحلیلگر در بخش دیگری از یادداشت خود، راهبرد کنونی آمریکا را با این پرسش به چالش کشید که اگر محاصره دریایی نتواند امتیازهای معناداری از ایران بگیرد و هم‌زمان هزینه‌های اقتصادی و نظامی رویارویی را افزایش دهد، هدف نهایی واشنگتن از ادامه آن چیست؟
از دیدگاه سیترینوویچ، محاصره ابزاری برای دستیابی به یک هدف سیاسی است و نباید به‌عنوان هدفی مستقل دنبال شود. او همچنین فقدان راهبرد خروج از بحران را یکی از ضعف‌های اصلی سیاست آمریکا دانست.
به اعتقاد او، اگر ایران از تسلیم شدن خودداری کند و واشنگتن نیز لغو محاصره بدون دریافت امتیازهای عمده را شکست تلقی کند، دو طرف ممکن است وارد رویارویی‌ای شوند که هیچ‌کدام در ابتدا خواهان آن نبوده‌اند.
خطر تبدیل رویارویی محدود به جنگی گسترده‌تر
سیترینوویچ در جمع‌بندی تحلیل خود تأکید کرد که آمریکا نمی‌تواند فرض کند گذشت زمان به‌تنهایی تهران را به تسلیم وادار خواهد کرد. او یادآور شد که ایران در گذشته نشان داده است حاضر است هزینه‌های اقتصادی سنگینی را تحمل کند، اما از آنچه منافع بنیادین ملی می‌دانند، دست نکشد.
این تحلیلگر اسرائیلی در پایان نوشت که هیچ چشم‌انداز واقع‌بینانه‌ای برای ادامه نامحدود وضعیت کنونی در تنگه هرمز یا تبدیل آن به شرایطی عادی و پایدار وجود ندارد.
او هشدار داد که نخواستن جنگ از سوی تهران و واشنگتن، لزوماً به معنای جلوگیری از وقوع آن نیست و هرچه وضعیت کنونی بدون وجود مسیر دیپلماتیک معتبر برای خروج از بحران طولانی‌تر شود، احتمال تبدیل یک رویارویی محدود به درگیری گسترده‌تر افزایش خواهد یافت.
نظرات کاربران