بر اساس گزارش ایسنا، شینا انصاری در همایش بینالمللی با عنوان «سایه جنگ بر سر مردم و طبیعت» به این نکته اشاره کرد که عواقب جنگها حتی بعد از خاتمه درگیریها ادامه خواهد داشت. وی ادامه داد که تأثیرات جنگ بر روی خاک، آب، هوا، جنگلها، تالابها و زیستگاههای طبیعی ممکن است سالها و نسلهای آتی را تحت تأثیر قرار دهد؛ از این رو، حفظ طبیعت نباید در شرایط جنگ به فراموشی سپرده شود.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، صلح را به عنوان بنیادی اساسی برای تحقق توسعه پایدار معرفی کرد. او تصریح کرد که صلح به معنای صرف نبود جنگ نیست، بلکه با امنیت انسانی، سلامتی و دسترسی پایدار به منابع مرتبط است و حفاظت از آب، خاک، هوا و اکوسیستمها نیز جزئی جداییناپذیر از این مفهوم به شمار میآید.
انصاری همچنین به تبعات مستقیم و غیرمستقیم جنگ برای محیط زیست اشاره کرد و گفت: حملات به تأسیسات صنعتی و انرژی، آتشسوزی ذخایر سوخت و آسیب به زیرساختهای آب و فاضلاب میتواند منجر به آلودگیهایی شود که برای سالها به منابع طبیعی و سلامتی جوامع محلی آسیب خواهد زد.
او با اشاره به آسیبهای زیستمحیطی ناشی از جنگهای اخیر در کشور، تصریح کرد که در زمان جنگ تحمیلی دوم، ۱۳ منطقه حفاظتشده تحت تأثیر قرار گرفتند. همچنین در جنگ تحمیلی سوم، حمله به برخی تأسیسات و مخازن سوخت و آتشسوزیهای ناشی از آن، موجب نگرانیهایی درباره کیفیت هوا، سلامت عمومی و منابع طبیعی شد.
معاون رئیسجمهوری به حساسیت اکولوژیک خلیج فارس و دریای عمان تأکید کرد و افزود: تمرکز زیرساختهای نفتی، گازی، پتروشیمی و حملونقل دریایی در این نواحی، هرگونه آلودگی گسترده را به تهدیدی فراتر از مرزهای سیاسی تبدیل کرده و میتواند آثار غیرقابل جبرانی بر تنوع زیستی داشته باشد.
انصاری مستندسازی علمی آثار جنگ را یکی از اولویتهای سازمان حفاظت محیط زیست عنوان کرد و گفت: گزارش آثار محیط زیستی جنگ تحمیلی دوم با تأکید رئیسجمهوری و همکاری نهادهای مسؤول و دانشگاهها به پایان رسیده و هماکنون مستندسازی آثار جنگ تحمیلی سوم جریان دارد.
وی با تأکید بر تعامل دوسویه میان صلح و محیط زیست بیان کرد: همکاری برای حفاظت از منابع طبیعی مشترک میتواند به گسترش گفتوگو، تقویت سرمایه اجتماعی و اعتماد میان کشورها منجر شود. در همین راستا، پیش از شروع جنگ تحمیلی سوم، ایران با وزیران محیط زیست کشورهای حاشیه خلیج فارس و دبیرکل سازمان ملل نسبت به اثرات احتمالی جنگ و خطرات ناشی از تمرکز تأسیسات نفتی در منطقه هشدار داده بود.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست همچنین پیشنهاد ایران برای ایجاد یک پارک مشترک با ارمنستان را به عنوان اقدامی در جهت حفاظت از زیستگاههای طبیعی در نواحی مرزی، حفظ کریدورهای حیات وحش و توسعه همکاریهای علمی و فنی ارزیابی کرد و افزود: سازمانهای مردمنهاد، نهادهای دانشگاهی و جوامع محلی نیز میتوانند با برقراری شبکههای علمی و مدنی در میان کشورهای منطقه، چالشهای زیستمحیطی مشترک را به فعالیتهای عملی تبدیل کنند.
انصاری در قسمت دیگری از سخنانش بازسازی پس از جنگ را فرصتی مناسب برای اصلاح الگوهای توسعه برشمرد و اظهار کرد: بازسازی نباید تنها به معنای بازگشت به شرایط قبل از جنگ باشد، بلکه میبایست همراه با اصلاح الگوهای ناپایدار و بازنگری در تصمیمهای توسعهای صورت گیرد، زیرا نادیده گرفتن ملاحظات زیستمحیطی در بازسازی زیرساختهای حیاتی ممکن است هزینههای سنگینی را بر جامعه تحمیل کند.
وی از قرار دادن تدوین و اجرای سند سیاستی «بازسازی سبز و احیای سرمایههای طبیعی پس از جنگ» در دستور کار این سازمان خبر داد و افزود: این برنامه بر روی پایش و کنترل آلودگی آب و هوا، شناسایی و پاکسازی مناطق آلوده، احیای مناطق طبیعی و زیستگاههای آسیبدیده، مدیریت پسماند و توجه به ملاحظات زیستمحیطی در بازسازی زیرساختها متمرکز است. اجرای این طرح نه تنها به حفاظت از منابع طبیعی کمک خواهد کرد، بلکه میتواند مشارکت اجتماعی و ایجاد اشتغال سبز را نیز تقویت نماید.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در پایان تأکید کرد: حفظ طبیعت در زمان جنگ به منزله دفاع از حق زندگی و سلامتی انسانهاست و بازسازی محیط زیست پس از جنگ، جزئی از بازسازی امید و آینده جامعه به حساب میآید.
سخنران دیگری در این همایش، یوسف حجت - رئیس دانشگاه تربیت مدرس - نیز بر پیوند بین صلح و محیط زیست تأکید ورزید و گفت: صلح پایدار تنها به معنی عدم وجود جنگ نیست، بلکه ضرورت پایداری امنیت غذایی، منابع طبیعی، محیط زیست سالم و هوای پاک را در بر میگیرد.
او همچنین به نامگذاری ششم نوامبر بهعنوان روز جهانی پیشگیری از بهرهبرداری از محیط زیست در جنگ و منازعات مسلحانه اشاره کرد و اظهار داشت: جنگها نه تنها جان انسانها را میگیرند، بلکه موجب آلودگی آب و خاک، تخریب جنگلها و آسیب به زیستگاههای طبیعی میشوند و عواقب آن ممکن است تا نسلها ادامه یابد.
حجت با تأکید بر اینکه رقابت برای منابع طبیعی مانند آب، زمین حاصلخیز، غذا و انرژی میتواند منجر به تنش میان کشورها شود، افزود: منابع طبیعی مشترک از جمله رودخانههای مرزی میتوانند به جای ایجاد اختلاف، پایهگذار همکاری کشورها برای مدیریت و حفاظت مشترک باشند.
در ادامه همایش، فرامرز میرزایی - رئیس دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس - به اهمیت ثبت و انتقال تجربیات زیستمحیطی ناشی از جنگ اشاره کرد و آن را زمینهساز افزایش آگاهی عمومی و تقویت فرهنگ حفاظت از طبیعت دانست.
وی بر ضرورت ثبت تجارب مردم از آسیبهای جنگ به محیط زیست تأکید کرده و گفت: روایتهای فردی و خانوادگی که مستندسازی و به جامعه منتقل شوند، میتوانند به شکلگیری حافظه جمعی و افزایش مسئولیتپذیری اجتماعی کمک نمایند.
به گزارش روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست، میرزایی با تبیین مراحل تجربه، روایت، ثبت، انتقال و تبدیل حافظه به کنش حفاظتی گفت: ایجاد یک بانک اطلاعاتی از این روایتها و بهرهگیری از ظرفیت فیلمها، مستندها و تولیدات رسانهای میتواند به افزایش آگاهی عمومی و تغییر در رفتار جامعه جهت حفاظت از طبیعت یاری رساند.
انتهای پیام
نظرات کاربران