فرارو- اصطلاح آئودی ایرانی این روزها به‌طور گسترده‌ای در دنیای مجازی برای توصیف محصولات آرتابان موتور استفاده می‌شود. عنوانی که در ابتدا قرار بود به‌عنوان یک استراتژی بازاریابی به کار رود و به تحسین این برند بیانجامد، اما در حال حاضر به سوژه‌ای برای شوخی و لطیفه‌پردازی مخاطبان فضای مجازی تبدیل شده است. کاربران در واکنش به تبلیغات مربوط به آئودی ایرانی با عباراتی چون «آئودی مناطق محروم»، «آئودی مناطق کم‌برخوردار» و حتی «آئودی مناطق صعب‌العبور» به شباهت نشان تجاری آرتابان با لوگوی آئودی اشاره می‌کنند. این شباهت بصری به جای اینکه به اعتبار این برند بیفزاید، به موضوعی در فضای مجازی و گزارش‌های ضدتبلیغ تبدیل شده است.

به گزارش فرارو، داستان آئودی ایرانی تنها به لوگوی سه‌حلقه‌ای محدود نمی‌شود و آرتابان حاشیه‌های دیگری نیز دارد. از تأخیر در تحویل خودروهای ثبت‌نامی و نارضایتی برخی خریداران تا حضور مدیران سابق فرداموتورز در این مجموعه، سوالات جدی درباره عملکرد آرتابان و قابلیت‌های آن در اجرای تعهداتش مطرح شده است.

حکایت آئودی ایرانی؛ سه حلقه بدون توضیح رسمی

نشان آئودی آلمان از چهار حلقه درهم‌تنیده شکل می‌گیرد. این نشان به اتحاد چهار خودروساز آلمانی، یعنی آئودی، هورش، واندرر و DKW در سال ۱۹۳۲ و تشکیل گروه اتو یونیون اشاره دارد. هر یک از این حلقه‌ها نماد یکی از این شرکت‌هاست.

اما نشان آرتابان دارای سه حلقه است و هیچ نوع ارتباطی با تاریخچه یا ساختار گروه خودروسازی آئودی ندارد. شباهت ظاهری این دو نشان، سبب شکل‌گیری لقب «آئودی ایرانی» شده که به هر دو محصول مونتاژی آرتابان، یعنی آرتان و توکا اشاره دارد.

نکته قابل توجه این است که هنوز هیچ توضیح رسمی و مشخصی از سوی آرتابان در خصوص علت انتخاب نشان سه‌حلقه‌ای منتشر نشده و حتی در بخش‌های معرفی شرکت و محصولات در وب‌سایت هم هیچ اشاره‌ای به معنا و پیشینه این لوگو نشده است.

هرچند این موضوع به نفع آرتابان تمام نشده است. لوگوی هر محصول به عنوان نشان تجاری آن شناخته می‌شود و اگر این نشان به سخره گرفته شود، می‌تواند مرز میان تبلیغ و ضدتبلیغ را محو کند. به‌ویژه زمانی که مشتریان هنوز هیچ شناخت روشنی از خود محصول و عملکرد تولیدکننده آن ندارند.

آرتابان دو خودروی جدید با این نشان به بازار عرضه خواهد کرد. آرتان، یک سدان مونتاژی بر پایه رووی i5 از محصولات گروه خودروسازی سایک چین بوده و توکا نیز به‌عنوان یک شاسی‌بلند مونتاژی بر پایه دانگ‌فنگ فنگون ۵۸۰ تولید می‌شود. در نتیجه ما با دو خودروی چینی مواجه هستیم که آرتابان آنها را با برند خود به بازار ایران معرفی خواهد کرد. یکی در دسته سدان‌ها و دیگری در بازار شاسی‌بلندها.

اما برای مشتری، نه منشا طراحی اهمیت دارد و نه تعداد حلقه‌های لوگو؛ آنچه بیشتر از همه مورد توجه قرار می‌گیرد، کیفیت خودرو، خدمات پس از فروش و زمان تحویل آن است. درست در همین نقطه است که حواشی آرتابان از شوخی‌های آنی در اینستاگرام فاصله می‌گیرد و به یک موضوع جدی‌تر تبدیل می‌شود.

وعده تحویل پنج‌ماهه؛ نظرات مشتریان آرتان چیست؟

آرتابان در تاریخ ۷ مرداد ۱۴۰۴، قیمت‌گذاری و فروش آرتان و توکا را آغاز کرد. قیمت نهایی آرتان مدل ۱۴۰۴، یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان و قیمت توکا دو میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان اعلام شد و موعد تحویل هر دو خودرو پنج ماه تعیین شده که به دی‌ماه ۱۴۰۴ می‌رسد.

در این بخشنامه برای فروش اقساطی نیز شرایط مخصوصی ارائه گردید. موعد تحویل توکا ۶۰ روز کاری پس از تکمیل مدارک و تایید بانک و امور مالی تعیین شده بود.

با این حال، در گزارشی از ۳۱ تیر ۱۴۰۵، گروهی از مشتریان با ارائه اسناد پرداخت اعلام کردند که در مجموع دو مرحله، دو میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان پرداخت کرده‌اند و وعده تحویل فوری دریافت کرده‌اند، اما با گذشت حدود شش ماه هنوز خودرویی به آنها تحویل داده نشده است.

ماجرا به همین‌جا ختم نمی‌شد. به گفته خریداران معترض، حدود یک ماه قبل از آن، مبلغ ۹۰۰ میلیون تومان دیگر نیز درخواست شده بود که دلیل آن توقف تولید آرتان و پیشنهاد تغییر خودرو به توکا پلاس عنوان گردید. پیشنهادی که نیاز به پرداخت حدود دو میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان دیگر داشت.

اما آرتابان به این اعتراض‌ها پاسخ داده و اجباری‌بودن تبدیل آرتان به توکا پلاس را رد کرده و گفته است که هیچ بخشنامه یا الزامی برای اینکار صادر گردیده است. همچنین شرکت تأخیر در تحویل آرتان را ناشی از شرایط و مشکلات مرتبط با جنگ دانسته و اعلام کرده که قیمت‌هایی برای توکا پلاس که منتشر شده، قیمت رسمی شرکت نیست.

این پاسخ، موضع آرتابان در تابستان ۱۴۰۵ است، اما خبر ازسرگیری تولید تنها برای مشتریانی که از مرداد پارسال منتظر تحویل خودرو هستند، کافی نیست. آن‌ها به خودرو نیاز دارند، نه یک وعده جدید در مورد رفع مشکلات.

حضور مدیران سابق فردا موتورز در آرتابان؛ سابقه‌ای نگران‌کننده؟

حاشیه‌های آرتابان حتی از لوگو و زمان تحویل فراتر رفته است. در دی‌ماه ۱۴۰۳ گزارشی درباره تأسیس این شرکت منتشر شد که نشان‌دهنده مشارکت مدیران سابق فردا موتورز و هلدینگ میهن در تأسیس آرتابان بود. در نتیجه، نام فردا موتورز پیش از آنکه اعتراض‌های خریداران آرتابان به گوش برسد، به موضوع حاشیه‌ای این شرکت تبدیل شده بود.

حضور مدیران سابق یک شرکت در یک مجموعه دیگر به‌تنهایی دلیلی بر تکرار مشکلات شرکت سابق نیست، اما تجمیع این سابقه مدیریتی و تأخیر در تحویل آرتان، سؤالی را برای مشتریان ایجاد می‌کند که بی‌اهمیت نیست: آیا آرتابان از تجربه فعالیت مدیران خود در شرکت قبلی برای پیشگیری از تکرار مشکلات بهره‌برداری کرده است؟

نگرانی در این زمینه زمانی جدی‌تر می‌شود که پرونده فردا موتورز را بررسی کنیم. طبق اعلام سخنگوی قوه قضاییه در ۱۷ شهریور ۱۴۰۵، حدود ۹ هزار دستگاه خودرو از تعهدات این شرکت معوق مانده بود که خریداران در استان‌های تهران، سمنان، یزد و گلستان را درگیر کرده بود. در آن مقطع، خبرهای مربوط به آغاز روند ترخیص و تحویل خودروها منتشر شده بود، اما این اقدامات هنوز به معنای تعیین تکلیف کامل پاسخگویی به تعهدات شرکت نبود.

این پرونده همچنان در مهرماه در دستور کار دستگاه قضایی قرار داشت. در بیستم مهر ۱۴۰۵، جلسه کارگروه تخصصی بررسی پرونده فردا موتورز با حضور معاون اول قوه قضاییه و مسئولان قضایی چند استان برگزار گردید. محور اصلی این جلسه، تعیین تکلیف مطالبات خریداران و تدوین برنامه‌ای برای زمان‌بندی تحویل خودروهای معوق بود. در این جلسه تأکید شد که این شرکت باید قبل از هر گونه پیش‌فروش جدید یا دریافت وجه از مشتریان جدید، به تعهدات قبلی خود عمل کند. در حالی که در ۱۴ مهرماه تعداد از حواله‌داران در مقابل دادگستری سمنان تجمع کرده و در انتظار تحویل خودروهای خود بودند.

تجمع حواله‌داران فرداموتورز مقابل دادگستری سمنان 14 مهر 1405

اگرچه پرونده فردا موتورز را نمی‌توان مستقیماً به آرتابان نسبت داد و ارتباط مدیریتی نیز به‌تنهایی نمی‌تواند اثبات کند که مشکل مشابهی در این شرکت تکرار خواهد شد؛ اما وقتی یک خودروساز با اعتراضات مشتریانه بابت تأخیر در تحویل روبه‌روست و همزمان گزارش‌هایی درباره حضور مدیران سابق شرکتی با حدود ۹ هزار خودروی معوق در ایجاد آن منتشر می‌شود، به‌صورت طبیعی سوالات مشتریان در مورد آینده تعهدات این شرکت افزایش می‌یابد.

آرتابان می‌تواند با لوگوی سه حلقه‌ای‌اش نظر کاربران را جلب کند و محصولاتش را با نامی تازه ارائه دهد، اما اعتبار یک خودروساز تنها با شباهت نشان تجاری به برندهای معتبر ایجاد نمی‌شود. آنچه در بلندمدت برای مشتری باقی خواهد ماند، خودروهایی است که تحویل گرفته‌اند، خدماتی که دریافت کرده‌اند و تعهداتی که شرکت به آنها عمل می‌کند. شاید آرتابان از پس لقب «آئودی ایرانی» به‌راحتی برآید، اما باید تمام تلاش خود را کند تا از زیر سایه تأخیر در تحویل و سابقه مدیریتی خود بیرون بیاید.

خبرنگار : ملیکا قراگوزلو