یک موشک ولکان متعلق به شرکت یونایتد لانچ الاینس (ULA)، که حاصل سرمایه‌گذاری مشترک شرکت‌های بوئینگ و لاکهید مارتین است، روز یکشنبه ۱۵ نوامبر، اندکی پس از پرتاب از فلوریدا دچار نقص فنی شد و محموله خود شامل ۴۰ ماهواره شبکه اینترنتی لئو آمازون را از دست داد.

این موشک حدود ۱۰ دقیقه پس از برخاستن از پایگاه نیروی فضایی کیپ کاناورال با مشکل مواجه شد. علت دقیق این حادثه بلافاصله مشخص نشد.

شرکت یونایتد لانچ الاینس در بیانیه‌ای اعلام کرد بر اساس اطلاعات دریافتی از مدیر پرتاب، موشک ولکان حدود ۱۰ دقیقه پس از آغاز پرواز دچار اختلال شده و نتوانسته است محموله مأموریت آمازون را به مدار زمین منتقل کند.

این شرکت همچنین اعلام کرد به دلیل وقوع تازه حادثه، هنوز اطلاعات مشخصی برای شناسایی علت آن در اختیار ندارد.

این شکست ضربه‌ای به برنامه موشک ولکان، جدیدترین موشک عملیاتی این شرکت، وارد می‌کند. یونایتد لانچ الاینس که حدود دو دهه از فعالیت آن می‌گذرد، در تلاش بود با استفاده از این موشک، پرتاب‌های منظم ماهواره‌های شبکه اینترنتی آمازون را آغاز کند.

سابقه مشکلات فنی موشک ولکان

این مأموریت پنجمین پرواز موشک ولکان از زمان نخستین پرتاب آن در سال ۲۰۲۴ و اولین پرواز آن پس از وقفه‌ای ۹ماهه بود.

این وقفه پس از انجام بررسی‌های فنی جداگانه درباره تقویت‌کننده‌های جانبی موشک و موتورهای اصلی آن ایجاد شده بود.

تقویت‌کننده‌های موشک در دو پرواز قبلی، از جمله مأموریتی در فوریه ۲۰۲۶ برای نیروی فضایی آمریکا، با مشکلاتی مواجه شده بودند. با وجود این اختلال‌ها، هر دو پرواز موفق شده بودند محموله‌های خود را در مدار قرار دهند.

پنتاگون تا پیش از پرتاب روز یکشنبه، مجوز استفاده مجدد از این موشک برای حمل محموله‌های امنیت ملی را صادر نکرده بود و عملکرد آن در مأموریت آمازون را یکی از عوامل مهم برای ارزیابی مجدد قرار داده بود.

موتورهای اصلی BE-4 موشک ولکان را شرکت بلو اوریجین، متعلق به جف بزوس، تأمین می‌کند. این شرکت پس از انفجار موشک نیو گلن خود در ماه مه، تغییراتی در موتورهای BE-4 ایجاد کرد و موتورهای تحویل‌شده به یونایتد لانچ الاینس نیز اصلاح شدند.

با این حال، هنوز مشخص نیست که آیا این موتورها در شکست مأموریت اخیر نقشی داشته‌اند یا خیر. به نظر می‌رسد اختلال پس از جدا شدن مرحله دوم موشک از تقویت‌کننده مرحله نخست رخ داده است.

ضربه به برنامه اینترنت ماهواره‌ای آمازون

شکست این پرتاب، مانع دیگری در مسیر تلاش آمازون برای گسترش شبکه اینترنت ماهواره‌ای خود موسوم به آمازون لئو است؛ شبکه‌ای که قرار است با استارلینک متعلق به شرکت اسپیس‌ایکس رقابت کند.

آمازون برای استقرار ماهواره‌های خود به شرکت‌های دیگر ارائه‌دهنده خدمات پرتاب وابسته است؛ شرکت‌هایی که برخی از آنها نیز در ماه‌های اخیر با مشکلات فنی و توقف پرتاب‌ها روبه‌رو شده‌اند.

بر اساس گزارش رویترز، پیش از مأموریت ناموفق روز یکشنبه، آمازون از سال ۲۰۲۵ تاکنون ۳۹۸ ماهواره لئو را طی ۱۴ مأموریت در مدار زمین قرار داده بود. این تعداد حدود ۱۲ درصد از مجموع ۳۲۳۶ ماهواره‌ای است که این شرکت برای پوشش جهانی اینترنت به آنها نیاز دارد.

آمازون امیدوار بود خدمات اولیه اینترنت ماهواره‌ای خود را در سال جاری میلادی آغاز کند.

این حادثه احتمالاً بررسی‌های فنی طولانی‌مدتی را در پی خواهد داشت و ممکن است پرتاب‌های بعدی موشک ولکان را برای چند ماه متوقف کند؛ موضوعی که می‌تواند فشار بیشتری بر ظرفیت پرتاب‌های فضایی آمریکا وارد کند.

شرکت آمازون در واکنش به این حادثه اعلام کرد هر پرتابی با ریسک همراه است و این موضوع به‌ویژه درباره مأموریت‌های نخستین اهمیت بیشتری دارد. این شرکت همچنین تأکید کرد که یونایتد لانچ الاینس شریک قابل اعتمادی برای آمازون بوده و انتظار دارد این شرکت از تجربه مأموریت اخیر درس بگیرد و برنامه‌های بلندمدت خود برای موشک ولکان را پیش ببرد.