جرم آسمانی که به نام Fomalhaut b شناخته می‌شود، نخستین بار در سال‌های ۲۰۰۴ و ۲۰۰۶ در تصاویر مشاهده شد و در سال ۲۰۰۸ به‌عنوان یک نامزد برای طبقه‌بندی به‌عنوان سیاره‌ای فراخورشیدی معرفی گردید. اما بررسی‌های به عمل آمده در تصاویر بعدی نشان داد که میزان درخشندگی آن به تدریج کاهش یافته و در عوض، اندازه ظاهری‌اش رو به افزایش است.

جرمی که در حقیقت یک ابر غبارین بود!

تحقیقات انجام شده با استفاده از داده‌های تلسکوپ هابل نشان‌دهنده رفتار غیرمعمول Fomalhaut b بود. بر خلاف سیاره‌های حقیقی، هیچ مدرکی مبنی بر تابش فروسرخ از آن به‌دست نیامد و مسیر حرکتی‌اش نیز با پیش‌بینی‌های علمی همخوانی نداشت.

دانشمندان به تدریج به این نتیجه رسیدند که به احتمال زیاد، دو جرم یخی بزرگ با یکدیگر برخورد کرده و حجم عظیمی از غبار را در فضا به وجود آورده‌اند. این ابر در ابتدار آن‌قدر متراکم و درخشان بود که به نظر می‌رسید از فواصل دور شبیه یک سیاره است.

با گذشت زمان، ذرات این غبار از یکدیگر فاصله گرفته و ابر گسترش پیدا کرد. بنابراین، روشنایی آن به اندازه‌ای کاهش یافت که در نهایت تلسکوپ هابل دیگر قادر به مشاهده‌اش نبود.

هابل همچنین برخورد کیهانی دیگری را ثبت کرد

پژوهشگران بر این باورند که این جرم نیز ناشی از برخورد دو سیارک یا جرم‌های سازنده سیاره بوده است. یافته‌های این مطالعه در دسامبر ۲۰۲۵ در نشریه علمی Science منتشر خواهد شد.

به چشم‌دیدن دو برخورد بزرگ در فاصله‌ای حدود دو دهه، فرصت نادری را برای بررسی چگونگی شکل‌گیری و تکامل منظومه‌های سیاره‌ای در اختیار دانشمندان قرار داده است. آنها با پیگیری این ابرهای غبار هم می‌توانند اطلاعات بیشتری درباره برخوردهایی که احتمالاً در مراحل اولیه تشکیل منظومه شمسی ما نیز واقع شده‌اند، کسب کنند.

تلسکوپ فضایی هابل