div align="justify">به فاصله کمی پس از این تغییر موضع، خبرگزاری رویترز گزارش داد که با وجود موانع در مذاکرات هستهای ایران و گروه ١+٥، شانس حصول یک توافق نهایی افزایش یافته است.
درحالیکه باراک اوباما، رئیسجمهوری آمریکا، با چالشی برای ارائه هر توافق با ایران یک کنگره شکاک مواجه است، فرانسه نیز بر رویکرد سختگیرانه خود در مذاکرات هستهای پافشاری میکند و ایران برای پرهیز از تعهدات بیشتر تلاش میکند. بااینحال با وجود این موانع و موانعی دیگر به نظر میآید که مذاکرهکنندگان بیش از گذشته به حصول یک توافق تاریخی نزدیک شده باشند. بهتازگی دیپلماتهای نزدیک به مذاکرات به رویترز گفتند که شانسهای دستیابی به توافق با توجه به اینکه وزیران امور خارجه ایران و گروه ١+٥ هفته آینده به وین میروند تا وارد آخرین مرحله از این پروسه تقریبا دوساله شوند، بسیار بیشتر است.
خوشبینی محتاطانه
به گزارش ایسنا، این دیپلماتها با یک خوشبینی محتاطانه گفتند که پیشرفت زیادی در حل مسائل مورد اختلاف حاصل نشده و فشار سیاسی زیادی بر هیأتهای مذاکرهکننده ایران و آمریکا برای پایاندادن به بیش از ١٠ سال بنبست سیاسی میان ایران و غرب وجود دارد. یک مقام غربی ارشد به رویترز، گفت: نمیتوانیم شکست مذاکرات را غیرمحتمل بدانیم، اما بیشتر به نظر میآید که به نتیجه میرسیم، البته نه تا پایان ٣٠ ژوئن بلکه در روزهای پس از آن. یک مقام غربی دیگر در گفتوگو با رویترز، تأکید کرد: از نظر من یک توافق حاصل خواهد شد چون اصلیترین بازیگران در این مذاکرات به آن نیاز دارند.
این دیپلماتها همچنین اذعان کردند که این مسائل حلنشده میتواند به بروز برخی مشکلات و تأخیرهایی منجر شود، بااینحال تمایل زیادی برای سازش وجود دارد. یکی از مذاکرهکنندگان پیشین گروه ١+٥ به رویترز گفت که شانس دستیابی به توافق ٦٠ به ٤٠ است. همچنین یک مقام ارشد ایرانی در اینباره گفت: توافق به دست خواهد آمد. آمریکاییها بیشتر از ما خواهان این توافق هستهای هستند و این توافق به هر دو کشور کمک خواهد کرد. او شانس حصول این توافق را ٧٠ درصد توصیف کرد.
برخی کارشناسان آمریکایی نیز سخنان جان کری را مبنیبر عدم اهمیت فعالیتهای گذشته ایران به چالش کشیدهاند. به گزارش ایرنا، دیوید آلبرایت، رئیس مؤسسه علوم و امنیت بینالملل، سخنان کری را تضعیف موضع قبلی آمریکا یا حداقل پیشدرآمدی برای تضعیف آن در آینده میبیند. آلبرایت گفت: اگر دولت آمریکا اینقدر درباره برنامههای ایران میداند، باید جزئیات آن را منتشر کند؛ مثل اسامی، تاریخ، فعالیتها و مکانها.
رسانههای آمریکایی میگویند برچیدن تحریمها و میزان دسترسی بازرسان آژانس همچنان دو موضوع حلنشده در مذاکرات است ولی ایران «جدول همزمانی» را یکی از پرانتزهای باز متن توافق جامع اعلام کرده است. رابرت آینهورن، عضو تیم مذاکرهکننده آمریکا، تا سال٢٠١٣ ، در تازهترین مقاله خود نوشت: علاوهبر موضوعات مهم و شاخص، مذاکره باید درباره بخش قابلملاحظهای از جزئیات فنی هم به توافق منجر شود. او گفت که ١+٥ سه ضمیمه طولانی فنی در کنار متن توافق اصلی سیاسی پیشنهاد کرده که ایرانیها تاکنون در قبال آن مقاومت کردهاند با این استدلال که جزئیات در کنار اجرای توافق اصلی قابل انجام است. بااینحال ١+٥ بهویژه آمریکا اصرار دارد که جزئیات ثبت شود تا اجرای توافق بعدا با مشکل روبهرو نشود. ایران و گروه ١+٥ که نزدیک به دو سال است در حال ادامه این مذاکرات جدی و پیچیده هستند، در اوایل ماه آوریل به یک چارچوب کلی برای توافق نهایی دست یافتند، اما اختلافات اصلی شامل راستیآزمایی برنامه هستهای ایران برای اطمینان از صلحآمیزبودن آن و جدول زمانی لغو تحریمها حلنشده باقی ماند. حصول یک توافق هستهای بهلحاظ سیاسی برای رئیسجمهور آمریکا و حسن روحانی، همتای ایرانیاش، ضروری است با توجه به اینکه روند مذاکرات صلح فلسطین - اسرائیل مدتی است متوقف شده و جنگ عراق و سوریه ادامه دارد. توافق با ایران بعد از کوبا که دیگر دشمن قدیمی آمریکا محسوب میشود، میتواند جزء دستاوردهای اوباما در عرصه سیاست خارجی در طول ریاستجمهوریاش باشد. به گزارش رویترز، دستیابی به توافق هستهای برای حسن روحانی نیز بسیار حائزاهمیت است چون شکست این مذاکرات میتواند به تضعیف سیاسی وی منجر شود. هرچند هیچیک از این دو رئیسجمهور؛ یعنی روحانی و اوباما نمیتوانند امتیاز زیادی بدهند، بااینحال باید برای دستیافتن به یک توافق سازش کنند. نشانههای سازش در حال آشكارشدن است.
از سوی دیگر جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا، هفته گذشته نشان داد که واشنگتن در حال دستکشیدن از اصرارهای گذشتهاش برای حل کامل تحقیقات آژانس درباره آنچه وجود ابعاد نظامی احتمالی در برنامه هستهای گذشته ایران میخواند است. او در یک کنفرانس خبری گفت: ما روی توضیح ایران درباره آنچه در یک مقطع زمانی یا زمانی دیگر انجام داده متمرکز نیستیم. این در حالی است که مقامات آمریکایی پیش از این تأکید داشتند ایران باید به تمام سؤالات آژانس پاسخ دهد و کاهش تحریمها منوط به این مسئله است.
معاونان همچنان پشت میز
روز جمعه ٢٩ خرداد، ایرنا خبر داد که معاونان وزیران خارجه کشورهای ١+٥ در وین برای هماهنگکردن مواضع در مذاکره با ایران نشستی تشکیل دادهاند. پس از پایان نشست داخلی معاونان وزیران خارجه کشورهای ١+٥، سیدعباس عراقچی و مجید تختروانچی نشست هماهنگی با هلگا اشمید برای تنظیم برنامهها و مذاکرات آینده برگزار کردند. معاونان وزیران خارجه انگلیس، آلمان، فرانسه، چین، روسیه و آمریکا که از روز پنجشنبه به وین رفتهاند، صبح جمعه نشستی داخلی برای هماهنگکردن مواضع خود برگزار کردند.
امیدواری روسها
به گزارش اسپوتنیک، سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، گفت: نشست میان وزیران خارجه ایران و گروه ١+٥ از ٢٥ ژوئن بهبعد برگزار خواهد شد و روز دقیق آن بهزودی اعلام میشود. مذاکرهکننده ارشد هستهای روسیه گفت: مشکلات کمتری در این دور از مذاکرات وجود دارد و دستیابی به توافق تا ضربالاجل ٣٠ ژوئن امکانپذیر است. ریابکوف افزود: ما خواهان تمدید بلندمدت مذاکرات نیستیم. روسیه میداند که برخی سیاستمداران از کشورهای درگیر در مذاکرات هستهای تنها با انتقاد از پیشرفت وارد رایزنیها میشوند. او تأکید کرد: ما از خواست مقامات ایرانی برای تمرکز روی موضوع بهجای ادامه زورآزمایی میان هیأتهای مذاکرهکننده که کاری زمانبر است، حمایت میکنیم.
بازگشت ظريف به اروپا
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه، رایزنیهای هستهای خود را از دوشنبه در اروپا آغاز میکند؛ دیدار با فدریکا موگرینی، وزیران خارجه انگلیس، فرانسه و آلمان و شاید آمریکا. مکان دیدار ظریف با اروپاییان تا ظهر شنبه مشخص میشود؛ شهری از میان ژنو، بروکسل و لوکزامبورگ. وزیر امور خارجه در اروپا و در کنار معاونانش که از چهارشنبه گذشته تاکنون سرگرم مذاکره در وین هستند، خواهد ماند و شاید اواخر هفته با جان کری همتای آمریکایی خود دیدار داشته باشد. دیدار با کری هنوز قطعی نشده است. تنها نکتهای که قطعی است آن است که ظریف به ایران بازمیگردد و مذاکرات را از تهران دنبال خواهد کرد.
رویترز: شانس دستیابی به توافق هستهای افزایش یافته است
مذاکرات روی دور تند
تغییر موضع ناگهانی ایالاتمتحده در مذاکرات هستهای، ظاهرا چرخشی جدی در روند مذاکرات ایجاد کرده است. جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا، سهروز پیش گفت که فعالیتهای گذشته ایران برای واشنگتن ملاک نیست و نگاه آنها به آینده است. او اطمینان داد که آینده بسیار مهمتر از کنکاش در گذشته است. به اعتقاد کری، «فعالیتهای ایران در گذشته نیاز به بررسی دارد ولی تحریمها پیش از رفع نگرانیهای آژانس هم قابل برچیدن است».
نظرات کاربران