خداحافظی سامان قدوس از تیم ملی فوتبال ایران یکی از انتخاب‌های قابل توجه و تحسین‌برانگیز در عرصه فوتبال کشورمان در سال‌های اخیر به حساب می‌آید. بازیکنی که سال‌ها در بالاترین رده‌های فوتبال اروپا فعالیت داشت و در زمره لژیونرهای برجسته ایران قرار می‌گرفت، اکنون با وجود این‌که می‌توانست به حضورش در تیم ملی ادامه دهد، تصمیم گرفته تا خود به این همکاری پایان دهد. قدوس در حال گذراندن دوران خوبی در لیگ باشگاهی امارات است و می‌توانست تا جام ملت‌های آتی یکی از گزینه‌های مورد نظر کادر فنی باقی بماند. اما او فرصتی را برای نسل جدید فراهم کرد؛ این انتخاب، نماد بلوغ حرفه‌ای اوست.

واقعیت این است که تیم ملی ایران از مدت‌ها پیش با چالش تغییر نسل رو به رو است و میانگین سنی بالای بازیکنان در تورنمنت‌های اخیر به یک موضوع نگران‌کننده تبدیل شده است. با وجود این، امیر قلعه‌نویی که در شرایط فعلی هدایت تیم ملی را بر عهده دارد، به نظر نمی‌رسد به اندازه لازم برای کنار گذاشتن بازیکنان مسن جسارت به خرج داده باشد. اظهارات اخیر او نیز نشان‌دهنده ادامه همین رویکرد است؛ جایی که تأکید کرد بازیکنان با سابقه همچنان در تفکراتش وجود دارند و سن به‌تنهایی معیار دعوت نیست.

البته هیچ‌کس انتظار ندارد که تیم ملی به‌طور ناگهانی تمام بازیکنان با تجربه را کنار بگذارد یا فقط به خاطر بالا رفتن سن، مهره‌های کلیدی را از فهرست خارج کند. تجربه به عنوان یکی از عناصر مهم در ساختار هر تیم، همچنان نقش بسزایی دارد، اما نگرانی زمانی افزایش می‌یابد که بازیکنانی که با کاهش محسوس کیفیت و افت کارایی مواجه هستند، همچنان به ادامه حضور در اردوهای ملی تمایل داشته باشند و از پذیرش جای خود به نسل جوان‌تر خودداری کنند.

متأسفانه در فوتبال ایران گاهی بیشتر از خود عملکرد، حفظ نام ملی‌پوش بودن و حضور در عرصه توجهات اهمیت پیدا می‌کند. برخی از بازیکنان با تجربه که دیگر توان رقابت با سال‌های اوج خود را ندارند، همچنان امیدوار به دعوت مجدد هستند و این ظاهراً شوق ماندن در تیم ملی و زیر نورافکن‌های فوتبال باعث می‌شود حقیقت را نپذیرند. در این شرایط، تصمیم قدوس ارزشمندی دوچندان پیدا می‌کند؛ چرا که نشان می‌دهد برای کنار رفتن از عرصه، باید زمان‌شناس بود و نیازی نیست همیشه منتظر اعلام خط پایان توسط سرمربی باشیم.

البته، وظیفه اصلی نسل‌سازی و تغییر رویکرد تیم ملی بر عهده سرمربی و کادر فنی است، نه خود بازیکنان. قلعه‌نویی باید تصمیماتش را بر اساس نیازهای فنی و توانایی‌های فعلی بازیکنان اتخاذ کند و نگذارد نام و سابقه بازیکنان به بهانه‌ای برای استمرار حضور آن‌ها در اردوها بدل شود. با این حال، زمانی که سرمربی همچنان درهای بازگشت به بازیکنان قدیمی را باقی می‌گذارد و به وضوح می‌گوید که سن معیار دعوت نیست، عجیب نخواهد بود اگر در اردوهای آینده دوباره شاهد حضور چهره‌های تکراری باشیم.

خداحافظی سامان قدوس یک پیام صریح به همراه داشت؛ هیچ بازیکنی نباید فکر کند پیراهن تیم ملی میراث همیشگی اوست. فوتبال به نسل‌های مختلف تعلق دارد و بازیکنان با تجربه، نه تنها باید در روزهای اوج خود برای تیم ملی مفید باشند، بلکه در زمان افت نیز باید واقعیت را قبول کنند. شاید برخی از ملی‌پوشان قدیمی خوب باشد از تصمیم سامان قدوس درس بگیرند؛ گاهی بهترین کمک به تیم ملی، کنار رفتن به موقع و هموار کردن مسیر برای جوان‌ترها است.

بیشتر بخوانید: بصره، ۲۶ آبان؛ زخم کهنه فوتبال ایران سر باز کرد!