فرارو– فرانسه در حال حاضر به هشتمین هفته از بحرانی بیسابقه در مؤسسات آموزشی خود رسیده است. این بحران که با نارضایتی دانشآموزان نسبت به فرسودگی ساختمانهای آموزشی، کمبود معلم، تراکم بالای کلاسها و نابرابری در نظام پذیرش دانشگاهی شروع شده بود، به تدریج با درگیریهای خیابانی، مداخله پلیس و تعطیلی گسترده مدارس ابعاد پیچیدهتری پیدا کرده است. اکنون صدها مدرسه در نقاط مختلف کشور با موانع فیزیکی بسته شده یا به دلایل امنیتی تعطیل گشتهاند و نگرانیها درباره آثار آموزشی و اجتماعی این وضعیت رو به افزایش است.
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه گاردین، الکس، یک دانشآموز ۱۶ ساله ساکن حومه شمالی پاریس، برای شرکت در مسدودسازی مدرسهاش در شهر ونسان، به مدت چند هفته است که هر روز ساعت چهار صبح از خواب بیدار میشود و مسیری ۹۰ دقیقهای را در تاریکی پیاده طی میکند. وی ماسک و عینک شنا را در کیفش میگذارد تا در صورت استفاده پلیس از گاز اشکآور، از خود محافظت کند. والدینش از این اعتراضات پشتیبانی میکنند، اما به گفته الکس، مادرش اخیراً در مورد ادامه این اقدامها ابراز تردید کرده است. الکس بر این باور است که دانشآموزان دیگر راهی برای شنیده شدن خواستههایشان ندارند.
خواستههای آموزشی و گسترش اعتراضات
جنبش اعتراضی دانشآموزان از پایان سپتامبر آغاز شد و بهسرعت به یکی از بزرگترین حرکتهای اعتراضی جوانان فرانسه در چند دهه اخیر بدل گشت. معترضان خواهان بازسازی مدارس فرسوده، استخدام تعداد بیشتری معلم، کاهش تراکم کلاسها و اصلاح نظام پذیرش دانشگاهی به منظور تحقق عدالت آموزشی هستند.
دانشآموزان در نقاط مختلف کشور با بستن ورودی مدارس به وسیله سطلهای بزرگ زباله، اقدام به مسدود کردن آنها کردهاند. در پاریس، تولوز و سایر مناطق تجمعها و راهپیماییهای گستردهای برگزار شده است. یکی از دانشآموزان معترض خاطرنشان میکند که پیشرفتهای اجتماعی در فرانسه همواره نتیجه حضور مردم در خیابانها بوده است و به همین دلیل، عدم ادامه اعتراضات را به معنای از دست دادن توانایی فشار بر دولت میداند. دولت در هفتههای اخیر سعی کرده با وعده کاهش تعداد دانشآموزان در بعضی کلاسها و بازنگری در سیستم پذیرش دانشگاهی، نشان دهد که به خواستههای معترضان پاسخ میدهد. اما این اقدامات نتوانسته است به خاتمه اعتراضات بینجامد.
تشدید عکسالعمل پلیس و نگرانیهای امنیتی بیشتر
نخستین واکنش دولت به این اعتراضات، افزایش تدابیر امنیتی و استقرار نیروهای ضدشورش در اطراف مدارس بود. این رویکرد با درگیریهایی همراه شد که در جریان آنها شماری از دانشآموزان و معترضان به دلیل استفاده پلیس از تجهیزات ضدشورش دچار آسیب شدند. گزارشها حاکی از آن است که برخی کودکان چشم یا دست خود را از دست دادهاند.
در هفتههای اخیر، فضای اعتراضات در برخی مناطق با خشونتهایی همراه شده است. استفاده از مواد آتشزا نزدیک مدارس و حتی در کلاسها، آتش زدن سطلهای زباله و کشف مواد اولیه ساخت کوکتل مولوتف، نگرانیهایی را برای مدیران و کارکنان آموزشی به وجود آورده است. در یکی از موارد، یک عضو شورای محلی در حومه پاریس که در تلاش برای میانجیگری مقابل مدرسه بود، با بطری حاوی مواد آتشزا بهطور مستقیم هدف قرار گرفت. همچنین، یکی از نمایندگان اتحادیههای آموزشی اعلام کرده است که مدیر یکی از مدارس برای تأمین امنیت خود، جلیقه ضدگلوله تهیه کرده است.
با این حال، دولت و اتحادیههای معلمان تأکید کردند که افرادی که در خشونتها دخالت دارند، لزوماً همان دانشآموزانی نیستند که بهطور مسالمتآمیز برای حقوق آموزشی خود اعتراض میکنند. این تفکیک در شرایطی اهمیت یافته که خشونتهای پراکنده، به فضای کلی جنبش دانشآموزی آسیب رسانده است.
مدارس در آستانه بحران آموزشی شدید
نتایج بحران به تعطیلی مدارس محدود نشده است. آمارها نشان میدهد که از زمان آغاز اعتراضات، بیش از ۳۶۰ دانشآموز و ۲۴۵ نفر از کادر آموزشی مجروح شدهاند. حداقل ۵۰ مدیر مدرسه نیز درخواست استعفای خود را اعلام کردهاند. تعطیلیهای مکرر و مسدود شدن ورودی مدارس، روند آموزش را به شدت مختل کرده است. برخی از دانشآموزان در چهارمین یا پنجمین هفته متوالی از کلاسها دور ماندهاند و آموزش آنلاین نیز نتوانسته جایگزین کاملی برای ساعات از دست رفته باشد.
این موضوع بهویژه برای دانشآموزانی که در سالهای نزدیک به آزمون نهایی باکالورئا، معادل امتحانات پایان دوره متوسطه در فرانسه، به سر میبرند، نگرانکننده است. برخی از آنها در مدارسی که بهطور مداوم تعطیل شدهاند، تا ۱۵۰ ساعت آموزش را از دست دادهاند. منطقه پاریس و شهرهایی همچون تولوز، از نقاطی به شمار میآیند که این اختلالات در آنها شدت بیشتری یافته است.
افزایش حضور پلیس در اطراف مدارس نیز به نگرانیها دامن زده است. در برخی موارد، نیروهای پلیس برای وادار کردن دانشآموزان به کنار گذاشتن موانع، با باتوم به دستان آنان ضربه زدهاند. در عین حال، برخی والدین نیز سعی میکنند با حضور در مقابل مدارس در ساعات اولیه صبح، از مسدود کردن آنها جلوگیری کنند؛ اقدامی که بهطور گاهبهگاه خود منجر به درگیریهای تازهای شده است.
ژولین روا، معلم تاریخ و جغرافیا در شهر تور و نماینده اتحادیه آموزشی اسنلک، بر این باور است که دولت تلاش میکند با ارائهی تصویری آرام از وضعیت، عمق بحران را نادیده بگیرد. او تأکید میکند که جامعه آموزشی با یک بحران اعتماد مواجه است و برای بازگشت به شرایط عادی، ضروری است که خشونت کاهش یابد و راهی روشن برای ازسرگیری آموزش ایجاد گردد.
مدرسهای که وی در آن تدریس میکند، از مراکز اصلی اعتراضات بوده است. یکی از دانشآموزان ۱۶ ساله یک مدرسه دیگر در همان منطقه، بهدنبال درگیری با پلیس و به خاطر اصابت گلوله لاستیکی، بینایی یک چشم خود را از دست داده است. روا همچنین از پرتاب مواد آتشزا، آتشسوزی و فشار روانی شدید بر کارکنان مدرسه خبر داده و اظهار داشته که ۱۰ نفر از همکارانش، شامل مدیر و معاون مدرسه، به مرخصی استعلاجی رفتهاند. او هشدار میدهد که اگر این وضعیت ادامه یابد، ممکن است این تصور در ذهن نسل جوان تقویت شود که تنها راه شنیده شدن خواستهها، توسل به خشونت است.
از سوی دیگر، برخی معلمان همچنان از اعتراضات مسالمتآمیز دانشآموزان حمایت میکنند و خواستههای آنها را همان خواستههایی میدانند که اتحادیههای معلمان سالها برای تحقق آنها تلاش کردهاند، اما به پاسخ مناسب از سوی دولت نرسیدهاند.
سایه انتخابات بر آینده اعتراضات
نزدیکی انتخابات ریاستجمهوری فرانسه در بهار سال آینده، چشمانداز پایان این بحران را پیچیدهتر کرده است. برخی معلمان اعتقاد دارند که آغاز فضای انتخاباتی ممکن است انگیزه سیاسی برای ادامه اعتراضات را تقویت کند و روند بازگشت سریع مدارس به وضعیت عادی را دشوارتر نماید. در این میان، نگرانیها درباره سرنوشت تحصیلات دانشآموزان، بهویژه آنهایی که در آزمونهای نهایی آمادگی میبینند، ادامه دارد. یکی از معلمان یادآور شده که ممکن است سال تحصیلی جاری عملاً از دست برود.
بحران مدارس فرانسه هماکنون از یک منازعه پیرامون امکانات آموزشی فراتر رفته و به مسألهای درباره اعتماد عمومی، نحوه مدیریت دولت با اعتراضات و رابطه نسل جوان با نهادهای سیاسی تبدیل شده است. ادامه تعطیلیها و تشدید تنشها میتواند تبعاتی فراتر از سال تحصیلی جاری به همراه داشته باشد، بهویژه اگر دولت نتواند به طرز مؤثری به مطالبات آموزشی پاسخ دهد، خشونت را کنترل کند و راهی قابل اعتماد برای بازگشت دانشآموزان و معلمان به کلاسها فراهم آورد.
نظرات کاربران