طرح سهام عدالت با هدف افزایش مشارکت عمومی در اقتصاد کشور ایران از سال ۱۳۸۵ شروع شد. حالا، پس از تقریباً دو دهه، سؤالی مطرح می‌شود که آیا سرمایه‌گذاری اولیه در این سهام به اندازه سایر بازارهای نظیر طلا، ارز و بورس برای سرمایه‌گذاران سودآور بوده است؟ این مقایسه نشان می‌دهد که انتخاب بازار مناسب به‌طور قابل توجهی در حفظ و رشد دارایی‌ها تأثیرگذار است.

ارزش کنونی سهام عدالت ۵۰۰ هزار تومانی چه میزان است؟

طبق آخرین ارزیابی‌ها، سبد سهام عدالت ۵۰۰ هزار تومانی که در سال ۱۳۸۵ به افراد واگذار شد، در حال حاضر (۱۸ آبان ۱۴۰۵) به ارزش ۵۵ میلیون و ۵۳۳ هزار تومان دست یافته است. این بدان معنا است که سرمایه اولیه تقریباً ۱۱۱ برابر افزایش یافته است. با این وجود، این عدد فقط ارزش دارایی‌های کنونی را مشخص می‌کند و برای محاسبه بازدهی نهایی باید سودهای نقدی که در سال‌های گذشته به مشمولان پرداخت شده نیز در نظر گرفته شود.

مقایسه بازدهی: طلا، دلار و بورس در مقابل سهام عدالت

سناریوی سرمایه‌گذاری در طلا نشان می‌دهد که اگر ۵۰۰ هزار تومان در سال ۱۳۸۵ صرف خرید طلا می‌شد، بازدهی قابل ملاحظه‌ای به‌دست می‌آمد. در تاریخ ۲۶ اسفند ۱۳۸۵، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار ۱۴ هزار و ۶۵۰ تومان بود و با این مبلغ می‌توانستیم ۳۴.۱۳ گرم طلا بخریم. با افزایش قیمت طلا به ۲۵ میلیون و ۵۴۴ هزار و ۶۰۰ تومان برای هر گرم در تاریخ ۱۸ آبان ۱۴۰۵، ارزش این سرمایه‌گذاری فرضی تقریباً به ۸۷۱ میلیون و ۸۲۹ هزار تومان می‌رسید. این بدان معنی است که سرمایه اولیه تقریباً ۱۷۴۴ برابر شده است و بیش از ۱۵ برابر ارزش کنونی سبد سهام عدالت می‌باشد.

سناریوی سرمایه‌گذاری در دلار نیز گزینه‌ای دیگر بود. در ۲۶ اسفند ۱۳۸۵، قیمت هر دلار آمریکا ۹۳۳ تومان تعیین شده بود و با ۵۰۰ هزار تومان می‌توانستیم ۵۳۵.۹ دلار خریداری کنیم. با افزایش نرخ دلار به ۲۶۳ هزار و ۹۰۰ تومان در ۱۸ آبان ۱۴۰۵، ارزش این دلارها به حدود ۱۴۱ میلیون و ۴۲۵ هزار تومان می‌رسید. بنابراین، سرمایه‌گذاری در دلار نزدیک به ۲۸۳ برابر افزایش یافته که تقریباً ۲.۵ برابر ارزش کنونی سهام عدالت است.

سناریوی سرمایه‌گذاری در بورس نیز نتایج جالبی به همراه داشت. شاخص کل بورس تهران در ۲۶ اسفند ۱۳۸۵ برابر با ۹ هزار و ۷۹۳.۹۹ واحد بود و تا تاریخ ۱۸ آبان ۱۴۰۵ به ۸ میلیون و ۱۳۷ هزار و ۹۶۴ واحد رسید؛ که نشان‌دهنده رشدی حدود ۸۳۰.۹ برابری است. از این رو، اگر ۵۰۰ هزار تومان با توجه به بازدهی شاخص کل بورس سرمایه‌گذاری می‌شد، ارزش آن به حدود ۴۱۵ میلیون و ۴۵۷ هزار تومان می‌رسید. البته توجه به این نکته ضروری است که این محاسبه بر اساس شاخص کل انجام شده و بازدهی واقعی ممکن است بسته به انتخاب سهم و سودهای نقدی متغیر باشد.

کدام بازار پیشتاز است؟ نتیجه‌گیری از مقایسه سرمایه‌گذاری‌ها

نتیجه‌گیری از مقایسه چهار سناریوی سرمایه‌گذاری با مبلغ ۵۰۰ هزار تومان در سال ۱۳۸۵ و ارزیابی آن‌ها در آبان ۱۴۰۵، نشان‌دهنده اختلافات قابل توجهی است. طلا با ارزش نهایی جهت‌گیری حدود ۸۷۱ میلیون و ۸۲۹ هزار تومان، بیشترین بازدهی را داشته و این مقدار بیش از ۱۵ برابر ارزش فعلی سهام عدالت می‌باشد. در رده بعدی، سرمایه‌گذاری متناسب با شاخص کل بورس با ارزشی حدود ۴۱۵ میلیون و ۴۵۷ هزار تومان (حدود ۷.۵ برابر سهام عدالت) و پس از آن دلار با حدود ۱۴۱ میلیون و ۴۲۵ هزار تومان (حدود ۲.۵ برابر سهام عدالت) قرار دارد. در مقابل، ارزش کنونی سبد سهام عدالت فقط به ۵۵ میلیون و ۵۳۳ هزار تومان می‌رسد.

این مقایسه نشان‌دهنده اهمیت انتخاب بازار و تأثیر تورم بر حفظ ارزش دارایی‌هاست، اگرچه لازم به یادآوری است که این ارقام بدون در نظر گرفتن سودهای نقدی سهام عدالت یا افزایش سرمایه شرکت‌ها محاسبه شده و شاخص بورس هم نمی‌تواند نماینده عملکرد کلیه سهام باشد. در نهایت، محاسبات انجام شده نشان می‌دهد که در بازه زمانی تحلیل‌شده، طلا بیشترین رشد ارزش را به خود اختصاص داده است.

دلار