اکبر یاوری، رئیس اتحادیه بارفروشان تهران، در گفتگو با خبرنگار مهر، به بررسی علل افزایش قیمت پیاز و گوجه‌فرنگی در میدان بار پرداخت و انتقادات شدیدی را نسبت به سیاست‌های صادراتی و مدیریت کشاورزی موجود مطرح کرد. وی تصریح کرد که برنامه‌ریزی ناکافی برای صادرات کالاهای اساسی، عامل اصلی افزایش غیرقابل کنترل قیمت پیاز، گوجه‌فرنگی و دیگر محصولات مصرفی مردم در بازار به شمار می‌آید.

کاهش مساحت کشت پیاز و صادرات نامنظم

این مقام صنفی در ارزیابی دلایل افزایشی قیمت پیاز به کاهش ۵۰ درصدی ذخایر انبار و کاهش سطح زیر کشت اشاره کرد و گفت: امسال به دلیل افزایش هزینه‌های نهاده‌های کشاورزی، بحران برق و خسارات سال گذشته، کشاورزان انگیزه لازم برای کشت پیاز را نداشتند. به همین خاطر، سطح زیر کشت پیاز ۳۰۰۰ هکتار کاهش یافته است.

او با بیان این مطلب افزود: با وجود این وضعیت و خالی شدن ۵۰ درصدی انبارها، بخشنامه‌های ناقص صادر شده که تنها اجازه صادرات هفتگی ۱۰۰۰ تن از ۵ استان داده شده است. این در حالی است که روزانه ۲۰۰۰ تن یا حتی بیشتر پیاز در حال صادرات و خروج از کشور است.

وی ادامه داد: پنج شهری که اعلام‌شده شامل زنجان، اصفهان، آذربایجان شرقی، سمنان و خراسان هستند که باید هفتگی ۱۰۰۰ تن صادر کنند، در حالی که شاهد صادرات روزانه ۲۰۰۰ تن هستیم. به عبارتی، شاهرود که قطب تولید پیاز است، این محدودیت‌ها را ندارد و به راحتی می‌تواند پیاز صادر کند.

یاوری تصریح کرد: در حالی که پنج شهر فوق به لحاظ صادرات محدودیت دارند، در عمل چنین محدودیتی وجود ندارد. به عنوان مثال، اعلام شده پیاز زنجان مجاز به صادرات نیست، اما اگر این پیاز به خوزستان ارسال شود و از اهواز از مرز شلمچه صادر گردد، هیچ منع قانونی وجود ندارد.

او تأکید کرد: بخشی از این تصمیمات نتیجه تفکر نادرست بوده و از ظرفیت‌های بخش خصوصی، همچون ما که توزیع‌کننده هستیم، مشاوره‌ای دریافت نمی‌شود.

این مقام صنفی خاطرنشان کرد: با ادامه این روند، احتمال دارد در آینده مجبور به واردات پیاز شویم.

توقف صادرات تا برداشت گوجه‌فرنگی بوشهر

رئیس اتحادیه بارفروشان تهران همچنین در ادامه صحبت‌های خود به وضعیت گوجه‌فرنگی اشاره کرده و بر لزوم مدیریت زمان صادرات برای کنترل قیمت تأکید نمود.

وی یادآور شد: هم‌اکنون گوجه‌فرنگی موجود در بازار از استان فارس تأمین می‌شود، بنابر این نباید مجوز صادرات به راحتی صادر شود. استراتژی درست مستلزم آن است که ابتدا برداشت محصول در مناطقی نظیر بهبهان، دیر و بوشهر آغاز شود و پس از تأمین نیاز داخلی، صادرات صورت گیرد. فعلاً با وجود قیمت ۷۰ تا ۸۰ هزار تومانی در میدان بار، مصرف‌کنندگان باید ۱۲۰ هزار تومان برای آن پرداخت کنند که نشان‌دهنده شکاف عمیق میان تولید و مصرف است.

انتقادات به سیاست‌های وزرات جهاد کشاورزی و صادرات غیرقانونی

یاوری همچنین در انتقاد از سیاست‌گذاری وزارت جهاد کشاورزی در خصوص مدیریت کالاهای استراتژیک گفت: این وزارت خانه در مدیریت صادرات پیاز، گوجه‌فرنگی و سیب‌زمینی با کمبود کارایی مواجه است. همچنین صادرات از طریق مجاری غیرقانونی و مرزی، یکی از چالش‌های بزرگ است که نیاز به نظارت و کنترل بیشتری دارد.

وی به مشکلات کشاورزان در تأمین نهاده‌ها با نرخ ارز و فروش محصولات به قیمت ریال اشاره کرد و خواستار بازنگری در سیاست‌های کشاورزی شد و گفت: کشاورز باید به‌گونه‌ای تشویق شود که برای کشت رغبت پیدا کند، در حالی که صادرات نیز باید به صورت منطقی و مدیریتی انجام شود تا هم تولیدکننده سود ببرد و هم سفره مردم آسیب نبیند. در حال حاضر به دلیل مشکلات مالی، مردم حتی میوه‌ها را به صورت دانه‌ای خریداری می‌کنند.

رئیس اتحادیه بارفروشان تهران در پایان بیان کرد: مدیریت این چهار کالای اساسی (پیاز، سیب‌زمینی، گوجه‌فرنگی و خیار که مصرف روزانه بالایی دارند) نیازمند بازنگری فوری در وزارت جهاد کشاورزی است.