رزیتا شرافتی، متخصص روانشناسی در مصاحبهای با ایسنا، درباره ترسهای نهانی افرادی که برای خوشنودی دیگران، منافع و راحتی خود را نادیده میگیرند، اظهار کرد: این افراد ممکن است از احساس طرد، فقدان محبت، بروز تعارض، مورد سرزنش قرار گرفتن یا متهم شدن به خودخواهی هراسان باشند.
وی افزود: گاهی ترس اساسی آنها تنها این نیست که دیگری ناراحت خواهد شد، بلکه معنایی است که به ناراحتی او میدهند؛ بهعنوان مثال، ممکن است فکر کنند اگر کسی از آنها نارضی باشد، به معنای نادرستی شخصیتشان است یا ارتباطشان در خطر فروپاشی قرار دارد.
بنا بر گفتههای وی، ناراحتی یک دوست از دریافت پاسخ منفی لزوماً نشاندهنده بیارزشی ما یا پایانی بر رابطه نیست، اما فردی که به خوشنودی اطرافیان به شدت وابسته است، این حادثه را علامتی از طرد شدن میداند. نکته اساسی این است که برای رهایی از احساس اضطراب، به سرعت خواستههای دیگران را میپذیرد. او در کوتاهمدت احساس آرامش میکند، اما در درازمدت ترسهایش تقویت میشود، به طوری که میآموزد تنها راه حفظ رابطه، نادیده گرفتن خود است؛ به این ترتیب، رفتاری که ابتدا به منظور کاهش اضطراب انتخاب شده، به تدریج به دوری چرخهای مبدل میگردد.
نشانههای هشداردهنده در محیط کار و زندگی مشترک
وی درباره نشانههای هشداردهنده در محیط کار و روابط عاطفی گفت: یکی از نشانههای بارز، منحرف شدن مداوم از نیازها و خواستههای شخصی است. فرد ممکن است بارها برخلاف میل واقعی خود موافقت کند، مسئولیتهایی بیش از توانایی خود را بر عهده بگیرد، از ابراز مخالفت بترسد یا برای اتخاذ تصمیمات ساده به تایید دیگران بیش از حد نیاز داشته باشد.
این متخصص روانشناسی افزود: در محیط کار، این رفتار میتواند به پذیرش وظایفی فراتر از حدود مسئولیت، کار بیش از اندازه، ناتوانی در درخواست کمک و تحمل رفتارهای ناعادلانه منجر شود. در زندگی مشترک نیز ممکن است فرد درباره موضوعات مهمی مانند امور مالی، روابط خانوادگی، تقسیم کار یا نیازهای عاطفی سکوت کند تا از بروز اختلاف جلوگیری کند.
شرافتی به نشانهای دیگر اشاره کرد و گفت: احساس مداوم خستگی و ناخرسندی به همراه ناتوانی در بیان آن میتواند زنگ خطری باشد. فرد ممکن است بارها با خود بگوید «چرا هیچکس مرا درک نمیکند؟»، در حالی که اطرافیانش حتی از نیازهایش آگاهی دقیقی ندارند.
وی تأکید کرد: از منظر رابطهای- رفتاری بهتر است فرد بررسی کند که چه میزان در هفته بر خلاف خواسته واقعی خود عمل میکند، پیش از پاسخگویی چه افکاری را در سر دارد و پس از توافق چه احساسی را تجربه میکند. اگر رفتارهای او عمدتاً بر پایه ترس و احساس اجبار شکل گرفته باشند، نه بر اساس انتخاب آگاهانه، لازم است به این الگو توجه کند.
این متخصص روانشناسی در پایان گفت: ریشه واکنشهای «بله» اجباری، هراس از طرد شدن و وابستگی عمیق به رضایت دیگران است؛ نه نوعدوستی و نه فداکاری. فردی که برای فرار از اضطراب به سرعت خواستههای دیگران را میپذیرد، در کوتاهمدت آرامش مییابد، اما همان رفتار، باورهای ترسناک او را تقویت کرده و او را به سکوت در روابط کاری و زندگی مشترک، انباشت دلخوری و فرسودگی روانی سوق میدهد. بر مبنای نظریههای شناختی - رفتاری، جداسازی یک رویداد از تفسیر آن و بررسی مداوم انگیزههای درونی پشت هر «بله»، کلید نجات از این چرخه تکراری و جایگزینی انتخاب آگاهانه بهجای واکنشهای مبتنی بر ترس است.
انتهای پیام
نظرات کاربران