بر اساس گزارش سالانه و شاخص منتشرشده توسط آژانس بینالمللی انرژی تحت عنوان «چشمانداز انرژی جهان»، بهنظر میرسد که در شرایط کنونی، جهان دیگر گزینههای زیادی برای کاهش اثرات مناقشه اخیر بر عرضه انرژی در اختیار ندارد و به همین دلیل، هزینههای ناشی از این وضعیت بهطور فزایندهای بر دوش مصرفکنندگان سنگینی میکند.
این آژانس در هشدار خود بیان میکند که این بحران، همچون شوکهای انرژی گذشته، قطعاً «ردپایی ماندگار» از خود بر جای خواهد گذاشت.
از زمان آغاز حمله نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران که موجب مسدود شدن تنگه هرمز و اختلال در حمل و نقل دریایی در این گذرگاه حیاتی شد، کشورهای اطراف خلیج فارس با چالشهایی در صادرات نفت خود مواجه شدهاند.
با آنکه ایالات متحده تلاش کرده است تا کشتیها را در این آبراه تحت پوشش قرار دهد – مسیری که پیش از آغاز بحران، نزدیک به یکپنجم حجم نفتی جهان از آن عبور میکرد – همچنان اختلالات شدید در زنجیره تأمین انرژی مشاهده میشود.
فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، در مقدمه گزارش خود به صراحت عنوان کرده است: «بحران تنگه هرمز، بزرگترین تهدید تاریخ برای امنیت انرژی به شمار میآید؛ تهدیدی که دامنه آن بسیار فراتر از شوکهای نفتی دهه ۱۹۷۰ است.»
او همچنین به اقداماتی مانند افزایش عرضه نفت توسط کشورهای تولیدکننده، بهکارگیری مسیرهای جایگزین و کاهش خرید نفت از بازارهای بینالمللی توسط چین اشاره کرد که کشورهای مختلف برای حمایت از جامعه خود انجام دادهاند.
بیرول اظهار داشت: «دولتها برای فراهم آوردن یک نوع حمایت برای مصرفکنندگان به مداخله پرداختهاند، اما با این حال، مصرفکنندگان همچنان با قیمتهای بالا و در برخی موارد با کمبود عرضه روبهرو هستند.»
در بخشی دیگر از این گزارش آمده است: «با کاهش کارایی سایر سازوکارهای تعدیل عرضه نفت، اکنون بیش از پیش این تقاضاها هستند که باید عواقب وضعیت را – از طریق تحمل قیمتهای بالا – بپذیرند.» در حالی که بیرول در ماه ژوئیه لحن خوشبینانهتری داشت و ذکر کرده بود که بازار نفت از «چندین عامل حمایتی» برخوردار است.
«هیچ بازگشتی وجود ندارد»
زمان انتشار این گزارش همزمان با نشست اقلیمی COP۳۱ در ترکیه است که در آن کشورها – در پس زمینه یک سال پر از موجهای گرما و آتشسوزیهای وسیع در اروپا و نیز سیلهای مرگبار در نپال – تحت فشار قرار دارند تا برای مقابله با تغییرات اقلیمی اقداماتی انجام دهند.
این آژانس برای ترسیم چشمانداز انرژی خود از سه سناریو بهره میبرد: سناریوی محتاطانه که سیاستهای فعلی را مدنظر قرار میدهد؛ سناریوی میانه که سیاستهای اعلامشده دولتها را، از جمله اقداماتی که هنوز به تصویب نرسیدهاند، شامل میشود و سناریوی سوم که جهانی را در نظر میگیرد که تا سال ۲۰۵۰ به «انتشار خالص صفر» دست یابد.
بر اساس سناریوی میانه، آژانس پیشبینی میکند که تقاضای جهانی برای نفت در حدود سال ۲۰۳۰ به اوج خود برسد و پس از آن به طور تدریجی روندی نزولی را آغاز کند، در حالی که تقاضای گاز تا حدود سال ۲۰۳۵ افزایش خواهد یافت.
برای این گزارش، دو سناریوی دیگر نیز تدوین شده که بر اساس احتمال تداوم بحران در منطقه خاورمیانه است.
طبق گزارش خبرگزاری فرانسه، بیرول در یک اظهار نظر مطبوعاتی اعلام کرد: «اگرچه بخش انرژی و اقتصاد جهانی نشان از تابآوری قابل توجهی دارند، اما هر چه این بحران طولانیتر شود، پیامدهای آن عمیقتر خواهد شد.» او همچنین ادامه داد: «و من هیچ مسیر معتبری نمیبینم که از طریق آن، دنیای انرژی بتواند به وضعیت قبلی خود بازگردد.»
انتهای پیام
نظرات کاربران