در نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، بیانیه مشترکی از سوی فرانسه، آلمان، بریتانیا و ایالات متحده به انتشار رسید که در آن از ایران درخواست شده تا بدون اتلاف وقت با آژانس همکاری کند و اقدامات فنی لازم برای آغاز دوباره بازرسی‌ها در تأسیسات هسته‌ای خود را انجام دهد.

به نقل از العربیه به گزارش فرارو، این چهار کشور در بیانیه‌ای که روز پنجشنبه ۲۸ آبان به‌نمایندگی از سوی فرانسه قرائت شد، ادعا کردند که از زمان جلسه قبلی شورای حکام، تغییرات قابل توجهی در سطح همکاری ایران با آژانس مشاهده نشده است.

براساس این بیانیه، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تا کنون هیچ‌گونه اطلاعاتی از ایران درباره وضعیت تأسیسات و مواد هسته‌ای اعلام‌شده دریافت نکرده و اجازه‌ی ورود به تأسیسات درخواستی خود را نیز کسب نکرده است.

نگرانی‌ها درباره ذخایر اورانیوم با خلوص بالا

کشورهای آمریکا و سه قدرت اروپایی با اشاره به جدیدترین گزارش‌های مدیرکل آژانس، اظهار داشتند که از فوریه ۲۰۲۶، تنها فعالیت تأییدکننده میدانی آژانس در ایران، مربوط به نیروگاه هسته‌ای بوشهر بوده است.

این کشورها از دسترسی بازرسان به نیروگاه بوشهر استقبال کرده و تأکید کردند که ایران نمی‌تواند به خاطر اجازه بازرسی از این نیروگاه مورد تقدیر قرار گیرد، در حالی که هنوز مانع ورود بازرسان به سایر تأسیسات اعلام‌شده خود می‌شود و حتی ابتدایی‌ترین تعهدات نظارتی را تحت چارچوب پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای انجام نمی‌دهد.

این بیانیه همچنین بر نگرانی روزافزون رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، درباره عدم دستیابی بازرسان و فقدان اطلاعات در مورد چهارمین تأسیسات غنی‌سازی ایران در اصفهان تأکید دارد.

کشورهای مذکور اعلام کردند که به دلیل استراتژی ایران در ایجاد موانع، آژانس به این نتیجه رسیده است که قادر به تأیید عدم انحراف مواد هسته‌ای اعلام‌شده ایران از کاربری‌های صلح‌آمیز نیست.

آن‌ها با استناد به گزارش مدیرکل آژانس، خاطرنشان کردند که عدم دسترسی بازرسان برای تأیید این مواد، نگرانی جدی درباره اشاعه تسلیحات هسته‌ای و پایبندی ایران به توافق نظارت هسته‌ای در قالب پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای به وجود آورده و باید به‌طور فوری برطرف شود.

انتقاد از عدم همکاری ایران با آژانس

فرانسه، آلمان، بریتانیا و آمریکا همچنین اظهار داشتند که ایران همچنان از ارائه توضیحات در مورد مسائل حل‌نشده مربوط به نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای خودداری کرده است.

در بخش دیگری از این بیانیه، ادعا شده است که ایران همچنان مانع انجام راستی‌آزمایی پایبندی خود به قطعنامه‌های مرتبط با شورای امنیت می‌شود.

به گفته این چهار کشور، مفاد این قطعنامه‌ها ایران را ملزم به تعلیق تمامی فعالیت‌های مرتبط با غنی‌سازی اورانیوم، بازفرآوری و پروژه‌های آب سنگین کرده است و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز موظف به راستی‌آزمایی این تعلیق می‌باشد.

آمریکا و سه کشور اروپایی با استناد به موضع مدیرکل آژانس در ادامه ادعاهای خود تأکید کردند که هیچ کشوری نمی‌تواند به‌صورت یک‌جانبه اجرای توافق نظارت هسته‌ای خود در چارچوب پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را متوقف کند.

این کشورها همچنین به یادآوری تصریح مدیرکل آژانس پرداختند که هیچ مانع فنی کنونی برای دسترسی بازرسان به تأسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده وجود ندارد و بازرسان مدتی است که برای بازگشت به کار آماده هستند.

آن‌ها از ارائه گزارش مدیرکل آژانس به شورای امنیت در تاریخ ۲۷ اکتبر در خصوص وضعیت نظارت بر فعالیت‌های هسته‌ای ایران قدردانی کرده و خاطرنشان کردند که این گزارش دوباره نشان داد ایران با وجود تلاش‌های مکرر آژانس برای دیالوگ سازنده و رفع نگرانی‌های خود، تاکنون از تغییر موضع و بازگشت به همکاری پرهیز کرده است.

در پایان بیانیه مشترک این چهار کشور بیان شده که آن‌ها همچنان از تلاش‌ها برای دستیابی به راه‌حلی از طریق مذاکره که بتواند خطر ناشی از برنامه هسته‌ای ایران را به طرز قابل راستی‌آزمایی کاهش دهد، حمایت می‌کنند.

به ادعای این کشورها، پیشرفت به سمت یک توافق هسته‌ای پایدار تنها زمانی امکان‌پذیر خواهد بود که ایران مسیر همکاری بیشتری با آژانس را در پیش بگیرد و اعتماد و شفافیت را در مورد ماهیت برنامه هسته‌ای خود دوباره برقرار کند.

آن‌ها از ایران خواستند که بدون هیچ‌گونه تأخیری اطلاعات درخواستی درباره تأسیسات و مواد هسته‌ای آسیب‌دیده را در اختیار آژانس قرار داده و امکان انجام فعالیت‌های راستی‌آزمایی در تمامی تأسیسات هسته‌ای را فراهم کند.

این چهار کشور تأکید کردند که اقدامات مورد خواست کاملاً مشخص و قابل اجرا است و در صورتی که ایران تصمیم به همکاری بگیرد، می‌توان آن‌ها را به سرعت اجرا کرد.

آمریکا و سه کشور اروپایی در پایان ادعا کردند که اکنون نوبت ایران است که از این فرصت استفاده کرده و مسیر خود را تغییر داده و به نگرانی‌های قدیمی جامعه بین‌المللی در مورد برنامه هسته‌ای خود رسیدگی کند.