سرانجام طلسم ۲۲ ساله شکست. علیرضا بیرانوند در بانکوک به موفقیتی دست یافت که سالها از فوتبال ایران دور مانده بود. او با عبور از سد سالم الدوسری و فراس البریکان، عنوان مرد سال فوتبال آسیا را به خود اختصاص داد و نامش را برای همیشه در تاریخ فوتبال این قاره ثبت کرد. این رخداد تنها به دلیل شکستن یک طلسم قدیمی اهمیت ندارد؛ بیرانوند نخستین دروازهبان تاریخ جوایز بهترین بازیکن سال AFC است که موفق به کسب این عنوان شده است. او همچنین تنها دروازهبانی است که دو بار در جمع سه نامزد نهایی این جایزه قرار گرفته است.
اما شاید برای درک بهتر بزرگی این اتفاق، باید به گذشته نگاهی بیندازیم؛ به روزهایی که کسی نمیتوانست تصور کند پسری نوجوان که بدون اطلاع خانواده و با جیب تقریباً خالی به تهران آمده بود، روزی به بلندای افتخار فوتبال آسیا برسد.
زندگی بیرانوند آنقدر پرماجرا بوده که اگر کسی تمام وقایع آن را کنار هم قرار دهد، شاید گویی با فیلمنامه یک اثر سینمایی روبهرو است؛ از فرار از خانه و خوابیدن در خیابانهای تهران گرفته تا شغلهایی چون ظرفشویی و رفتگری، و در نهایت دستیابی به یکی از بزرگترین افتخارات تاریخ فوتبال ایران.
مردی که برای رسیدن به آرزویش از خانه گریخت!
داستان زندگی بیرانوند از همان ابتدا شبیه به یک فیلم سینمایی بود. خانوادهاش مخالف بودند که در آن سن و سال به تهران برود و فوتبال را دنبال کند، اما علیرضا اراده خود را داشت. او که رؤیای تبدیل شدن به یک فوتبالیست را در سر میپروراند، بدون اطلاع خانواده و در شرایطی که پول چندانی در دست نداشت، مخفیانه به سمت تهران حرکت کرد؛ سفری که قرار بود سرنوشتش را تغییر دهد.
بیرانوند در آن روزها هیچ پشتوانه مالی نداشت و کسی هم در انتظارش نبود تا به او کمک کند. او تنها یک رویا داشت و برای به دست آوردن آن آماده بود تا سختترین شرایط را تحمل کند. نوجوانی که در چنین وضعیتی پا به تهران گذاشته بود، باید همزمان با مشکلات مالی، پیدا کردن سرپناه و همچنین رقابت برای رسیدن به فوتبال حرفهای مبارزه میکرد.
شبهایی که میدان آزادی سقف خانهای برای بیرانوند بود
بیرانوند برای پیگیری رویای فوتبالیست شدن، روزهای بسیار دشواری را در تهران سپری کرد. او مدتی در شبها در اطراف میدان آزادی میخوابید و با دستفروشان آن منطقه ارتباط نزدیک برقرار کرده بود. شرایط به گونهای بود که او حتی برای پیدا کردن یک محل خواب مجبور شد در مشاغل مختلف کار کند. او در ابتدا در یک کارگاه خیاطی مشغول به کار شد و شبها تا ساعت دو صبح کار میکرد تا بتواند همینجا بخوابد. صبح زود هم دوباره به کارش ادامه میداد و در کنار آن به تمرین فوتبال میپرداخت.
پس از آنکه راهش به تیم نفت تهران هموار شد، دوباره با مشکل محل اقامت روبهرو شد. این بار به یک پیتزافروشی رفت و از صاحب آن درخواست کرد تا در ازای کار کردن، به او اجازه دهد شبها در همانجا بخوابد. شستن ظرفها و تمیز کردن محل کار، بخشی از بهایی بود که بیرانوند برای ادامه رویایش میپرداخت.
او حتی در یک کارواش نیز مشغول به کار شد. مدتی بعد هم برای تأمین هزینههای زندگی به رفتگری در شهرداری تهران پرداخت و صبحها پارک خزانه بخارایی را تمیز میکرد. خود او این روزها را به عنوان یکی از سختترین مقاطع زندگیاش یاد میکند و بارها گفته که هیچگاه از کارهایی که برای رسیدن به فوتبال انجام داده خجالت نکشیده است.
بیرانوند ۳ بار «نه» شنید!
اما داستان زندگی بیرانوند فقط به فرار از خانه، خوابیدن در خیابان و کارهای دشوار دوران جوانی محدود نمیشود. او در زندگی شخصیاش نیز با مسیر دشواری روبرو بوده است. علیرضا خیلی زود ازدواج کرد و همسرش از بستگان نزدیک او و دخترعمویش است، اما رسیدن به این ازدواج برای دروازهبان شماره یک فوتبال ایران چندان ساده نبوده است.
بیرانوند که از دوران نوجوانی به همسرش علاقهمند شده بود، برای ازدواج با او سه بار به خواستگاری رفت و هر سه بار پاسخ منفی دریافت کرد. دلیل این مخالفتها هم وضعیت مالی و فوتبالی او در آن زمان بود؛ چراکه او هنوز به چهرهای شناختهشده در فوتبال تبدیل نشده و از لحاظ اقتصادی نیز وضعیت پایداری نداشت.
خود بیرانوند در مورد آن روزها روایت جالبی دارد: «خب عاشق شدن همین دردسرها را هم دارد. من به همسرم علاقمند شدم و جز او به زن دیگری برای ازدواج فکر نمیکردم. آن زمان که برای بار اول به خواستگاری رفتم، فوتبالیست معروفی نبودم و پولی هم نداشتم. به همین دلیل جواب رد شنیدم. این اتفاق سه بار تکرار شد تا نهایتاً در خواستگاری چهارم، جواب مثبت را دریافت کردم.
روایت همسر بیرانوند از این ماجرا هم شنیدنی است. او در مورد مخالفت خانوادهاش گفت: «ما همدیگر را دوست داشتیم، اما هر پدر و مادری آرزوی خوشبختی فرزندانشان را دارند. در آن زمان خانواده من راضی نمیشدند و الان که خودم مادر شدهام، واقعاً درک میکنم. ای کاش الآن پدر و مادرم زنده بودند و از آنها به خاطر همه چیز تشکر میکردم. ممکن است اگر سختگیریهای آنها نبود، علیرضا هم اینقدر جدی تلاش نمیکرد. به طور کلی این روزهای خوب حال حاضر را مدیون پدر و مادرم هستم.
در واقع، بیرانوند حتی برای رسیدن به عشق زندگیاش نیز مجبور شد چند بار شکست بخورد و دوباره تلاش کند؛ درست مشابه مسیری که در فوتبال پیمود. پسری که روزگاری بدون پول و پشتوانه به تهران رفته بود، برای ازدواج هم سه بار جواب منفی شنید، اما تسلیم نشد و در نهایت در چهارمین خواستگاری به خواستهاش رسید.
اگر فوتبالیست نمیشدم، شاید نگهبانی میکردم!
یکی از جالبترین بخشهای داستان زندگی بیرانوند، پاسخش به سوالی درباره آیندهای است که فوتبال برایش رقم نمیزد.
او چند سال پیش در پاسخ به این سوال که اگر فوتبالیست نمیشد، چه شغلی انتخاب میکرد، بیان کرده است:
نمیدانم، چون واقعیت این است که من قبل از ورود به فوتبال قدرت بیان خوبی نداشتم و درس هم خوانده بودم؛ بنابراین احتمالاً کارگر یا نگهبان میشدم!
این جمله شاید ساده به نظر برسد، اما وقتی آن را در کنار مسیر زندگی بیرانوند قرار میدهیم، معنای متفاوتی پیدا میکند. پسری که روزگاری برای داشتن سقف بالای سر مجبور به ظرفشویی و انجام کارهای مختلف بوده، حالا به عنوان یکی از پرافتخارترین دروازهبانان تاریخ فوتبال ایران شناخته شده و جایزهای را در دست دارد که بسیاری از ستارههای بزرگ قاره هرگز به آن دست نیافتهاند.
زندگی بیرانوند به قدری عجیب بود که به سینما رسید!
ماجرای زندگی بیرانوند تنها در مصاحبهها و گزارشهای ورزشی خلاصه نشد. سختیهایی که او برای رسیدن به فوتبال متحمل شده بود، آنقدر جذاب و متفاوت بود که چند سال پیش به سوژه ساخت یک فیلم سینمایی تبدیل شد.
فیلم «بیرو» به کارگردانی مرتضیعلی عباسمیرزایی، روایت زندگی علیرضا بیرانوند از دوران کودکی تا ورود به فوتبال حرفهای و حضور در تیم ملی بود که در آبان ۱۴۰۱ بر روی پرده سینماهای کشور رفت. نکته قابل توجه این است که خود بیرانوند نیز در یکی از سکانسهای این فیلم حضور دارد و داستان زندگیاش به پرده سینما آمد.
اکنون وقتی به مسیر زندگی او نگاه میکنیم، فاصله میان آن نوجوانی که مخفیانه و با جیب خالی به تهران آمد و در کارواش و شهرداری کار میکرد، با دروازهبانی که در بانکوک جایزه مرد سال فوتبال آسیا را بالای سر برد، بیشتر شبیه به یک فیلمنامه سینمایی به نظر میرسد تا یک داستان واقعی!
حسرتی که در سال ۲۰۱۹ باقی ماند؛ این بار نوبت بیرانوند بود
البته این نخستین باری نبود که بیرانوند در نزدیکترین نقطه به عنوان «مرد سال آسیا» قرار میگرفت. او در سال ۲۰۱۹ و در اوج دوران فوتبالش با پیراهن پرسپولیس، به جمع سه نامزد نهایی جایزه بهترین بازیکن آسیا راه پیدا کرده بود.
آن سال، پرسپولیس با بیرانوند به فینال لیگ قهرمانان آسیا رسید و نمایشهای درخشان او در تیم ملی و رقابتهای باشگاهی، موقعیت خاصی برایش ایجاد کرده بود. بیرانوند خود معتقد است در آن زمان شایستگی کسب این جایزه را داشت و انتخاب اکرم عفیف بهجای او، حقش را ضایع کرد.
با این حال، او همچنان آن حسرت را در ذهن داشت؛ حسرتی که امروز پس از ۷ سال به پایان رسیده است.
بلژیک؛ مسابقهای که سرنوشت جایزه را تغییر داد
اگرچه عملکرد بیرانوند در تیم تراکتور و تیم ملی در سال گذشته در انتخاب او تأثیرگذار بود، اما نمیتوان از نمایش استثناییاش مقابل بلژیک در جام جهانی ۲۰۲۶ بهسادگی گذشت.
در آن مسابقه، ایران موفق به کسب تساوی بدون گل مقابل یکی از قدرتمندترین تیمهای فوتبال دنیا شد و بیرانوند با ثبت ۷ مهار مهم، بارها مهاجمان حریف را ناکام گذاشت. نکته حائز اهمیت این بود که تمامی هفت مهار او برای شوتهای داخل محوطه جریمه بود. بلژیک در آن دیدار امید گل ۱.۷ داشت، اما موفق به باز کردن دروازه ایران نشد.
بیرانوند بهعنوان بهترین بازیکن زمین انتخاب شد و نمایش او به سرعت در رسانههای جهانی و محافل فوتبالی آسیا پوشش وسیعی پیدا کرد. این مسابقه به یکی از کلیدیترین برگهای برنده او در مسیر کسب جایزه مرد سال آسیا تبدیل شد.
این افتخار را نمیتوان از بیرانوند گرفت!
شاید بسیاری از طرفداران فوتبال ایران در سالهای اخیر از برخی رفتارها، تصمیمات و حواشی بیرانوند دلسرد شده باشند؛ حتی نمیتوان انتقادات و نظراتی را که در مقاطع مختلف به او شده نادیده گرفت، اما فارغ از تمام این موارد، رویدادی که در بانکوک رقم خورد، یک افتخار بزرگ و غیرقابل انکار است.
بیرانوند پنجمین ایرانی تاریخ است که جایزه مرد سال فوتبال آسیا را به دست میآورد؛ پس از خداداد عزیزی، علی دایی، مهدی مهدویکیا و علی کریمی. با این تفاوت که هیچکدام از چهار نفر قبلی دروازهبان نبودند و اکنون بیرانوند نخستین گلری است که این جایزه معتبر را کسب کرده است.
پسری که روزی به خاطر رسیدن به رویایش از خانه فرار کرد، در خیابانهای تهران شبها را سپری کرد، ظرف شست، در کارواش کار کرد، به رفتگری پرداخت و برای ازدواج با عشق زندگیاش سه بار جواب منفی شنید، حالا در تاریخ فوتبال آسیا جایگاهی بدست آورده که حتی محمد الدعایه، دروازهبان افسانهای عربستان هم هرگز به آن نرسید.
شاید بیرانوند هنوز هم همان شخص پرحاشیه فوتبال ایران باشد و همچنان میتوان درباره رفتارها و تصمیماتش بحث کرد، ولی یک واقعیت غیرقابل انکار وجود دارد: او از نقطهای به قلهای رسید که برای بسیاری حتی تصورش نیز دشوار است. از نوجوانی که آرزوی داشتن یک سقف بالای سر را در سر داشت تا مردی که اکنون نفر اول فوتبال آسیاست.
اکنون دیگر همه آن کارگر ساده را مرد سال فوتبال قاره میدانند.
بیشتر بخوانید: استوری تبریک سرمربی و بازیکنان تیم ملی برای افتخار آفرینی بیرانوند +تصاویر
نظرات کاربران