خبرگزاری مهر، گروه استانها-کوثر یاوری: بعضی آدمها را باید از میان خاطرات کسانی شناخت که سالها در کنارشان زندگی کردهاند؛ از سفارشهای سادهای که شاید در روزهای عادی چندان به چشم نیاید، اما پس از رفتنشان معنای دیگری پیدا میکند. جوانی که مراقب بود صدای روشن شدن یک ماشین سنگین خواب همسایه را برهم نزند، نماز اول وقت را حتی در مسیر جاده به تأخیر نمیانداخت و از دیده شدن کارهای خیرش گریزان بود، حالا در خاطره خانواده و دوستانش با ویژگیهایی شناخته میشود که از یک زندگی سرشار از باور و مسئولیت حکایت دارد.
شهید ابوذر یاوری متولد ۲۳ اسفند ۱۳۶۷، از جوانانی بود که پیوند عمیقی با اهلبیت عصمت و طهارت (ع) داشت. در خانوادهای رشد کرد که محبت و ارادت به خاندان پیامبر (ص) جایگاه ویژهای داشت؛ پدرش از خادمان حرم امام رضا (ع) و حرمهای کاظمین و سامرا بود و این پیوند معنوی از همان سالهای کودکی در زندگی ابوذر نیز ریشه دوانده بود. او در جوانی به زیارت اهلبیت (ع) علاقه فراوان داشت و در کنار حضور در مراسم مذهبی، انس با دعا و نماز را به بخشی جداییناپذیر از زندگی خود تبدیل کرده بود.
آنچه در روایت نزدیکانش بیش از هر چیز به چشم میآید، حساسیت او نسبت به حقالناس و پرهیز از تضییع حقوق دیگران است. ابوذر حتی در مسائل بهظاهر کوچکی مانند ایجاد مزاحمت برای همسایهها نیز ملاحظه داشت و از پدرش میخواست پیش از روشن کردن ماشین سنگین در ساعات شب، رضایت همسایگان را جلب کند. به نماز جماعت، حضور در مسجد جامع و انجام واجبات دینی اهمیت میداد، اما هیچگاه در پی آن نبود که دینداری خود را به رخ دیگران بکشد.
در کنار این ویژگیها، روحیه جهادی و خدمترسانی نیز بخش مهمی از شخصیت او را شکل میداد. در روزهای دشوار شیوع کرونا، همراه گروههای جهادی برای ضدعفونی معابر و محلهها به میدان میرفت و حتی تلاش میکرد چهرهاش شناخته نشود. پس از ورود به مجموعه هوافضای سپاه نیز مسیری را انتخاب کرد که به گفته خودش، هدف آن فراتر از مسائل مالی و دریافت حقوق بود؛ او حضور در میدان را وظیفهای میدانست که نمیتوانست از آن چشمپوشی کند.
برای ابوذر، شهادت صرفاً یک احتمال در آینده نبود؛ آرزویی دیرینه بود که بارها آن را با خانواده و نزدیکانش در میان گذاشته بود. در سفر پدرش به سامرا از او خواسته بود از امامین عسکریین (ع) حاجت شهادتش را طلب کند. وقتی پدر پس از بازگشت از سفر درباره حاجت او پرسید، با لبخند پاسخ داد که شهادت را خواسته است. او حتی در آخرین دیدار، از شهادت خود سخن گفت و دخترانش را به پدر سپرد.
سرانجام نهم اسفندماه، ابوذر یاوری در حالی به شهادت رسید که سالها با دعای عهد روز خود را آغاز کرده و برای رسیدن به آرزویش دعا کرده بود. اکنون روایت زندگی او نهتنها در خاطرات پدر، بلکه در نگاه دوستان و کسانی که از نزدیک با منش و رفتار او آشنا بودهاند، بازتابی از پیوند ایمان، مسئولیتپذیری و خدمت بیادعاست.
حقالناس، نماز اول وقت و خدمت بینامونشان؛ میراث یک زندگی مؤمنانه
حاج جهانشاه یاوری، پدر شهید ابوذر یاوری، در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به ویژگیهای اخلاقی و اعتقادی فرزندش اظهار کرد: ابوذر از همان سالهای جوانی به مسائل دینی و رعایت حقالناس اهمیت زیادی میداد و همیشه به من سفارش میکرد که انسان باید مراقب باشد حقی از دیگران بر گردنش نماند.
وی افزود: ابوذر معتقد بود حقالناس مسئله بسیار سنگینی است و بارها به من میگفت خداوند ممکن است از حق خود بگذرد، اما حق مردم نیازمند رضایت خود آنهاست و انسان باید مراقب حسابوکتاب روز قیامت باشد.
پدر شهید با اشاره به حساسیت فرزندش نسبت به حقوق همسایگان عنوان کرد: زمانی که با ماشین سنگین کار میکردم و شبها برای انجام کار مجبور بودم خودرو را روشن کنم، از من میخواست حتماً از همسایهها اجازه بگیرم تا صدای ماشین موجب ناراحتی و سلب آسایش آنها نشود. همیشه تأکید میکرد از همسایهها حلالیت بطلبم و مراقب باشم حق کسی ضایع نشود.
یاوری با بیان اینکه فرزندش به انجام واجبات دینی پایبندی ویژهای داشت، گفت: ابوذر هر سال خمس اموالش را محاسبه و پرداخت میکرد. مطمئنم حتی یک رکعت نماز قضا یا یک روز روزه قضا بر عهده نداشت. همیشه باوضو بود، باوضو میخوابید و باوضو به مغازه میرفت. هر روز صبح در مغازه دعای عهد پخش میکرد و خودش نیز همراه آن دعا را میخواند.
وی با اشاره به ازدواج فرزندش در هشتم تیرماه ۱۳۸۷ و سفر حج او در دوازدهم اردیبهشت ۱۳۹۱ همراه همسرش بیان کرد: ابوذر از همان جوانی علاقه زیادی به زیارت اهلبیت (ع) داشت و در این مسیر پیشقدم بود. هر زمان با هم به مسجد میرفتیم، سفارش میکرد که فقط برای رضای خدا در مسجد حاضر شویم و اگر کسی برای خوشایند مردم به مسجد میرود، بهتر است اصلاً نرود.
پدر شهید ادامه داد: او از اعضای مسجد جامع بود و تلاش میکرد نمازهایش را به جماعت بخواند. زمانی که با هم کار میکردیم، حدود ۱۰ دقیقه پیش از اذان به دنبال مکانی میگشت تا نمازش را بخواند. گاهی به او میگفتم کنار جاده امن نیست و صبر کن تا به شهر برسیم و در مسجد نماز بخوانیم، اما پاسخ میداد از کجا میدانی به شهر میرسیم؟ شاید تصادف کنیم و از دنیا برویم؛ آن وقت چه کسی برای ما نماز قضا میخواند؟
گمنامی در عبادت و خدمت؛ از مسجد جامع تا روزهای سخت کرونا
یاوری با اشاره به دوری فرزندش از خودنمایی و شهرتطلبی تصریح کرد: ابوذر هیچوقت اهل دیده شدن نبود. کسانی که سالها در مسجد جامع او را میشناختند، میگفتند حتی یک بار هم ندیدهاند که برای جلب توجه دیگران در جمع حاضر شود. چه برای نماز و چه برای مراسم عزاداری، همیشه گوشهای مینشست و بیسروصدا در مراسم شرکت میکرد.
وی با بیان اینکه ارادت به اهلبیت (ع) در زندگی خانوادگی ابوذر نیز نمود داشت، گفت: جمعهها که به باغ میرفتیم، فرزندان و خواهرزادههایش را در آلاچیق دور خودش جمع میکرد و مداحی میخواند و همزمان سینه میزد. خودش نیز میاندار عزاداری بود و با شور و علاقه این مراسم را برگزار میکرد.
پدر شهید با یادآوری ارادت فرزندش به شهید حاج قاسم سلیمانی اظهار کرد: سال شهادت حاج قاسم، ابوذر همراه دوستانش برای شرکت در مراسم تشییع پیکر ایشان رفت. تا چهلم حاج قاسم از غم شهادتش بیتاب بود و گریه میکرد. به من میگفت پدر، تو دیگر نمیدانی ایران چه شخصیت بزرگی را از دست داده است.
یاوری با اشاره به فعالیتهای جهادی فرزندش در دوران شیوع کرونا افزود: آن روزها جوانان و گروههای جهادی برای کمک به مردم و ضدعفونی کردن محلهها به میدان آمده بودند. ابوذر نیز گاهی تا نزدیک اذان صبح همراه دوستانش بیرون از خانه بود. یک بار از او پرسیدم کجا میروی که گفت با بچهها میرویم کوچهها و محلهها را ضدعفونی کنیم. حتی سر و صورتش را میپوشاند تا کسی او را نشناسد و متوجه نشود چه کسی برای این کارها زحمت میکشد.
وی درباره ورود فرزندش به مجموعه هوافضای سپاه نیز گفت: ابوذر از نظر مالی هیچ کمبودی نداشت. وقتی تصمیم گرفت وارد این مجموعه شود، به او گفتم پسرم نرو، تو که نیاز مالی نداری و مگر چقدر حقوق میدهند؟ نگاهم کرد و خندید و گفت من برای حقوق نمیروم، هدف دیگری دارم و برای کار دیگری میروم.
پدر شهید ادامه داد: وقتی از خطر جنگ برایش میگفتم و درخواست میکردم به این مسیر نرود، پاسخ میداد وقتی جنگ است باید بروم. حدود یک سال در آن مجموعه مشغول به کار بود و حتی در پوشش لباس نیز شرایط همکارانش را در نظر میگرفت. با اینکه لباسهای خوب و مرتبی داشت، هنگام رفتن به محل کار لباسهای کهنهاش را میپوشید. وقتی علت را پرسیدم، گفت همکارانم را میبینم که لباسهایشان کهنه است و وضعیت مالی خوبی ندارند؛ خجالت میکشم در کنار آنها لباس خوب بپوشم.
یاوری با اشاره به روحیه شهادتطلبی فرزندش خاطرنشان کرد: هر بار صحبت از مأموریتهای جنگی و حضور در میدان نبرد میشد، به او میگفتم جنگ خطر دارد و بهتر است نرود، اما میگفت وقتی لشکر یزید در مقابل امام حسین (ع) ایستاده، چطور میگویی نروم؟ اگر من و امثال من نرویم، چه کسی باید به این وظیفه عمل کند؟ پاسخ همیشگیاش این بود که چون جنگ است، میروم.
حاجت شهادت در سامرا؛ آخرین دیدار پدر و پسری که به آرزویش رسید
پدر شهید ابوذر یاوری با بیان اینکه فرزندش بارها از شهادت خود سخن گفته بود، اظهار کرد: آخرین باری که او را به قروه رساندم، هفتم اسفندماه بود؛ دو روز پیش از جنگ و شهادتش. در مسیر به او گفتم ایکاش نمیآمدی و اینجا نمیماندی، اما گفت پدر دیگر درباره این موضوع صحبت نکن، این تکلیف من است و ناراحت نباش. بعد هم با خنده گفت اگر شهید شدم، آبروداری کن.
وی با یادآوری سفر خود به سامرا و درخواست فرزندش برای دعا در حرم امامین عسکریین (ع) افزود: هر سال برای خادمی به کربلا میروم، اما سال گذشته به سامرا رفتم. ابوذر در آن سفر بارها تماس میگرفت و میگفت بابا از امامین عسکریین (ع) حاجت من را بخواه و تا حاجتم را نگرفتهای برنگرد.
یاوری ادامه داد: هر شب حدود دو ساعت مانده به اذان صبح به حرم میرفتم و برایش دعا میکردم. بارها از او پرسیدم حاجتش چیست، اما چیزی نمیگفت. حدود ۴۰ تا ۵۰ روز پس از بازگشت از سامرا، یک روز همراه هم به باغ رفتیم و از او پرسیدم حاجتت چه بود که اینقدر اصرار داشتی برایت دعا کنم؟ خندید و گفت مشتی، شهادت! به او گفتم خدا نکند، من چنین حاجتی برایت نمیخواهم. گفت دیگر دعا کردی و حاجتم مستجاب شده است. آن روز آخرین باری بود که با هم به باغ رفتیم.
پدر شهید با اشاره به آخرین سفارشهای فرزندش گفت: ابوذر یک بار دستم را گرفت و محکم فشرد و گفت بابا من شهید میشوم، دخترهایم را به تو میسپارم. همچنین سفارش میکرد برای شهادتش خیلی ناراحت نباشم و میگفت بگذار مرگم با شهادت همراه باشد، ما بالاخره یک روز از دنیا میرویم.
وی درباره روز شهادت فرزندش بیان کرد: نهم اسفندماه ساعت ۹ و ۳۰ دقیقه صبح ابوذر به شهادت رسید. حدود ساعت سه بعدازظهر پیکر شهدا را به سنقر آوردند، اما من از این موضوع خبر نداشتم. هنگام اذان مغرب و عشا بود که خبر شهادتش را به من دادند. خانوادهام تا روز دهم اسفندماه حقیقت را از من پنهان کرده بودند و میگفتند او در قروه است و هنوز پیکرها را نیاوردهاند.
یاوری با بیان اینکه آرزویش دیدن پیکر فرزندش بود، افزود: بعد از افطار چند خودرو مقابل خانهمان آمدند. با دیدن جمعیت متوجه شدم اتفاقی افتاده است. بدون کفش به سمت کوچه دویدم و امام جمعه و فرمانده سپاه سنقر را دیدم. با نگرانی فریاد زدم ابوذر کجاست و چه اتفاقی افتاده است؟ یکی از آنها دستش را دور گردنم انداخت و گفت ابوذر به آرزویش رسید و شهید شد.
پدر شهید در ادامه به خاطرهای از دختر سهساله ابوذر اشاره کرد و گفت: پس از شهادت او، یک شب دخترش طهورا بسیار بیتابی میکرد و مدام گریه میکرد. همسر ابوذر تعریف میکرد که آن شب در حالت خواب و بیداری دیده است ابوذر در را باز کرده و وارد خانه شده است و پس از آن، طهورا آرام گرفته و خوابیده است.
وی اضافه کرد: پس از این اتفاق، یکی از ائمه جماعت روستاهای اطراف سنقر تماس گرفت و گفت دیشب ابوذر را در خواب دیده است که گفته دخترم بسیار بیتابی کرده، پرچم مرا روی او بیندازید تا آرام شود. ابوذر پرچم سیاهی داشت که بیش از ۲۰ سال آن را با خودش به کربلا میبرد و روی آن عبارت «یا حسین» نوشته شده بود. از شبهای بعد همان پرچم را روی طهورا میانداختیم و دیگر آن بیتابیها تکرار نشد.
یاوری با اشاره به گذشت ۲۷۱ روز از شهادت فرزندش گفت: طبق وصیتنامه ابوذر بارها به مزارش رفته و برایش زیارت عاشورا خواندهام. شاید بیش از ۲۷۰ بار این کار را انجام داده باشم و هنوز هم رفتن به مزارش و خواندن زیارت عاشورا برایم آرامشبخش است.
منش ابوذر در نگاه دوستان؛ آرامش، اخلاص و پیوند عمیق با اهلبیت (ع)
میلاد پروینی، معاون اجتماعی فرمانداری سنقر و از دوستان شهید ابوذر یاوری، نیز در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به ویژگیهای شخصیتی این شهید اظهار کرد: شهید ابوذر یاوری بسیار به روضه حضرت زهرا (س) اعتقاد داشت و همیشه خودش بهصورت خصوصی مراسم روضه برگزار میکرد.
وی افزود: احترام به پدر و مادر از ویژگیهای برجسته ابوذر بود. او اهل نماز جماعت بود و با ظاهری ساده و در حالی که کت خود را روی دوش میانداخت، به مسجد جامع شهر میآمد و در انتهای صف به نماز جماعت میپیوست.
پروینی با بیان اینکه شهید یاوری شخصیتی آرام و صمیمی داشت، گفت: ابوذر بسیار خودمانی و آرام بود، اما در عین حال اعتقادات عمیقی داشت و به اهلبیت عصمت و طهارت (ع) پایبند بود. با دوستانش یکرنگ و صمیمی رفتار میکرد و پیوند عمیقی با اطرافیان خود داشت.
معاون اجتماعی فرمانداری سنقر با اشاره به علاقه شهید یاوری به زیارت اهلبیت (ع) عنوان کرد: او از اوایل جوانی به سفر حج رفت و در زیارت اهلبیت (ع) همیشه پیشقدم بود. پدرش نیز از خادمان امام رضا (ع) و حرمهای کاظمین و سامراست و میان این پدر و پسر پیوند روحی و عاطفی عمیقی وجود داشت.
وی روحیه جهادی و شهادتطلبی را از مهمترین شاخصههای شخصیتی ابوذر دانست و تصریح کرد: صبوری و شکیبایی، رفتار صمیمانه با دوستان، آرامش در برخورد با دیگران و پایبندی به باورهای دینی از ویژگیهایی بود که در شخصیت او دیده میشد.
زندگی شهید ابوذر یاوری را میتوان روایتی از پیوند باورهای دینی با مسئولیتپذیری اجتماعی دانست؛ جوانی که حقالناس را در کوچکترین رفتارهای روزمره رعایت میکرد، در روزهای سخت کرونا به یاری مردم میشتافت و در انتخاب مسیر خدمت نیز منافع شخصی را معیار قرار نداد.
امروز پاسداشت چنین الگویی نباید تنها به برگزاری مراسم و بازگویی خاطرات محدود بماند؛ بلکه ضروری است نهادهای فرهنگی و آموزشی، سیره عملی شهدا را بهویژه در حوزههایی مانند امانتداری، رعایت حقوق مردم، اخلاص و مسئولیتپذیری به نسل جوان معرفی کنند. همچنین حمایت مستمر از خانوادههای شهدا، بهخصوص فرزندان خردسال آنان، باید به مطالبهای جدی و عملی تبدیل شود تا میراث ایثار این جوانان در زندگی اجتماعی جامعه نیز استمرار پیدا کند.
نظرات کاربران