ويژگي هاي عزت الله انتظامي و حضور موثرش در سينماي ايران موجب شده تا هميشه شمايل اسطوره وارش در ياد سينما دوستان بماند و هر فيلمش بشود خاطره اي که هيچ زمان رنگ نمي بازد...
اين ماندگاري در اوج بازيگري، تنها با تلاش و ممارست در آموختن به دست آمده است و انتظامي خود مراقبت ها ازاين جايگاه کرده و شاکله هنري اش را با عزت مندي و احترام همچنان حفظ نموده...
خاطره آقاي بازيگر از نخستين روز شرکتش در کلاس دانشگاه شنيدني است: «روز اولي که سر کلاس دانشکده هنرهاي زيبا حاضر شدم، حميد سمندريان استاد همان کلاس بود. اومد تو و از ديدن من جا خورد، پرسيد: عزت اينجا چکار مي کني؟ گفتم اومدم درس بخونم و سمندريان گفت پاشو پاشو برو بيرون که ما هم بايد بياييم از تو ياد بگيريم...»
خاطره ديگر انتظامي از کلاس درس و امتحان بهرام بيضايي در دانشکده هنرهاي دراماتيک هم خواندني است: «سر امتحان درس بيضايي بودم که به دليل کارم در اداره تئاتر نتونسته بودم درسمو درست و حسابي بخونم. بيضايي متوجه شد و اومد ورقه سئوالارو از دستم گرفت و به همه نشون داد و گفت: همه نگاه کنيد انتظامي رو با اين ورقه من نمره بيست بهش ميدم آيا کسي اعتراضي داره؟!...»
امروز انتظامي به نود و يکمين سال زندگي اش پا مي گذارد؛ او در اين باره مي گويد: خدا را شکر مي کنم در اين عمر طولاني که خداوند به من داده، هميشه سعي کردم ياد بگيرم و از هيچ کوششي براي آموختن فروگذار نيستم...
ماندگاري هنرمنداني مانند عزت الله انتظامي نه با بخشنامه و دستورالعمل که با تاييدهاي هنردوستاني صورت گرفته که قدرشناس هنر و هنرمندان هستند و به احترام اهالي هنر، بر مي خيزند و «کلاه» از سر بر مي دارند...
امروز، روز آقاي بازيگر است؛ هنرمندي که به شهادت صفحات تاريخ سينما و تئاتر ايران، يکي از هنرمنداني است که هنوز و در آستانه نود و يک سالگي همچنان در اوج قرار دارد و هميشه در حال آموختن است.
انتظامي در سايه زندگاني سراسرهنري و قابل ستايش اش، هميشه مردم و دوستداران فرهنگ و هنر را بهترين داوران براي ارزيابي فعاليت هايش مي داند.
به بهانه نود و يک سالگي عزت الله انتظامي، گزارش زير آماده شده؛ گزارشي که براي ما اداي ديني به اين اسطوره دنياي فيلم و تئاتر است.

ايرج راد:
عنوان «آقاي بازيگر» شايسته انتظامي است
ايرج راد در خصوص پيشينه آشنايي با انتظامي به بانی فیلم گفت:سالها پيش من و آقاي انتظامي با اختلاف سني بسيار بالا در دانشکده هنرهاي زيبا همکلاسي بوديم. همچنين در تمام سالهايي که در اداره تئاتر کار مي‌کردم در گروهي به نام «تئاتر مردم» بودم که آقاي انتظامي و نصيريان سرپرست آن بودند. طبيعتا در کارها و اجراهاي متعددي در سراسر کشور در کنار انتظامي بودم و بعد از آن از آنجا که ايشان رئيس هيات مديره خانه تئاتر بودند از نزديک با اخلاق و خصوصيات فردي و حرفه‌اي‌شان آشنايي کامل پيدا کردم. بازيگر «اجاره‌نشين‌ها» ادامه داد: همه از جايگاه ويژه هنري آقاي انتظامي آگاهند. ايشان در تئاتر و کارهاي تصويري به خصوص سينما فعاليت‌هاي بسياري داشته‌اند و عنوان «آقاي بازيگر» شايسته اوست.
راد در رابطه با خصوصيات اخلاقي انتظامي بيان داشت: براي انتظامي کار در زمينه هنر بسيار با ارزش است و براي فعاليت در اين عرصه نکته سنجي فراواني به خرج مي‌دهد. به همين خاطر با وسواس دست به انتخاب کار مي‌زند. ديگر اينکه او از وقت شناس‌ترين بازيگران اين حرفه است. هرگز ياد ندارم که در هيچ تمريني دير رسيده باشد. او حتي در خانه تئاتر هم اولين نفري بود که قبل از اعضاي هيات مديره در جلسات حضور پيدا مي‌کرد.
وي افزود: بازيگري به قدري براي انتظامي ارزشمند است که هميشه سعي داشت با تمرکز و آرامش کافي سر کار حاضر باشد و به من مي‌گفت که مسووليت کار براي من خيلي مهم است. ضمن اينکه هر جا کمکي از عهده‌اش بر مي‌آمد با کمال ميل براي همه انجام مي‌داد. او به همه احترام مي‌گذاشت و حتي مواقعي که نقش مقابل‌اش را بازيگري جوان و کم تجربه برعهده داشت به قدري با او خوب ارتباط برقرار مي‌کرد که او ترس روبه رو شدن با آقاي بازيگر را نداشته باشد و بدون احساس ضعف يا کمبود خلاقيت‌اش را بروز مي‌داد. اينها نکاتي است که ايشان را بازيگري شاخص مي‌کند.
وي در خاتمه افزود: براي عزت‌ا... انتظامي آرزوي موفقيت، سلامتي و طول عمر دارم و اميدوارم راهي را که تاکنون طي کرده با همين جايگاه و اعتبار پيش ببرد.

حسن هدايت:
انتظامي عاشق بازيگري است
حسن هدايت در گفت و گو با بانی فیلم بيان داشت: براي اولين بار در فيلم «گراند سينما» با آقاي انتظامي همکاري داشتم که به دليل بازي بسيار خوب‌شان در آن فيلم برنده بهترين بازيگر هم شدند. پس از آن تجربه همکاري در سريال «محاکمه» و فيلم «سايه روشن» را نيز با ايشان داشتم. اينکه بنده چند کار با ايشان انجام دادم دلايل متعددي دارد که از جمله آنها خوش خلقي‌شان است. انتظامي بازيگري حرفه‌اي به مفهوم همه جانبه است. يعني هم هنر بازيگري دارد و هم اخلاق بازيگري. او کار را آسان نمي‌گيرد و برايش جنبه سرگرمي ندارد. وي افزود: کسانيکه در همکاري با ايشان، او را بازيگري خودپسند و بدقلق مي‌پندارند ناشي از نا بلدي خودشان است يا اينکه نمي‌خواهند براي يک بازيگر حرفه‌اي به قدري که آن بازيگر توان خودش را عرضه مي‌کند احترام قائل باشند. من در تمام مدتي که با ايشان کار مي‌کردم ديده‌ام که در بدترين شرايط بدون شکايت کارشان را انجام داده و براي کار ارزش قائل هستند. او معتقد بود وقتي کارش جلوه مي‌کند که بازيگر مقابل‌اش در اوج باشد. به همين خاطر با بازيگر نقش مقابل‌اش زياد تمرين مي‌کرد. متاسفانه برخي از بازيگران ما نه تنها چنين ويژگي‌اي‌ ندارند بلکه مي‌خواهند با تحقير و به اصطلاح خرد کردن بازيگر مقابل‌ خودشان را بزرگ جلوه دهند. انتظامي روي متن‌اش خيلي کار مي‌کرد. اينطور نبود که يک متن را بگيرد و بعد مثل يک کارمند بازيگري ديالوگ‌ها يا حرکات را جلوي دوربين اجرا کند. او با متن زندگي مي‌کرد و به ساير عوامل فيلم نيز در اين زمينه (نه با حالتي ديکتاتورگونه) ياري مي‌رساند. ياري رساندني که بيشتر شکلي پيشنهادي داشت. تمام خصلت‌هايي که برشمردم اخلاق يک بازيگر حرفه‌اي است که در ايشان آشکارا ديده مي‌شود.
کارگردان «بيگانه‌اي در شهر» افزود: در سينماي ما افراد بسياري هستند که علاقمندند جا پاي ايشان بگذارند. بعضي‌ها البته موفقيت‌هايي بدست آورده‌اند و بعضي‌ها نتوانستند.
هدايت در خصوص جايگاه انتظامي در تاريخ سينماي ايران توضيح داد: ايشان بازيگري شاخص است که کارهايش را با وسواس انتخاب کرده. حال اگر آن آثار معتبر نشدند، تقصير او نبوده، اما نکته اينجاست که در ضعيف‌ترين کارهايشان هم حضوري قدرتمند داشته با تمام توان تلاش مي‌کردند به عنوان يک بازيگر وظيفه‌شان را به درستي انجام دهند.
وي در پايان گفت: متاسفانه مدت‌هاست که به دليل گرفتاري‌هاي ناخواسته از نزديک ايشان را نديده‌ام، اما همواره برايشان آرزوي سلامتي مي‌کنم. اميدوارم عمري طولاني داشته باشند تا اطرافيانشان (از جمله خودم) بتوانند از تجربه، فکر، دانش و... ايشان حداکثر استفاده لازم را ببرند. مي‌دانم که بيماري‌هاي متعددي دارند، اما تا چند سال پيش که ايشان را مي‌ديدم از روحيه شاداب و سرزنده‌شان لذت مي‌بردم. انتظامي نشان داد که در سالهاي پيري هم مي‌توان قدرتمند بود، عاشقانه کار و عاشقانه زندگي کرد.

احمد طالبي نژاد:
انتظامي تنديسي است در هنر بازيگري
احمد طالبي نژاد با بيان اينکه انتظامي انسان بزرگي است به بانی فیلم گفت: خوشبختانه در مورد آقاي انتظامي آنقدر گفته و نوشته شده که آدم فکر مي‌کند هر چه بگويد تکراري است، اما بهتر است ببينيم انتظامي چه کارهايي نکرده که امروز شده آقاي بازيگر. يکي از کارهايي که انجام نداده (بنا بر گفته خودش) اين بوده که حتي در برهه‌هايي که به لحاظ مادي در شرايط بدي هم به سر مي‌برده هر پيشنهادي را نپذيرفته. هر سناريويي را قبول نکرده، به اين بهانه که سالي ۳ ـ ۲ فيلم داشته باشد با هر کسي کار نکرده و... . به همين دليل صاحب‌ شان و منزلتي شده و انسان بزرگي محسوب مي‌شود. بزرگ از هر لحاظ و خاصه اخلاق بازيگري.
اين منتقد سينما ادامه داد: خود انتظامي تنها اشتباه کارنامه حرفه‌اي‌اش را بازي در فيلم «شير خفته» مي‌داند. اين فيلم محصول مشترک ايران و آلمان بود و قرار بود يک فيلم مهم تاريخي درباره مشروطيت باشد که عملا تبديل به يک فيلم فارسي تاريخي شد. در واقع ايشان هيچگاه به آشفته بازاري که هميشه در سينماي ايران وجود داشته تن نداده.
طالبي نژاد در مورد پيشينه زندگي خصوصي انتظامي بيان داشت: عزت‌ا... انتظامي سه فرزند دارد که هر سه افراد موفقي هستند. بنابراين مي‌توان نتيجه گرفت که او پدر شايسته‌اي نيز هست. حالا اينکه همسر خوبي بوده يا نه را بايد از همسرش پرسيد. من به اتفاق همسرم سفرهاي زيادي رفته‌ايم که آقاي انتظامي هم در آنها بوده‌اند. همسرم سوال‌هاي زيادي در خصوص تربيت فرزند، مسووليت خانوادگي و... از ايشان مي‌پرسيدند و پاسخ‌هاي روشني هم دريافت مي‌کردند.
ماحصل اينکه آلودگي‌هايي که يک هنرمند را دچار لغزش مي‌کند در کارنامه ايشان ديده نمي‌شود. مراقبت‌هايي که ايشان از خودش انجام داده او را تبديل به تنديسي در هنر بازيگري کرده.
وي در ادامه توضيح داد: انتظامي بسيار ايراني فکر مي‌کند و با وجود اينکه در دوره‌اي از جواني در آلمان بوده هميشه به ريشه‌ها و هويت‌اش باليده است.
طالبي نژاد خاطرنشان کرد: متاسفانه انتظامي در دولت نهم و دهم در بعضي محافل شرکت مي‌کرد که شايسته‌ شان و مقام‌اش نبود. البته اين مسئله بر مي‌گردد به اخلاق و روحيه‌اش که نمي‌تواند به کسي «نه» بگويد (به خصوص اگر مقام مسوولي باشد) و بعد از سر خيرخواهي که فکر مي‌کند اگر در فلان مجلس و در کنار مسوولي باشد شايد بتواند به نفع جامعه هنري گام‌هاي مثبتي بر دارد. مثلا در زمينه بازگشايي خانه سينما تمام اهالي سينما زحمت کشيدند، اما انتظامي از طرف خود رايزني‌هايي انجام داد که کمکي بود به اين اتفاق مهم.
طالبي نژاد تصريح کرد: براي مستند شدن صحبت‌هاي من کافي است به کارنامه برخي از هم نسلان انتظامي مراجعه کنيد. آدم‌هاي بزرگي که وجه خوبي در اذهان مردم داشتند (و شايد هنوز داشته باشند) و روزگاري حتي محبوب‌تر از انتظامي هم بوده‌اند، اما بدليل اشتباهاتي که در انتخاب‌هايشان داشته‌اند امروز از جايگاهي که شايسته‌شان است برخوردار نيستند. وي در پايان بيان داشتند: به جوان‌ها توصيه مي‌کنم زندگي انتظامي را به خصوص در کتاب «آقاي بازيگر» هوشنگ گلمکاني مرور کنند تا ببينند از چه مسيرهاي دشواري عبور کرده و مرتکب چه کارهايي نشده تا به اين قله رفيع رسيده است.

فیلمشناسی عزت الله انتظامی
۱۳۲۸ واريته بهاري
۱۳۴۸ گاو
۱۳۴۹ آقاي هالو
۱۳۵۱ بي تا
۱۳۵۱ پستچي
۱۳۵۱ صادق کرده
۱۳۵۲ ستارخان
۱۳۵۲ قيامت عشق
۱۳۵۳ بنگاه تئاترال (ناتمام)
۱۳۵۵ شير خفته
۱۳۵۵ ملکوت
۱۳۵۷ اين گروه محکومين
۱۳۵۷ دايره مينا
۱۳۵۷ غبارنشين‌ها
۱۳۶۰ مدرسه‌اي که مي‌رفتيم
۱۳۶۱ حاجي واشنگتن
۱۳۶۲ خانه عنکبوت
۱۳۶۳ کمال الملک
۱۳۶۴ چمدان
۱۳۶۵ اجاره‌نشين‌ها
۱۳۶۵ شير سنگي
۱۳۶۶ شيرک
۱۳۶۷ جعفرخان از فرنگ برگشته
۱۳۶۷ در مسير تندباد
۱۳۶۷ کشتي آنجليکا
۱۳۶۷ گراند سينما
۱۳۶۸ هامون
۱۳۶۹ سايه خيال
۱۳۷۰ بانو
۱۳۷۰ خانه خلوت
۱۳۷۰ ناصرالدين شاه آکتور سينما
۱۳۷۲ بازيچه
۱۳۷۲ روز فرشته
۱۳۷۲ جنگ نفتکش‌ها
۱۳۷۳ روز واقعه
۱۳۷۳ روسري آبي
۱۳۷۵ جهان پهلوان تختي
(نسخه اول - ناتمام)
۱۳۷۷ باد و شقايق
۱۳۷۷ کميته مجازات
۱۳۷۸ ميکس
۱۳۸۰ خانه‌اي روي آب
۱۳۸۱ گاوخوني
۱۳۸۱ ديوانه‌اي از قفس پريد
۱۳۸۳ جايي براي زندگي
۱۳۸۴ حکم
۱۳۸۴ ستاره‌ها ۱: ستاره مي‌شود
۱۳۸۵ ميناي شهر خاموش
۱۳۸۵ شهري که دوست مي‌دارم
۱۳۸۶ شب
۱۳۸۷ زادبوم
۱۳۸۷ راه آبي ابريشم
۱۳۸۸ چهل سالگي