بر اساس گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، حجت‌الاسلام محسن غرویان، استاد حوزه علمیه، در خصوص دیدگاه فقهی به مجازاتی که ممکن است متوجه پدری شود که فرزندش را به قتل رسانده است، به نقطه‌نظرات فقهی آیت‌الله جوادی آملی درباره تعدادی از روایت‌های مرتبط با مجازات‌های اسلامی اشاره کرد. وی خاطرنشان ساخت که ایشان اخیراً در درس‌های خارج فقه خود نکته‌ای تازه و حائز اهمیت را بیان کرده‌اند: برخی از این روایات به‌صورت «قضیه خارجیه» تلقی می‌شوند، نه «قضیه حقیقیه».

بر اساس گزارشی از ایلنا، وی با اشاره به توضیح مختصری درباره این دو اصطلاح در معنای کلامی، اظهار داشت: مقصود این است که برخی از احکام مذکور به شرایط خاص زمانی و مکانی صدور آنها، یعنی دوران آغازین اسلام و زمان پیامبر و ائمه (ع)، مربوط می‌شوند و مجازات‌هایی که برای این حوادث در نظر گرفته شده، با توجه به مقتضیات زمان خود تعیین گردیده‌اند.

غرویان ادامه داد: در حال حاضر، زمان تغییر کرده و شرایط اجتماعی دستخوش تحول شده‌اند و همین‌طور عنوان برخی از جرایم نیز دچار تغییراتی شده است. بنابراین، ضروری است که بررسی کنیم حقوقدانان و فرهیختگان امروزی در این زمینه چه دیدگاهی دارند. این فرایند یعنی با تغییر شرایط، تغییر احکام نیز ممکن می‌شود؛ زیرا احکام ارتباط نزدیکی با عناوین دارند و هنگامی که عناوین تغییر یابند، می‌توان در احکام نیز تجدیدنظر کرد.

این استاد حوزه علمیه با تاکید بر اینکه این رویکرد فقهی از جانب آیت‌الله جوادی آملی ضرورت بازنگری در بسیاری از احکام فقهی، حقوقی و مجازات‌ها را ایجاب می‌کند، تصریح کرد: اینکه پدری بتواند فرزندش را به قتل برساند و در عوض، بدون مجازات باقی بماند، با اصول عدالت و حقوق بشر سازگار نیست. اگر بیشتر به این مبنای فقهی توجه کنیم، می‌توان در این احکام تغییرات مثبتی ایجاد کرد و شرایط لازم برای تحول در رویه‌های قضائی را مهیا نمود. در این صورت، می‌توانیم راه را برای جلوگیری از این نوع جرایم توسط پدران نسبت به فرزندانشان هموار سازیم و مجازات‌های سخت‌تری را که اثر بازدارندگی دارند، به مرحله اجرا درآوریم.

این استاد حوزه بر این نکته تاکید کرد: به همین خاطر، بر این باورم که باید تغییراتی در فقه، نظریات فقها و دیدگاه‌های حقوقی در این زمینه صورت گیرد. رها کردن پدران از مسئولیت در برابر چنین جنایاتی و اعمال مجازات‌های سبک برای آنها یا مستثنی کردن آنها از قصاص، نیازمند بازنگری و تجدیدنظر است؛ زیرا چنین رویکردی می‌تواند موجب تشویق افراد به ارتکاب این جرایم شود. پدر بودن هرگز به معنای داشتن حق بر زندگی یا مرگ فرزند نیست و این مسئله به بررسی‌های فقهی و حقوقی عمیق‌تری احتیاج دارد.

۳۱۲۱۸