به گزارش خبرنگار مهر، اسقاط خودروهای فرسوده علاوه بر خروج خودروهای آلاینده و غیراستاندارد از چرخه تردد، ظرفیت اقتصادی قابل توجهی برای تأمین مواد اولیه صنایع مختلف ایجاد میکند؛ بهطوریکه از هر خودروی فرسوده میتوان مقادیر قابل توجهی فولاد، آلومینیوم، مس، پلاستیک، شیشه، لاستیک و سایر مواد قابل استفاده را بازیابی و مجدداً به چرخه تولید بازگرداند.
بررسی ترکیب مواد موجود در خودروهای فرسوده نشان میدهد هر خودرو حاوی حدود ۴۰۰ کیلوگرم فولاد، ۱۲۰ کیلوگرم پلاستیک و پلیمر، ۶۸ کیلوگرم لاستیک و مواد الاستومری، ۳۰ کیلوگرم آلومینیوم، ۲۶ کیلوگرم شیشه، ۱۵ کیلوگرم باتری سرباسیدی یا لیتیومی و ۵ کیلوگرم مس است. همچنین در هر خودرو حدود ۱۶ کیلوگرم تا ۱۸ لیتر سیالات و روغنها وجود دارد که در فرآیند بازیافت قابل جمعآوری و مدیریت است.
این ترکیب نشان میدهد خودروهای فرسوده تنها مجموعهای از قطعات مستهلک و غیرقابل استفاده نیستند، بلکه منبعی از مواد اولیه ارزشمند به شمار میروند که با جداسازی و فرآوری اصولی میتوانند در صنایع فولاد، فلزات، پتروشیمی، پلاستیک، شیشه و لاستیک مورد استفاده مجدد قرار گیرند.
بازیافت ۴۴۲ هزار تن مواد اولیه از خودروهای فرسوده
طی سه سال گذشته، با اسقاط ۶۸۰ هزار دستگاه خودروی فرسوده، حدود ۴۴۰ هزار تن مواد قابل بازیافت به دست آمده که ارزش اقتصادی آن بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان برآورد میشود. این میزان مواد بازیافتی میتواند ۲۵ درصد از قراضه مورد نیاز صنعت فولاد کشور را تأمین کند.
در این میان، فولاد با ۲۶۶ هزار تن بیشترین سهم را در مجموع مواد قابل بازیافت دارد. پس از فولاد، پلاستیک و پلیمر با ۸۰ هزار تن در جایگاه دوم قرار دارند. همچنین ظرفیت بازیافت لاستیک و مواد مرتبط با آن ۴۵ هزار و ۳۰۰ تن، آلومینیوم ۲۰ هزار تن، شیشه ۱۷ هزار و ۳۰۰ تن، سرب ۱۰ هزار تن و مس ۳ هزار و ۴۰۰ تن اعلام شده است.
بازگشت این مواد به چرخه تولید میتواند ضمن کاهش نیاز به استخراج و تأمین مواد خام جدید، بخشی از نیاز صنایع داخلی به مواد اولیه را از طریق منابع بازیافتی تأمین کند.
مراحل تبدیل خودروهای فرسوده به مواد اولیه قابل استفاده
فرآیند بازیافت خودروهای فرسوده با تحویل خودروی فرسوده به مراکز مربوط آغاز میشود. در مرحله نخست، مواد خطرناک موجود در خودرو حذف و جداسازی میشوند تا از ورود ترکیبات آلاینده و آسیبزا به محیط زیست جلوگیری شود.
در مرحله بعد، قطعات سالم و قابل استفاده خودرو از سایر اجزا جدا شده و برای فروش مجدد و استفاده در بازار قطعات یدکی آماده میشوند. پس از جداسازی قطعات قابل استفاده، بخشهای باقیمانده خودرو وارد مرحله خردایش میشوند تا امکان تفکیک مواد مختلف فراهم شود.
در ادامه، مواد حاصل از خردایش بر اساس نوع و جنس به گروههای مختلف تقسیم میشوند. در بخش فلزات، فولاد، آلومینیوم و مس از یکدیگر تفکیک شده و در بخش مواد غیرفلزی نیز فرآیند جداسازی پلاستیک، شیشه و لاستیک انجام میشود. در نهایت، مواد تفکیکشده برای انجام فرآیندهای تکمیلی و بازیافت آماده شده و میتوانند مجدد بهعنوان مواد اولیه در صنایع مختلف مورد استفاده قرار گیرند.
اقتصاد چرخشی؛ تبدیل خودروهای فرسوده به منابع جدید تولید
اهمیت بازیافت خودروهای فرسوده تنها به ارزش اقتصادی مواد استخراجشده از آنها محدود نمیشود، بلکه بازیافت خودروهای فرسوده میتواند نقش مهمی در کاهش مصرف منابع طبیعی، مدیریت پسماندهای صنعتی و افزایش بهرهوری مواد اولیه داشته باشداین فرآیند میتواند نقش مهمی در کاهش مصرف منابع طبیعی، مدیریت پسماندهای صنعتی و افزایش بهرهوری مواد اولیه داشته باشد.
در الگوی اقتصاد چرخشی، مواد و قطعات بهجای آنکه پس از پایان عمر مصرفی یک محصول به پسماند تبدیل شوند، با استفاده از فرآیندهای جداسازی، بازیافت و فرآوری مجدد وارد چرخه اقتصادی میشوند. خودروهای فرسوده نیز از این منظر ظرفیت قابل توجهی برای تأمین مواد اولیه دارند؛ چراکه بخش مهمی از اجزای آنها قابلیت استفاده مجدد یا بازیافت را داراست.
از سوی دیگر، جداسازی قطعات سالم پیش از خردایش، امکان استفاده مجدد از قطعات را فراهم میکند و تفکیک فلزات و مواد غیرفلزی نیز مانع از هدررفت مواد ارزشمند میشود. مدیریت صحیح باتریها، روغنها و سایر مواد خطرناک نیز در کنار بازیافت سایر اجزای خودرو، اهمیت ویژهای در کاهش پیامدهای زیستمحیطی این فرآیند دارد.
نظرات کاربران