به گزارش ایسنا، دکتر عباس عبادی در همایش «ارتقای تابآوری حرفهای در جامعه پرستاری» که امروز (اول آذر) برگزار شد، اظهار کرد: واژه تابآوری از علوم پایه مانند فیزیک و مکانیک به ادبیات علمی وارد شد. تابآوری به این معنا بود که یک ماده تا چه اندازه میتواند در برابر تنش و فشاری که به آن وارد میشود، مقاومت کند. به تدریج، این مفهوم به حوزه سلامت، روانشناسی و سایر حوزهها وارد شد و ابعاد مختلف تابآوری فردی، گروهی، اجتماعی و سازمانی مورد توجه قرار گرفت.
او با بیان اینکه اصطلاح تابآوری طی پنج تا ۱۰ سال گذشته در حوزه سلامت رواج بیشتری پیدا کرده، اظهار کرد: پس از همهگیری کرونا، ابعاد تابآوری از سطح فردی به سطح سازمانی و اجتماعی گسترش یافت. در همین راستا، گروهها و جوامع مختلف فعال در نظام سلامت نیز که از نظر حرفهای مرزبندیهایی دارند، نیازمند بازتعریف این مفهوم در مجموعههای خود هستند.
معاون پرستاری وزارت بهداشت درباره تجربیات زیسته کشور در جنگهای اخیر تصریح کرد: این تجربیات در کنار اتفاقات و تجربههای گذشته، درسهایی برای ما به همراه داشته که لازم است آن را مرور کنیم و خود را برای مواجهه با شرایط مشابه آماده نگه داریم. تابآوری صرفاً مقاومت و ایستادگی فردی نیست؛ بلکه مدیران نیز باید بدانند چگونه این مفهوم را در مجموعه تحت مدیریت خود عملیاتی کنند.
عبادی با بیان اینکه تابآوری به سه سطح تقسیم میشود، توضیح داد: تابآوری به سه سطح فردی، تیمی و سازمانی تقسیم میشود. مدیران باید بهصورت همزمان به هر سه حوزه توجه داشته باشند و کارکنان را به حال خود رها نکنند.
او درباره ضرورت توجه به تابآوری گفت: با توجه به مراجعات مکرر مردم، روند سالمندی جمعیت، محدودیتها و تحریمهایی که از گذشته با آنها مواجه بودهایم، منابع محدود و افزایش انتظارات مردم به دلیل ارتقای آگاهی و سواد سلامت، ضرورت دارد که تابآوری را بیاموزیم.
معاون پرستاری وزارت بهداشت با بیان اینکه تابآوری تنها مختص شرایط بحرانی نیست، افزود: تابآوری در شرایط صلح نیز جایگاه خود را دارد؛ بنابراین باید بیامورزیم که تهدیدهای دل بحرانها را به فرصت تبدیل کنیم؛ خود را در جریان تلاطمها و بحرانها بازسازی کنیم و از تجربههایی که به دست میآوریم، برای توانمندسازی خود بهره ببریم.
او با اشاره به تجربیات وزیر بهداشت در دوران دفاع مقدس، گفت: در مدیریت بحرانها، توانمندیهای فردی مدیران و آمادگی ذهنی آنها اهمیت زیادی دارد و مدیران باید همواره آمادگی لازم را داشته باشند؛ ضمن اینکه اقدامات ضروری نیز باید از پیش انجام شود.
معاون پرستاری وزارت بهداشت با اشاره به درسآموختههای جنگ ۱۲ و ۴۰ روزه گفت: این تجربیات به مجموعه حاکمیت و بهویژه نظام سلامت کمک کرد. وزیر بهداشت بخش عمدهای از وقت و تمرکز خود را بر ذخایر استراتژیک گذاشتند تا کشور در صورت وقوع شرایط مشابه بتواند خود را مدیریت کند. این اتفاق نیز رخ داد و پس از آن، با توجه به تحریمها و محاصره دریایی، کشور توانست شرایط را مدیریت کند.
عبادی با بیان اینکه خدمات روتین نظام سلامت ارائه میشود، اظهار کرد: در حال حاضر، بسیاری از مردم در حوزه سلامت احساس نمیکنند که کشور در موقعیت جنگی قرار دارد؛ البته کمبودهایی نیز وجود دارد که بخشی از آنها از گذشته وجود داشته است.
او درباره ضرورت آمادگی برای بحرانها توضیح داد: آمادگی پیش از بحران، یکی از درس آموختههای جنگهای اخیر برای نظام سلامت است. فرهنگ ملی ما به نحوی است که در زمان پاسخ به بحران عملکرد خوبی داریم و بهسرعت بسیج میشویم و یکدیگر را پیدا میکنیم، اما پیش از بحران به اندازه کافی آمادگی نداریم.
معاون پرستاری وزارت بهداشت ادامه داد: خوشبختانه، فرصتی در فاصله دو جنگ فراهم شد تا بخشهای مختلف نظام سلامت اقدامات بازسازی را انجام دهند. در این زمینه، فرماندهی نظام سلامت نقش مهمی داشت، برنامه عملیاتی تدوین شد و دو سند نیز تهیه شد که یکی از آنها سند ملی مدیریت بحران در سلامت است که توسط شورای عالی سلامت و امنیت غذایی تدوین و آماده شده است.
او گفت: هر انسانی تا حد مشخصی میتواند فشار را تحمل کند. ممکن است خم شود و بهسرعت نشکند، اما به هر حال هر فردی ظرفیت تحمل مشخصی دارد. بنابراین، مدیران باید مراقب باشند که تمام مسئولیتها را بر دوش ایثار و فداکاری کارکنان نگذارند و به همکاران و نیروهای تحت مدیریت خود نیز توجه داشته باشند.
او با بیان اینکه حفظ خدمات حیاتی از دیگر ابعاد تابآوری سازمانی است، گفت: طی جنگ ۱۲ روزه، با توصیه وزیر بهداشت تدبیری اتخاذ شد که به دلیل اینکه کادر سلامت به دلیل مشکلات تردد و نگرانی درباره خانواده و فرزندان خود با مشکل مواجه نشوند از ظرفیت بخشهای خالیشده برای نگهداری و اسکان کارکنان استفاده شود. این تجربه، زیسته ارزشمندی است که میتواند بهعنوان یک درسآموخته ثبت و به مجامع دیگر نیز ارائه شود.
معاون پرستاری وزارت بهداشت با بیان اینکه تابآوری پرستار مستلزم احساس امنیت در محیط کار است، گفت: پرستار زمانی میتواند تابآور باشد که در محیط کار خود احساس امنیت کند و بار کاری او متوازن باشد. بنابراین، مدیران باید در تنظیم شیفتها و توزیع فشار کاری، توازن لازم را رعایت کنند.
عبادی با اشاره به افزایش غیبت کارکنان نظام سلامت در روزهای ابتدایی جنگ ۱۲ روزه اظهار کرد: روزهای نخست جنگ، تهران بیشترین حجم حملات را تجربه کرد. در شرایط عادی، آمار غیبت روزانه کارکنان حدود یک تا یکونیم درصد است که ممکن است به دلایل مختلفی مانند بیماری فرزند یا سایر مسائل رخ دهد، اما در ۴۸ ساعت نخست جنگ، میزان غیبت به حدود هفت تا ۱۰ درصد رسید. بخش عمده افرادی که در آن روزها غیبت داشتند، از نیروهای جوان و طرحی بودند. یکی از واکنشهای مدیریتی مناسبی که در آن مقطع انجام شد، پرهیز از برخوردهای تنبیهی و نظامی با این افراد بود. به جای اینکه با کارکنان غایب برخورد انضباطی شود، مدیران پرستاری دانشگاهها و بیمارستانها با آنها تماس گرفتند و اعلام کردند که صرفاً برای احوالپرسی تماس گرفتهاند تا مطمئن شوند در آن شرایط دشوار آسیبی ندیدهاند.
معاون پرستاری وزارت بهداشت افزود: پس از ۷۲ ساعت، موج بازگشت کارکنان بسیار زیاد بود. این احتمال وجود دارد اگر رویکرد دیگری در مدیریت این موضوع اتخاذ میشد و با کارکنان برخوردهای سختگیرانه صورت میگرفت، نتیجه متفاوتی رقم بخورد.
عبادی با اشاره به تجربه جنگ ۴۰ روزه تصریح کرد: در جنگ دوم، منتظر وقوع اتفاق مشابهی بودیم، اما میزان غیبت کارکنان از زمان صلح کمتر شد و به زیر یک درصد رسید. این موضوع نشان میدهد که عملکرد مدیریتی و برخوردی که در روزهای نخست جنگ ۱۲ روزه با کارکنان داشتیم، در کنار وطندوستی، تعهد و مسئولیتپذیری همکاران، در شکلگیری این شرایط مؤثر بوده است.
عبادی درباره ضرورت شناسایی نشانههای کاهش تابآوری در محیط کار، اظهار کرد: نخستین موضوع این است که اگر تابآوری کارکنان در حال فروپاشی است، باید بلافاصله این هشدار در ذهن مدیران روشن شود که لازم است برای بهبود شرایط اقدامی انجام دهند.
عبادی با بیان اینکه نظام سلامت طی دوران جنگ در کنار مردم حضور داشت، اظهار کرد: اتفاقاتی که توسط دوربینها در بیمارستانهایی مانند خاتم و تجریش و طالقانی ثبت شد، نشان داد تیم ملی سلامت در کنار مردم حضور دارند. بسیاری از اعضای هیأت علمی پزشکی و دستیاران نیز علاوه بر شیفتهای موظف، بیمارستان را ترک نکردند و خارج از برنامه معمول در مراکز درمانی حضور داشتند. در کنار این موضوع، تداوم زنجیره تامین تجهیزات و امکانات نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
معاون پرستاری وزارت بهداشت درباره ضرورت مراقبت از سلامت روان کارکنان نظام سلامت، گفت: باید توجه ویژهای به این موضوع داشته باشید؛ چراکه اعضای تیم سلامت به دلیل ویژگیهای محیط کار خود، حتی در شرایط عادی نیز در معرض انواع تنشها قرار دارند و نیاز آنها به دریافت خدمات روانپزشکی نسبت به جامعه بیشتر است.
به گزارش ایسنا، همچنین دکتر احمد نجاتیان - رییس کل سازمان نظام پرستاری در همایش «ارتقا تابآوری حرفهای در جامعه پرستاری» اظهار کرد: نمره نظام سلامت در دو بحران اخیر خوب است. بررسی عملکرد نظام سلامت نشان میدهد رهبری و مدیریت نقش مهمی در حفظ پایداری خدمات داشتهاند.
او ادامه داد: اگرچه در حوزه تأمین مالی و تجهیزات با مشکلاتی مواجه بودیم، اما تابآوری نظام سلامت دچار اختلال نشد. حضور و همراهی نیروی انسانی، یکی از عوامل مهم حفظ پایداری است.
نجاتیان درباره تابآوری نظام سلامت گفت: نظام سلامت حتی در کوچکترین شهرهایی که در نزدیکی آنها بمباران اتفاق افتاد، حفظ شد و کارکنان این حوزه شبانه به محل کار خود آمدند و به مردم خدمترسانی کردند. این موضوع نشان میدهد که نیروی انسانی چه نقش تعیینکنندهای در عبور از بحران دارد.
رئیسکل سازمان نظام پرستاری درباره ضرورت توجه به وضعیت معیشتی کارکنان نظام سلامت گفت: معیشت نیروهای سلامت نیز یکی از موضوعات مهم در حفظ تابآوری به شمار میرود. تلاش شد جریان پرداختها در دوران جنگ قطع نشود، اما پس از جنگ، توجه کافی به وضعیت معیشتی نیروهای بهداشتی، درمانی و پرستاران صورت نگرفت. در مقایسه با سایر دستگاهها نیز نتوانستیم آنطور که شایسته این نیروهاست، از نظر معیشتی از آنها قدردانی کنیم. امیدوارم این موضوع در بودجه سال ۱۴۰۶ مورد توجه قرار بگیرد.
او درباره کاهش ساعات کاری پرستاران توضیح داد: کاهش ساعت کاری کارکنان برای برخی از دستگاهها اتفاق افتاده، اما این موضوع مشمول گروههای پرستاری نشده است. کاهش ساعات کاری، یکی از پرسشها و مطالبات نیروهای پرستاری است و امیدواریم راهکاری برای آن پیدا شود.
انتهای پیام
نظرات کاربران