div align="justify">به گفته كرباسيان، با افزايش سطح اكتشافات ميتوان جايگاه كشورمان را از نظر ذخاير معدني به كمتر از ۱۰ رساند. در اين ميان هرچند صحبتهاي فراواني درخصوص پتانسيلهاي معدني ايران به ميان ميآيد، اما هيچ تلاش چشمگيري براي بهرهبرداري از ذخايري كه همه كارشناسان معدني بدان اذعان دارند، صورت نميگيرد.
باوجود اين، كرباسيان به ارتقاي جايگاه معدني خوشبين است. از همينرو وي گفت: «ايران با اكتشاف ۱۰۰هزاركيلومترمربع از مجموع يكميليون و۶۰۰هزاركيلومتر مربعي كل مساحت، جزو دهمين كشور نخست دارنده ذخاير معدني دنياست و بدون ترديد، با اكتشافات جديد و استفاده از فناوريهاي نوين- كه اكنون به واسطه آن اعماق اقيانوسها نيز بررسي ميشود- ذخاير قطعي كشور افزايش يافته و جايگاه معدني كشور به كمتر از رتبه۱۰ ارتقا پيدا خواهد كرد.»
به گفته وي، از سال گذشته، بيش از ۲۰۰هزاركيلومتر مربع در نقاط مختلف كشور كار اكتشاف معدن آغاز شده و در سالجاري نيز ايميدرو ۱۲۰ميليارد تومان به اجراي طرحهاي اكتشافي اختصاص داده است.
رييس هيات عامل ايميدرو با بيان اينكه به ازاي فرآوري هريك دلار مواد معدني، ۳دلار ارزشافزوده ايجاد ميشود، تصريح كرد: «ايران با برخورداري از امتيازات منحصربهفرد نظير منابع غني انرژي و معدن، نيروي انساني تحصيلكرده و امكان دسترسي كشورهاي منطقه به آبهاي آزاد از طريق ايران، ظرفيت بالايي براي توسعه بخش معدن و صنايع معدني به عنوان شاخصه قابل اتكا براي اجراي اقتصاد مقاومتي دارد. خوشبختانه مجلس و دولت نيز به بخش معدن توجه ويژهيي دارند.»
وي ادامه داد: «براي بهرهبرداري مطلوب از ظرفيتهاي موجود اين بخش جهت توسعه اكتشاف و نيز ايجاد كارخانههاي فرآوري جديد، نيازمند سرمايهگذاري داخلي و خارجي هستيم.»
كرباسيان بااشاره به اينكه ايميدرو دهها طرح با ۹ميليارد دلار سرمايهگذاري درحال اجرا دارد، گفت: «بخشي از اين ميزان سرمايهگذاري، مربوط به پروژههاي زيرساختي (آّب، برق، گاز و جاده) بوده كه علاوه بر رفع نياز معدن و صنايع معدني مستقر، براي مردم منطقه ماندگار بوده و درنتيجه، موجب توسعه و عمران مناطق محروم خواهد شد.»
وي ادامه داد: «با اجراي طرحهاي توسعهيي تا پايان برنامه ششم توسعه، ظرفيت توليد فولاد كشور به ۴۰ميليون تن، آلومينيوم ۹۰۰هزار تن و مس به ۴۵۰هزار تن خواهد رسيد.»
احتمال وجود ۱۵ هزار محدوده اميدبخش
خوشبيني كرباسيان درخصوص فعاليتهاي معدني درحالي است كه درتمام حلقههاي معدنكاري از اكتشاف تا فرآوري و ايجاد محصول نهايي معضل كمبود نقدينگي وجود دارد. در اين ميان اكتشافات باتوجه به ريسك بالا هزينهبر بودن، بيشتر مورد بيتوجهي واقع شده است. روند كند فعاليتهاي اكتشافي طي سالهاي اخير درحالي كه همواره موضوع كمبود منابع سازمان زمينشناسي به عنوان مهمترين متولي اكتشافات دركشور مطرح شده، مويد اين مطلب است تا زماني كه منابع كافي به اين بخش تزريق نشود، نميتوان با قاطعيت از ارتقاي جايگاه معدني كشور سخن به ميان آورد.
درهمين رابطه، بهروز برنا معاون اكتشاف سازمان زمينشناسي با بيان اينكه تا پايان سال۸۹، بالغ بر ۱۲هزار محدوده اميدبخش معدني دركشور وجود داشت، تصريح كرد: «اين احتمال وجود دارد كه تعداد محدودههاي اميدبخش معدني تا پايان امسال به ۱۵هزار محدوده ارتقا يابد.»
برنا در گفتوگو با «تعادل» بااشاره به تكميل اكتشافات ژئوفيزيك هوايي در قم و سنگان افزود: «در خراسانرضوي و آذربايجانشرقي ژئوفيزيك هوايي آغاز شده است و با برنامههاي سازمان زمينشناسي بيش از ۲ميليون و۷۰۰هزاركيلومتر خطي اكتشافات هوايي با فوصل ۲۵۰متري در نواحي اولويتدار انجام خواهد شد كه اين فعاليتها به ميزان ذخاير معدني كشور خواهد افزود.»
وي بااشاره به ضرورت انجام اكتشافات عمقي تصريح كرد: «معدن مس سرچشمه هم در ابتدا ذخيره كوچكي بود كه با انجام اكتشافات بيشتر ذخيره واقعي آن شناسايي شد. از اينرو، بايد اكتشافات عمقيتر در سراسر كشور صورت گيرد تا ذخاير معدني موجود شناسايي شوند.»
برنا با بيان اينكه ايران روي كمربند معدني آلپ- هيماليا واقع شده، اظهار كرد: «۵/۱۲درصد از اين كمربند در خاك ايران واقع شده است. در پاكستان، تركيه و افغانستان با انجام اكتشافات گسترده ذخاير بزرگي شناسايي شده است. بنابراين احتمال وجود ذخاير مشابه در ايران بسيار قوي است، مشروط بر اينكه اكتشافات در وسعت و عمق بيشتر انجام شود.»
معاون اكتشاف سازمان زمينشناسي افزود: «متوسط حفاري اكتشافي امريكا ۲۴۰متر است درحالي كه عمق اكتشافات دركشور ما به بيش از ۲۰متر نميرسد. درچنين شرايطي نميتوان انتظار نتايج چشمگيري داشت. ايران به عنوان كشوري كه از پتانسيلهاي معدني قابل توجهي برخوردار است، به سالانه يكميليون متر حفاري نياز دارد در اين صورت قطعا ميتوان به نتايج بهتري دست يافت.»
رتبه زير ۱۰ بسيار بعيد است
درهمين حال، ناصر عابديان كارشناس اكتشاف و عضو خانه معدن ايران معتقد است با شرايط فعلي و با درنظر گرفتن اعتبارات محدودي كه دراختيار بخش اكتشاف قرار ميگيرد، رسيدن به جايگاه كمتر از ۱۰ از نظر ذخاير معدني بسيار بعيد به نظر ميرسد.
عابديان در گفتوگو با «تعادل» تصريح كرد: «بايد استراتژي و سياستها عوض شود و جاده براي فعالان معدني هموار شود تا كساني كه در اين زمينه فعاليت ميكنند با بهرهگيري از امكانات فراهم شده، فعاليتهاي خود را با سرعت بيشتري دنبال كنند و در نهايت در آينده نه چندان نزديك جايگاه كشورمان از نظر ذخاير معدني به كمتر از ۱۰ برسد.»
وي با بيان اينكه درحال حاضر اعتبار، سختافزار و نرمافزار كافي براي توسعه فعاليتهاي اكتشافي دراختيار نداريم، اظهار كرد: «درهمين حال عوامل اجرايي كشور آزادانه و دورانديشانه فكر نميكنند تا امكان توسعه فعاليتهاي معدني فراهم شود. بلكه نيروهاي اجرايي بيشتر نقش بازدارنده را دارند كه روند فعاليتهاي معدني را كند ميكنند.»
عابديان افزود: «نيروهاي اجرايي، كارگزاران معدن و جامعه معدني و سازمانهاي مرتبط با معدنكاري اين اجازه را نميدهند كه فعاليتهاي اكتشافي در مقياس گسترده انجام شود تا جايگاه معدني كشورمان ارتقا يابد. از اينرو در شرايط فعلي بسيار بعيد به نظر ميرسد، بتوانيم جايگاه معدني ايران را بهبود بخشيم.»
وي بااشاره به محدوديت اعتبارات اكتشافي اظهار كرد: «بايد به اندازهيي اعتبار به اين بخش تزريق شود تا اكتشافات در اعماق گسترش يابد. بدينترتيب هم ذخاير شناسايي شده گسترش مييابند و هم ذخاير پنهان شناسايي ميشوند و برمجموع ذخاير قطعي معدني افزوده ميشود.»
ديدگاههاي خوشبينانه دولتيها درخصوص ارتقاي جايگاه معدني كشور دركنار نگرانيهاي بخش خصوصي از كمبود اعتبارات، محدوديتهاي قانوني و معضلات ديگري كه اين بخش با آن درگير است، ما را به اين جمعبندي ميرساند كه بخش معدن به عارضهيابي و هدفگذاري متناسب با شرايط موجود نياز دارد. هدفگذاريهاي خوشبينانه و به دور از واقعگرايي در شرايط فعلي، راه به جايي نخواهد برد. درحال حاضر بخش معدن كشور بيش از پيش به نگاههاي واقعگرا نياز دارد.
چالشهاي فعاليتهاي اكتشافي
ارتقای مشروط جایگاه معدنی ایران
ساعت 24-توسعه اکتشافات و ارتقای جایگاه ایران از نظر میزان ذخایر معدنی موضوعاتی است که مهدی کرباسیان، رییس هیات عامل ایمیدرو دیروز بار دیگر به آن اشاره کرد و گفت: «با اکتشافات جدید، جایگاه ایران را از نظر ذخایر معدنی درمیان کشورهای معدنی ارتقا خواهد داد.»
نظرات کاربران