به نوشته نشریه کریسچن ساینس مانیتور، برخی کارشناسان می گویند مشارکتی بین دو کشور در حال شکل گیری است که روندهای در حال تغییر جهانی به آن جهت داده است. عربستان با منابع مالی خود می تواند به مسکو کمک کند که تحریم های غرب را دور بزند و تسلیحات، توان مهندسی و حمایت دیپلماتیک روسیه می تواند به پادشاه جدید عربستان کمک کند که کشورش را از وابستگی به آمریکا رها کند. اما گروهی دیگر استدلال می کنند در حالی که چنین تغییری حتما مطرح است، نزدیکی دو کشور صرفا تاکتیکی است و هر دو طرف از آن منظور محدودی دارند. از دیدگاه آنان، اختلاف های وسیعی بین دو کشور وجود دارد، به خصوص بر سر مسائل مهمی همچون تغییر حکومت در سوریه و توافق هسته ای با ایران. ایرینا زویاگلسکایا کارشناس خاورمیانه در موسسه مطالعات خاورشناسی در مسکو گفت در گذشته روابط بین روسیه و عربستان سعودی بسیار بد بوده است. از این رو، هر گونه تحرک توجه زیادی را جلب می کند، اما من گزافه نمی گویم. هیچ تغییر بزرگی رخ نمی دهد.
پوتین و شاهزاده سلمان ماه گذشته در حاشیه یک نشست اقتصادی در سن پترزبورگ با هم دیدار کردند. بنا به گزارش ها، آنان شش موافقت نامه امضا کردند، از جمله یک موافقت نامه همکاری هسته ای که شامل کمک روسیه به ساختن حدود ۱۶ نیروگاه هسته ای در عربستان است. همچنین آنان قراردادهایی در زمینه همکاری فضایی، توسعه زیرساخت ها و تسلیحات امضا کردند. کارشناسان می گویند تحریم های غرب یکی از عواملی است که پوتین را به روابط نزدیک تر با دیگر کشورها و بهره برداری از سردی روابط اعراب با آمریکا تشویق کرده است. وی چند ماه پیش به مصر رفت و یک قرارداد تسلیحاتی با قاهره امضا کرد که عربستان هزینه آن را تامین خواهد کرد. کارشناسان می گویند نزدیکی روسیه به عربستان به معنای روی برگرداندن از آمریکا نیست، بلکه به معنای فرستادن پیام نارضایتی به واشنگتن است.
مهم ترین مسئله مورد اختلاف بین دو کشور ایران است. تمام قراین نشان می دهد روسیه حامی مشتاق توافق هسته ای با ایران است و آماده می شود با لغو تحریم ها، وارد بازار این کشور شود. مسکو موافقت خود را با ارائه سامانه موشکی اس ۳۰۰ و ساختن ۸ نیروگاه هسته ای جدید در ایران اعلام کرده است. یوگنی ساتانوفسکی رئیس موسسه مطالعات خاورمیانه در مسکو گفت سعودی ها دیگر برای مقابله با ایران به آمریکا اعتماد ندارند و از این رو می خواهند با کارت روسیه بازی کنند. وی گفت در جریان سفر پوتین به عربستان در سال ۲۰۰۷، سر و صدای زیادی درباره بهبود روابط و حتی قراردادهای تسلیحاتی امضا شد، اما در عمل هیچ اتفاقی نیفتاد. ساتانوفسکی گفت همه اینها نمایش است. سعودی ها هر از چندی این کار را می کنند. ظاهرا آنان فکر می کنند این امر سبب حسادت واشنگتن می شود.
موضوع مهم دیگر سوریه است. مسکو از حکومت بشار اسد حمایت می کند، اما سعودی ها به مخالفان وی پول می دهند که می کوشند او را از اریکه قدرت پایین بکشند. بی علاقگی آمریکا برای حمایت از عربستان در جنگ آن با یمن نیز باعث خشم سعودی شده است. اما در اینجا هم سیاست های مسکو که خواهان اتش بس و گفتگوی ملی است، فایده چندانی برای سعودی ها ندارد. اندری کلیموف معاون رئیس کمیته امور بین المللی سنای روسیه گفت اشتباهی که بسیاری تحلیلگران می گویند، این است که روابط در حال تغییر را از دیدگاه جنگ سرد می بینند و تصور می کنند هر کشوری باید در یک قطب یا قطب دیگر باشد. وی افزود واقعیت روسیه و عربستان را به هم نزدیک کرده است تا درباره مسائلی که می توانند همکاری کنند. به گفته وی، سعودی ها فهمیده اند نمی توانند برای هر چیزی به آمریکا تکیه کنند و ایجاد رابطه با روسیه مزایای فراوانی دارد.
نزدیکی عربستان به روسیه، راهبرد یا تاکتیک؟
ساعت 24 - روسیه و عربستان سعودی در مقام دو کشور بزرگ تولیدکننده جهان به طور بالقوه توان تسلط بر بازارهای نفت جهان را دارند. اما تا به حال چنین امری اتفاق نیفتاده است، زیرا اختلافاتی بین دو کشور وجود دارد به خصوص اختلاف های آمریکا و عربستان که غیرقابل حل و دو کشور را از هم جدا نگاه داشته است. اما دیدار اخیر محمد بن سلمان معاون جوان ولیعهد عربستان با ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه سبب شده است برخی ادعا کنند این دو غول نفتی که بحران ژئوپلیتیک آنها را به هم نزدیک کرده است، آماده روابط بسیار نزدیک تر هستند.
نظرات کاربران