وی که ۵ دوره سناتور بود و انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۴ از جورج دبلیو بوش شکست خورد، افزود تصمیم گرفتم اگر زمانی به اندازهای خوش اقبال باشم که بتوانم تاثیرگذار شوم، سعی میکنم این کار را بکنم. با وجودی که اسم باراک اوباما همواره با یکی از جنجالیترین موافقتنامهها در سیاست خارجی آمریکا همراه خواهد بود، این جان کری بود که آن را امکانپذیر کرد.
نشریه تایمز مالی در گزارشی درباره تلاشهای وزیر خارجه آمریکا در جریان مذاکرات گروه ۱+۵ با ایران بر سر برنامه هستهای آن از قول وی نوشت روشن است اگر آدمی کار دشواری را آغاز کند و به انجام برساند، احساس خوبی میکند. این کار سختی بود که چهار سال و اندی روی آن کار شده بود و بنابراین احمق هستم اگر نگویم که خرسند و هیجانزده هستم. توافق هستهای یک پیروزی میراثساز برای مردی بود که دوران طولانی فعالیت وی فاقد یک دستاورد بزرگ بود.
نیکولاس برنز که در دوره زمامداری جورج بوش مذاکرهکننده ارشد آمریکا بود، درباره کری گفت وقتی یک وزیر خارجه را میبینید که به مدت یک سال و نیم مذاکرات پراهمیت را انجام داد، ۱۸ روز با پای شکسته در وین، این کار بسیار قهرمانانه است. بر اساس توافق هستهای، ایران باید بخشهایی از برنامه هستهای خود را متوقف کند و برخی دیگر را کاهش دهد تا به اصطلاح زمان گریز آن یک سال باشد، یعنی زمانی که برای ساختن سلاح هستهای نیاز است. همچنین، طبق شرایطی باید به بازرسان اجاره دسترسی به تاسیسات اعلامشده هستهای و دیگر تاسیسات مشکوک را بدهد. در عوض، اقتصاد کشور از زیر بار تحریم خلاص خواهد شد.
نزدیکان آقای کری که ۷۱ ساله است، میگویند سبک شخصی وی – روند پرشتاب کار و پشتکار همراه با صبوری بینظیری که در سنا آموخته است – به شکلگیری توافق کمک کرد. برخی دیگر میافزایند که توانایی وی برای ایجاد رابطه کاری با جواد ظریف مهم بود. کری گفت اگر بتوان رابطهای بر پایه احترام و درک متقابل از نیازهای دیگران ایجاد کرد، آنگاه میتوان کوشید تا پیشرفت کرد. ظریف و من در ابتدا یکدیگر را نمیشناختیم ... اما هر دو این فکر را داشتیم که باید بکوشیم تا کار را به انجام برسانیم. میفهمیدیم که هر دو مشکلاتی داریم و تاریخی وجود دارد که موانعی ایجاد میکند که باید بر آن غلبه کنیم.
مخالفان میگویند این توافق آمریکا را آسیبپذیرتر خواهد کرد. اد رویس رئیس جمهوریخواه کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان گفت توافق به ایران اجازه میدهد زمان طولانی برای دسترسی به تاسیسات مشکوک داشته باشد و کری نباید با لغو تحریمهای تسلیحاتی و موشکی پس از ۵ و ۸ سال موافقت میکرد. وی گفت مشخص است که اشتیاق به توافق بر وی غلیه کرد، به خصوص در هفته آخر. ویلیام برنز معاون سابق وزیر خارجه که نقش مهمی در آغاز مذاکره با ایران داشت، گفت جان کری شایسته تجلیل به خاطر مهارت و اراده و دوراندیشی است. وی خستگیناپذیر است.
اما کسانی هستند که این گونه عقیدهای ندارند. یک فرد آشنا با کری گفت وی فردی تکرو است که حین حرکت سیاست ابداع میکند و معمولا وعدههایی در مذاکرات میدهد که شاید نتواند به آن عمل کند. وی میگوید این فرد بالاترین میزان اعتماد به نفس را در جهان دارد ... شکست وی در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۰۴ از این اعتماد به نفس نکاست. جان کری که پدرش نیز دیپلمات بود، پس از آنکه باراک اوباما نتوانست سوزان رایس را برای وزارت خارجه پیشنهاد کند، برای این سمت مطرح شد. وی به خوبی توانست با این سمت اخت شود. وی تلاش فراوانی کرد که روند صلح خاورمیانه را بین فلسطینیان و تل آویو از سر بگیرد، اما موفق نشد و پس از آن تمام انرژی خود را صرف مذاکره با ایران کرد.
جونا بلنک یکی از دستیاران سابق کری که شاهد مراودات وی با حامد کرزی رئیس جمهور سابق افغانستان بود، گفت وی برای مذاکره با ایران ساخته شده بود چون وقتی وی به چیزی بند میکند، دیگر ول کن نیست. فرانک جانوزی یکی دیگر از دستیاران کری به نشستی در سال ۲۰۱۲ بین کری و معاون وزیر خارجه کره شمالی اشاره کرد که شباهتهایی با مذاکره با ایران داشت. به گفته جانوزی، کری توضیح داد که آمریکا هیچ دشمن دائمی ندارد، یعنی پیام وی به آنان این بود: اگر به نگرانیهای اصلی امنیتی ما رسیدگی کنید – برنامه هستهای کره شمالی – برای ما ممکن است که روابط را عادی کنیم.
کری احتمالا با انگیزه شخصی همیشگی خود همچنان روی موضوع توافق با ایران فعالیت خواهد کرد. گری ترودو که زمانی همدانشگاهی جان کری در ییل بود، در سال ۱۹۷۱ کاریکاتوری کشید که اعتماد به نفس کری را نشان میدهد. در این کاریکاتور، مردی وارد اتاق میشود و به دانشجویان میگوید آن شب درباره ویتنام بحث مهمی خواهد شد و میافزاید اگر دلتان برای این کشور میسوزد، بهتر است بروید و به حرفهای شخصی به نام جان کری گوش دهید. پس از آنکه از اتاق بیرون میرود، یکی از دانشجویان میپرسد این کی بود؟ یک دانشجوی دیگر میگوید جان کری.
توافق میراثساز برای کهنهسرباز جنگ ویتنام
چگونه جان کری با ایران مذاکره و توافق کرد
ساعت 24 - ساعاتی پس از به انجام رسیدن بزرگترین طرح سیاست خارجی آمریکا پس از سفر نیکسون به چین، جان کری توضیح داد چگونه با کشوری که دائما فریاد مرگ بر آمریکا سر میدهد، به توافق رسید. این کهنهسرباز جنگ ویتنام که بعدا ردای دیپلمات به تن کرد، گفت وقتی از دانشگاه فارغالتحصیل شدم، به جنگ رفتم. و در جنگ تاوان شکست دیپلماسی را درک کردم.
نظرات کاربران