r>
یکی از برنامههای اصلی انتخاباتی روحانی در جریان انتخابات ریاست جمهوری در زمینه اقتصاد، پیوستن به سازمان توسعه تجارت بود. در حال حاضر چه تحولاتی در این خصوص رخ داده است؟
علی رغم این که این موضوع جزو برنامهای اصلی دولت روحانی بود و رئیس جمهور و وزیر صنعت، معدن و تجارت هر دو هم در برنامه و هم از نظر اعتقاداتی این موضوع را قبول دارند اما در عمل مسیری که طی شده است کاملا برخلاف مسیر فعلی است. در واقع دولت به قدری در موضوعات روزمره غرق شده است که اصلا فرصتی برای رسیدن به این موضوع ندارد و حتی موضوعات روزمره در مسیری مخالف حرکت کرده است. حمایت غیرتعرفهای از تولید داخلی و حمایت از صادرات کاملا مقایر با مسئله پیوستن به WTO محسوب میشود اما در عمل دولت مجبور شد به این سمت حرکت کند که به نوعی دور شدن از هدف پیوستن به سازمان توسعه تجارت محسوب میشد. معدل تعرفههای گمرکی در سال 93 حتی از سال 92 نیز بالاتر بود.
علت افزایش تعرفههای گمرکی چه بود؟
تا سال گذشته اولویت کالایی 10 حق ورود کالا به کشور را نداشت ولی در سال 93 این ممنوعیت به جز برای برخی خودروها برداشته شد اما تعرفه این کالاها دو برابر افزوده شد. تا سال 92 تعرفههای وارداتی کشور کمتر از 20 درصد بود و بر همین اساس رتبه ایران در میان کشورهای جهان سوم محسوب میشد اما با افزایش دو برابری تعرفهها از ابتدای سال جاری عملا ایران بالاترین تعرفه گمرکی جهان را به خود اختصاص داد در حالی که بر اساس قانون پیوستن به WTO باید این تعرفه حذف شود. این اتفاق یک معنی ساده دارد: ما در حال دور شدن از سیاستهای عملیاتی برای پیوستن به سازمان تجارت جهانی هستیم. این تغافل غیرعمدی هیچ ریشهای در اعتقادات اقتصادی مسئولین ندارد و تنها مربوط به جبری روزمره اقتصاد است.
وقتی شرایط روزمره چنین موضوعی را طلب میکند آیا خواست پیوستن به WTO اصولا بحثی منطقی است؟
پیوستن به سازمان تجارت جهانی یک اجبار است نه یک خواست. وقتی بیش از 160 کشور که تمامی اقتصادهای بزرگ جهان را شامل میشوند به سازمان تجارت جهانی پیوستهاند و ما تنها اقتصاد بزرگ جهانی هستیم که هنوز به این سازمان نپیوستهایم یعنی عملا چارهای جز حرکت به این سوی نداریم. از طرفی این غفلت به نوعی بر خلاف سیاستهای اقتصاد مقاومتی است که توسط مقام معظم رهبری اعلام شده است. در ابلاغیه سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی آمده است که باید از ظرفیتهای جهانی با پیوستن به مجامع عمومی استفاده شود. سوال من این است که چه نهاد بینالمللی مهمتر از WTO وجود دارد که بیشتر میتواند به اقتصاد ایران کمک کند. به عبارت دیگر پیوستن به سازمان تجارت جهانی حتی در سیاستهای اقتصاد مقاومتی نیز تعریف پیدا میکند.
چرا مقاومتهایی در بدنه اقتصاد بر علیه پیوستن به سازمان تجارت جهانی وجود دارد؟ چه کسانی بیشتر مخالف پیوستن ایران به WTO هستند؟
این مقاومت در میان مدیران میانی کاملا دیده میشود ولی بیش از آنها در میان خود فعالان اقتصادی شاهد مقاومت هستیم. اگر این اتفاق رخ دهد بسیاری از حمایتها به صفر میرسد و صنایعی مانند خودرو قدرت ادامه حیات نخواهند داشت و احتمالا ورشکسته میشوند. این پدیده به خاطر یک واقعیت قدیمی در اقتصاد ایران است. در تمام دنیا تولید ملی به منظور افزایش ثروت ملی اتفاق میافتد اما در ایران تولید ملی برای ایجاد اشتغال به کار میرود و مسئله ثروت ملی چندان موضوع مورد تأکیدی نیست. در واقع مسئولین اقتصادی سعی میکنند از نیروی کار حمایت کنند در حالی که سیاست آنها ممکن است بر خلاف افزایش حجم GDP باشد. اگر با منطق اقتصادی نگاه کنیم بسیاری از تولیدات ارزش اقتصادی ندارند و تخصیص منابع بهینه نیست. در مقابل سازمان تجارت جهانی بر اساس منطق اقتصادی ایجاد شده است به همین دلیل مقاومتهایی در مقابل پیوستن به سازمان تجارت جهانی در بدنه اقتصاد وجود دارد.
آیا همین مواردی که ذکر کردید به اقتصاد ایران آسیب نخواهد زد؟
تمام این مقاومتها به خاطر عادت است و مبنای علمی ندارد. برای این ادعا یک دلیل ساده وجود دارد: پیوستن به سازمان تجارت جهانی شرایط بسیار سختی دارد و چندین سال به طول میانجامد. حتی کشورهایی مانند چین و روسیه مسیری بیش از 10 سال را برای پیوستن به این سازمان طی کردند. در مقابل خروج از سازمان تجارت جهانی بسیار آسان است و تنها در چند ماه ممکن است. چیزی که ما شاهد هستیم این است که هیچ کشوری در میان 160 کشور جهان حاضر به خروج نشده است. در مقابل حتی کشورهایی تهدید به اخراج شدند و با پرداخت هزینهها و جریمههای سنگین در سازمان تجارت جهانی باقی ماندند. فراموش نکنید که مهمترین صادرات ما نفت است که اصولا در لیست سازمان تجارت جهانی جای ندارد پس کار برای ما بسیار آسانتر از کشورهایی همچون چین است.
رئیس کمیسیون واردات در گفت و گو با "ساعت 24" خبر داد:
ایران رتبه اول جهان در تعرفههای گمرکی
سایت خبری تحلیلی "ساعت 24" - فراز جبلی - مجیدرضا حریری رئیس کمیسیون واردات اتاق بازرگانی ایران و یکی از اعضای هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی است. با توجه به این که حدود یک سال و نیم از فرصت 10 ساله ایران برای پیوستن به سازمان توسعه جهانی باقی مانده است در خصوص آخرین وضعیت پیوستن و سیاستهایی که در این خصوص دولت تدبیر و امید در پیش گرفته است به گفت و گو نشستیم. در این میان وی خبر از اول شدن ایران از نظر بالا بودن تعرفه گمرکی در جهان را اعلام کرد.
نظرات کاربران