div align="justify">به گزارش «تعادل»، پس از اتمام فصل مجامع شركت‌هاي بورسي و همچنين در آستانه روز خبرنگار، فطانت‌فردد در دومين نشست خبري سالانه خود به بررسي نكات مهم و كليدي اين روزهاي بازار سرمايه نظير چرايي عدم رشد بازار بعد از حصول توافق هسته‌يي، وضعيت ورود سرمايه‌هاي خارجي، اقدامات سازمان بورس در جهت بهبود شرايط بازار، زمان و چگونگي عرضه‌هاي اوليه بعدي، ابهام نرخ خوراك پتروشيمي‌ها و رفتار سهامداران حقوقي اين بخش از اقتصاد كشور پرداخت. در اين نشست دو ساعته رييس سازمان بورس با سعه‌صدر و ارائه آمار و اطلاعات كافي به مانند يك كارشناس خبره بورسي به سوالات خبرنگاران در زمينه‌هاي مختلف پاسخ داد كه مشروح آن در ذيل مي‌آيد.


دومين نشست خبري رياست سازمان بورس اوراق بهادار تهران در سال ۹۴ صبح روز گذشته در محل سازمان برگزار شد.

در ابتداي جلسه بهروز خدارحمي، دبيركل كانون نهادهاي سرمايه‌گذاري به عنوان دبير نشست به ارائه مقدماتي در رابطه با وضعيت اقتصاد كشور پرداخت و در اين باره گفت: پوست‌اندازي اقتصاد به صورت تدريجي و گاها همراه با درد است و امروز در نقطه‌يي قرار داريم كه از بسياري اما و اگرها گذشته‌ايم و چشم‌انداز بسيار مثبتي پيش روي ماست به‌همين دليل اميد رسيدن به هدف بيشتر است.

پس از مقدمات خدارحمي؛ رييس سازمان بورس در شروع سخنان خود ضمن اشاره به نزديك شدن به روز خبرنگار گزارش‌هايي از اعداد و ارقام كلي بازار سرمايه ارائه كرد. در آمار ارائه شده در مرحله نخست بررسي نسبت P/E بورس و فرابورس بود كه به‌طور ميانگين عدد ۵.۵ براي هر دو بازار عنوان شد. وي در ادامه جمع كل دارايي شركت‌هاي بورسي و فرابورسي را ۹۴۳هزار ميليارد تومان عنوان كرد كه ۸۰درصد از اين دارايي‌ها از طريق بدهي تامين شده است و ۲۰ درصد نيز از طريق حقوق صاحبان سهام. اين اعداد را اگر در مقابل قيمت بازاري سهام قرار دهيم كه جمع ارزش بورس و فرابورس است و مقايسه‌يي داشته باشيم با عدد حقوق صاحبان سهام يا ارزش دفتري قيمت سهم‌ها، به نسبت ۱.۷ مي‌رسيم كه نشان‌دهنده آن است كه اين عدد‌ها بسيار كمتر از دارايي‌هاي شركت‌هاي مربوطه است و اين نسبت با توجه به ارزش‌هاي جايگزيني بسيار مناسب ارزيابي مي‌شود و پتانسيل بالاي بنيادي شركت‌ها را نشان مي‌دهد گرچه اطلاعات مربوط به سود شركت‌ها نيز بايد پشتيبان سرمايه‌گذاران باشد.

وي در ادامه سخنان خود رشد بورس و فرابورس در سال ۹۴ را به ترتيب ۷ و ۱۳.۳درصد عنوان كرد و در ادامه گفت: درآمد پيش‌بيني شده شركت‌هاي بورسي براي سال ۹۴ رقم ۲۴۷هزار ميليارد تومان و سود پيش‌بيني شده اين شركت‌ها رقمي نزديك به ۵۰ هزار ميليارد تومان است. اين شاخصه‌ها براي شركت‌هاي فرابورسي به ترتيب ۶۷هزار ميليارد تومان و ۸هزار ميليارد تومان است. ارزش كل معاملات بورس در سال ۹۴ تا به اينجا ۱۳۵۰۰ميليارد تومان و ارزش كل معاملات فرابورس، ‌۱۳۳۰۰ميليارد تومان است. اين در حالي است كه ارزش كل معاملات بورس كالا در ۴ماهه ابتداي سال با افتي ۲۳درصدي نسبت به دوره مشابه به رقم ۱۵۰۰۰ميليارد تومان مي‌رسد كه كاهش معاملات بخش پتروشيمي، دليل بروز چنين اتفاقي است. معاملات بورس انرژي نيز بالغ بر ۹۰۸ميليارد تومان است كه ۷۰۰ميليارد تومان آن مربوط به معاملات فيزيكي و ۲۰۸ميليارد آن در رابطه با اوراق مشتقه برق و نفت كوره است.



راه‌اندازي كدال جديد در آينده‌اي نزديك

رييس سازمان بورس و اوراق بهادار در ادامه سخنان خود از راه‌اندازي سيستم جديد كدال خبر داد و افزود: سيستم جديد با تمام مرورگرهاي موجود در بازار قابليت انطباق دارد. افزايش سرعت، آپلود و بارگذاري اطلاعات در سيستم كدال به نحو سريع‌تر و ساده‌تر فراهم شده است. همچنين سيستم جديد در iOS و اندرويد قابليت استفاده دارد. دكتر فطانت‌فرد به تشريح امكانات جديد اين سيستم پرداخت و گفت: هر فردي مي‌تواند اطلاعات مورد نظر خود را ثبت كند تا سيستم اطلاعات دلخواه را برايش پيامك كند.

وي ادامه داد: سيستم جديد با آدرس codal. ir قابل دسترسي خواهد بود و سيستم قديم تا ۳ماه آينده با آدرس codal. ir/old قابليت دستيابي دارد و پس از ۳ماه سيستم قديم حذف و سيستم جديد تمام اطلاعات و اقدامات شركت‌ها را به نمايش خواهد گذاشت.

رييس سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به اينكه نسخه تلفن همراه اين سيستم نيز تست شده ابراز اميدواري كرد كه سيستم تلفن همراه مربوط به كدال را نيز داشته باشيم.

وي در بخش ديگر سخنان خود به اصلاحيه قانون اصل ۴۴ اشاره كرد و افزود: بر اساس بند۶ اين قانون مقرر شده شركت‌هاي مطرح در اين ماده صورت‌هاي مالي خود را به سازمان بورس و اوراق بهادار تحويل دهند كه در اين راستا اطلاع‌رساني وسيعي انجام شد و در ساختار سازماني بخشي تعبيه شد كه اين موضوع را پيگيري كند. هر چند كه تا امروز اطلاعاتي دريافت نشده اما بعضا شركت‌ها جواب استعلامات را داده‌اند و در شرف ارسال اطلاعات به سازمان هستند. چرا كه مجلس مي‌خواهد گزارشي را به صحن علني ارسال كند و اميدواريم پيش از ارسال اين گزارش، اطلاعات به سازمان بورس و اوراق بهادار ارسال شود.

چرا بازار سرمايه بعد از توافق عكس‌العمل مناسبي نداشت

دكتر فطانت‌فرد در جواب اين سوال گفت: هم‌اكنون شاخص نشان‌دهنده آن چيزي است كه در واقعيت شركت‌ها به وقوع مي‌پيوندد و اين بزرگ‌ترين دستاورد بازار است. رفع يكي از ريسك‌هاي سيستماتيك مهم بازار دستاورد بسيار مهم توافقات هسته‌يي است ولي بايد آثار عملي آن را در اقتصاد ببينيم تا رشد قيمت‌ها در بازار به وقوع بپيوندد از طرفي تحليل در اين مورد بايد توسط كارشناسان انجام شود و در اين مورد نمي‌توان اظهارنظر رسمي كرد. چيزي كه در بيانيه وين به وقوع پيوست، اتفاق بسيار مهم و تاثيرگذار در بازار سهام است و لغو شدن ۳۶ قطعنامه نكته بسيار مهمي است. بنده تمامي فعالان اقتصادي و بورسي را به مطالعه اين بيانيه و ضمائم آن دعوت مي‌كنم. در عين حال ما در فصل برگزاري مجامع بوديم و ۳۶۳ مجمع در اين ۴ماه برگزار كرديم كه ۲۱مجمع در تيرماه و ۱۶۹مجمع كه شامل مجامع شركت‌هاي مهم و تاثيرگذار بسياري نيز بودند در هفته آخر تيرماه برگزار شد. صنايع مختلف از جمله بانك‌ها در اين اتفاق موثر بودند. تصميم بانك مركزي براي افزايش ذخيره مطالبات مشكوك‌الوصول بانك‌ها جهت تقويت ساختار مالي اين شركت‌ها اگرچه امري مثبت در بلندمدت تلقي مي‌شود اما منجر به كاهش سود بانك‌ها از ۸هزار ميليارد تومان در سال ۹۳ به ۱۶۰۰ميليارد تومان در سال ۹۴ شد كه پتانسيل ريزش بازار در كوتاه‌مدت را فراهم مي‌كرد.

وي كاهش قيمت گندله و سنگ معدن و در مقياس بزرگ‌تر افت قيمت جهاني مواد خام و اثر مستقيم آن بر سودآوري شركت‌هاي معدني را از ديگر عوامل ريزش بازار عنوان كرد و در نهايت عدم برگزاري مجامع شركت‌هاي گروه پالايشگاهي به دليل مشخص نشدن نرخ فرآورده‌ها و انتشار اطلاعات ضد و نقيض توسط اين شركت‌ها را از ديگر عوامل عدم رشد بورس در اين مقطع عنوان كرد.



سودهاي بانكي تعجب‌‌آور

رييس سازمان بورس، بازارهاي سرمايه رقيب نظير مسكن، ارز و طلا را تحت تاثير ركود حاكم بر اقتصاد كم رونق و آرام توصيف كرد و گفت: تنها بخشي كه در حال حاضر سودهاي قابل توجه توليد مي‌كند بخش بانكي است كه براي ما نيز پرداخت چنين سودهايي آن هم توسط برخي موسسات در چنين فضاي اقتصادي جاي تعجب دارد و حتي با وجود دستورالعمل‌هاي متعدد همچنان در سيستم بانكي شاهد كاهش نرخ سود بانكي نيستيم و هنوز كاهش نرخ سود بانكي رعايت نمي‌شود.

دكتر فطانت‌فرد با تاكيد بر اينكه همچنان كوچ و مهاجرت پول به سيستم بانكي وجود دارد، گفت: بايد دستگاه‌هاي مرتبط در اين خصوص اقدامات مقتضي را انجام دهند. وي در ادامه نيز به اين مهم اشاره كرد كه كاهش سود بانكي به صورت دفعي بسيار خطرناك است اما اميدواريم به صورت تدريجي محقق شود.



عرضه اوليه به روش جديد از شهريورماه

دكتر فطانت‌فرد در خصوص روش جديد عرضه اوليه گفت: عرضه اوليه به روش ثبت سفارش Book Building كه روشي نوين است براي نخستين بار از اوايل شهريورماه براي شركت‌هاي كوچك با حق انتخاب طراحي شده است.

وي در اين باره توضيح داد: از ابتداي شهريورماه به صورت اختياري شركت‌هاي كوچك مي‌توانند در خصوص عرضه اوليه از روش قديمي يا روش جديد كه همان ثبت سفارش است، استفاده كنند. رييس سازمان بورس و اوراق بهادار با بيان اينكه جلساتي را براي اصحاب بازار و ناشران براي آشنايي با مزاياي اين روش برگزار خواهد شد، گفت: پس از پشت سرگذاشتن دوره آزمايشي، عرضه اوليه به روش ثبت سفارش انجام مي‌گيرد.



سرمايه‌هاي خارجي هنوز وارد نشده‌اند

عضو شوراي عالي بورس درباره تصميمات سازمان بورس واوراق بهادار در خصوص پس ازتحريم گفت: سلسله برنامه‌هايي در بخش جذب سرمايه‌گذاري خارجي با ارائه مجوز به نهادهاي مالي خارجي جهت سرمايه‌گذاري ارائه شده است. دكتر فطانت‌فرد بااشاره به سرمايه‌گذاراني كه راغب سرمايه‌گذاري در ايران هستند، گفت: براي سرمايه‌گذاران اعم از ايرانيان خارج از كشور و سرمايه‌گذاران خارجي طراحي فرم‌ها و نرم‌افزارهايي بايد تدوين مي‌شد كه انجام شده است تا فرآيند سرمايه‌گذاري خارجي به صورت آنلاين اعم در بازار اوليه و ثانويه صورت بپذيرد البته برنامه گسترده‌يي طراحي و تدوين شده است كه به صورت ويژه اين برنامه منتشر مي‌شود.

وي درباره راه‌اندازي بورس ارز و بورس تعاون گفت: با فراهم شدن تك نرخي شدن ارز و مشاركت بانك مركزي، سيستم بانكي و صرافي‌ها شرايط براي راه انداي معاملات آتي ارز و راه‌اندازي بورس ارز ايجاد مي‌شود كه تمام دستورالعمل‌ها و روش‌هاي آن قابل ارائه است و پس از تك نرخي شدن ارز و امكان پيش‌بيني قابليت اجرايي شدن دارد.

دكتر فطانت‌فرد درباره بورس تعاون به اشكالاتي در برگزاري مجامع شركت‌هاي تعاوني عامل اشاره كرد و اظهار داشت: درحال مذاكره با دستگاه‌ها و مقامات مرتبط درخصوص منافع و مضرات اين بورس هستيم اما باتوجه به اينكه در شركت‌هاي تعاوني در مجامع شيوه رأي دادن با روش بلوك‌بندي انجام مي‌پذيرد، اين اشكال براي ورود اين شركت‌ها به بورس وجود دارد كه بايد براي رفع اين اشكال به توافق نهايي رسيده شود.

وي با بيان رفع اشكالات و آمدن شركت‌هاي تعاوني عام به تابلوي بورس گفت: درصورت ايجاد ظرفيت‌هاي خاص در اين بخش و افزايش حجم معاملات و تعداد شركت‌هاي تعاوني عام امكان راه‌اندازي بورس تعاون قابل بررسي خواهد بود.

رييس سازمان بورس و اوراق بهادار درباره رعايت استانداردهاي حسابرسي گفت: براي اجرا شدن استانداردهاي حسابرسي مشكلاتي در بخش ماليات و آموزش حرفه‌يي وجود دارد كه بايد برطرف شود.

وي بااشاره به اينكه استاندارد بين‌المللي IFRS در خط همه يا هيچ سير مي‌كند و نمي‌شود ميانه‌يي براي اجرايي شدن آن درنظر گرفت، گفت: با رفع مشكلات ماليات و تدوين استانداردها كه سازمان حسابرسي درحال پيگيري آن است، گفت در مسير اجرايي شدن آن قدم برداشته مي‌شود.

دكتر فطانت‌فرد درخصوص زمان اجرايي شدن اين شيوه حسابرسي بين‌المللي گفت: پيش از اين مقرر شده بود كه ابتداي سال۹۵ استاندارد IFRS اجرايي شود كه در صورت آمادگي در زمان مقرر به اجرا درمي‌آيد وگرنه به زمان ديگر موكول مي‌شود.

وي درباره اينكه عدم اجراي استاندارد IFRS مانع حضور سرمايه‌گذاران خارجي مي‌شود، گفت: عدم اجراي IFRS مانع حضور سرمايه‌گذاران خارجي نمي‌شود بلكه با تدابير جبراني كه در اين خصوص درنظر گرفته شده، زمينه حضور سرمايه‌گذاران خارجي فراهم مي‌شود.

دكتر فطانت‌فرد با بيان اينكه ايران ازسوي ۱۱ كشوري كه رتبه بالاي رشد اقتصادي دارند، مورد توجه قرار گرفته است، گفت: ايران در زمره كشورها با ظرفيت بالاي رشد اقتصادي دسته‌بندي مي‌شود و مشاوران سرمايه‌گذاري خارجي بازار ايران را براي سرمايه‌گذاري پرپتانسيل ارزيابي مي‌كنند. وي اولويت جذب سرمايه‌گذار خارجي را ابتدا در بخش اوراق و بازار اوليه و بعد از ان بازار ثانويه اعلام كرد.



فرمول ۱۰ ساله نرخ خوراك پتروشيمي

دكتر فطانت‌فرد در بخش ديگري از سخنان خود به تعيين تكليف نرخ خوراك پتروشيمي‌ها اشاره كرد و گفت: پيش‌نويس آيين‌نامه‌يي با هماهنگي سه دستگاه وزارت نفت، امور اقتصادي و دارايي و وزارت صنعت، معدن و تجارت تهيه شده كه اين پيش‌نويس با انجمن‌هاي صنفي پتروشيمي مورد بررسي قرار گرفته و آنها نيز نظرات خود را اعلام كرده‌اند. بخشي از آيين‌نامه مورد توافق طرفين است كه براساس آن فرمولي براي ۱۰سال نهايي مي‌شود.

وي ادامه داد: اينكه هنوز نرخ خوراك براساس مصوبه مجلس استخراج نشده است، مطالبه عمده بازار است و به طرق مختلف اين قضيه پيگيري مي‌شود.

درعين حال، دستگاه‌هاي اجرايي ملاحظاتي دارند كه اميدواريم با تقديم اين آيين‌نامه به مجلس، قيمت خوراك مشخص شود.

وي تاكيد كرد: وضعيت شركت‌هاي پتروشيمي‌اي كه درحال حاضر به‌صورت پروژه هستند، نسبت بازدهي داخلي آنها كم نشان داده مي‌شود.

وي بااشاره به اينكه صنعت پتروشيمي روي صادرات متكي است، خاطرنشان كرد: در سال‌هاي گذشته بخش عمده‌يي از ارز كشور از طريق همين صنعت تامين شده است و اميدواريم كه با پيگيري‌هاي صورت گرفته و همچنين اعلام اثرات تصميم‌گيري به تمام سطوح تصميم‌گير كشور، درصورت اخذ شده به‌نفع اين صنعت باشد.

وي با بيان اينكه اعلام نرخ خوراك به طول انجاميده است، گفت: صنعت پتروشيمي بايد صورت‌هاي مالي خود را براساس اعداد واقعي منتشر كند، درحالي كه هم‌اكنون ابهام اساسي در اين زمينه موجود است.

وي ادامه داد: اين خواسته بازار خواسته بحقي است و هيات سه نفره از وزارتخانه‌ها بايد در اعمال نرخ‌هاي تخفيف اقدامات لازم را انجام دهند.



حقوقي‌هاي رفته، برنگشته‌اند

سخنگوي سازمان بورس و اوراق بهادار در ادامه نشست خبري خود با اصحاب رسانه به رفتار سرمايه‌گذاران حقوقي اشاره كرد و ابراز داشت: طي سه هفته منتهي به توافقات هسته‌يي، بازار با رشد همراه شد كه در اين زمان سهامداران حقوقي ۴۸۰ميليارد تومان سهم را به صورت خالص در بازار فروختند اما بعد از توافق اين رقم را جايگزين نكردند كه همين امر سبب شد بار اصلي بازار پس از توافق بر دوش سهامداران حقيقي باشد و حقوقي‌ها رفتاري ساكن و كم‌بنيه را از خود نشان دهند.

دكتر فطانت‌فرد با مقايسه بانك و بازار سرمايه خاطرنشان كرد: هم‌اكنون نسبت P/E در بورس ۵.۵ مرتبه است كه اين امر نشان‌دهنده بازدهي ۲۰درصدي دربورس است درحالي كه مقايسه ۲۰درصد با ريسك و ۲۰درصد بدون ريسك موجب مي‌شود تا كفه ترازو به سمت سيستم بانكي فزوني داشته باشد. اين درحالي است كه كاهش نرخ سود بانكي عواقب اقتصادي كلاني دارد و ملاحظات مختلف در اين زمينه بايد انجام شود اما فعلا كفه ترازوي بانك سنگين‌تر است زيرا برخي موسسات با نرخ‌هايشان، نرخ بازده بدون ريسك را بالا برده‌اند.

وي درخصوص وضعيت شركت‌هاي معدني ابراز داشت: نرخ فروش گندله به بخش فولادي كشور كاهش يافته كه اين به معني كاهش درآمد شركت‌هاي چادرملو، گل‌گهر و ساير شركت‌هاي معدني فعال در اين حوزه است. درعين حال، حقوق مالكانه اين شركت‌ها با تصويب مجلس نسبت به سال گذشته كاهش يافت، اما همواره اين سوال وجود دارد كه پروانه شركت چه وضعيتي خواهد داشت و كاهش قيمت گندله چه تاثيري بر شركت و فولادي‌ها دارد.

وي بااشاره به اينكه در دنيا به ويژه چين و روسيه با يك مازاد عرضه چشمگير رو‌به‌رو هستيم، تصريح كرد: درمنطقه هم درصنعت فولاد، ۷بار تعرفه‌ها دچار تغيير شد اما در ايران يك واكنش ديرهنگام صورت گرفت كه صنعت فولاد را با مخاطره جدي رو‌به‌رو كرد.

رييس سازمان بورس و اوراق بهادار تصريح كرد: نقش مهم و اثرگذار بازار سرمايه آثار هر تصميمي را در بخش‌هاي مختلف اقتصادي به صورت شفاف مشخص مي‌كند و اين امر بهترين موهبت براي نظام اقتصادي به شمار مي‌رود. به عبارتي ديگر نگاه همه‌جانبه، پيامدي است كه بازار سرمايه مي‌تواند براي تصميم‌گيران به ارمغان آورد.

وي دربخش ديگر از صحبت‌هاي خود به تسهيل شرايط افزايش سرمايه اشاره كرد و ابراز داشت: طي ۴ماهه نخست امسال ۶هزارميليارد تومان افزايش سرمايه ثبت شد و ۶هزارميليارد تومان مجوز جديد صادر شد كه دربخش تامين مالي از طريق اوراق ۵۳۰ميليارد تومان تامين مالي صورت گرفت.

هفته گذشته نيز ۴۵۰ميليارد تومان تامين مالي شد كه در اين زمينه صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري تشويق شدند تا افزايش مديريت تحت دارايي صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري در ۴ماهه نخست امسال نسبت به سال قبل ۱۰۰درصد افزايش يافت. سرمايه اين صندوق‌ها ۷هزارو۲۰۰ميليارد تومان بود كه هم‌اكنون به ۱۴هزارميليارد تومان رسيده است. وي بااشاره به مشكلات سيستم بانكي خاطرنشان كرد: در دولت قبل به صورت شبانه ۳هزارميليارد تومان برداشت صورت گرفت كه هنوز به بانك‌ها برگشت داده نشده است. اين درحالي است كه در قانون رفع موانع توليد پيش‌بيني شده تا با يك حسابرسي اين عدد به حساب بانك‌ها برگشت داده شود. همچنين سال۹۲ به دليل ورود نرخ مبادله‌هاي، بسياري از بانك‌ها تعهداتي را براساس قيمت قبل كه حدود ۱۰۰۰تومان بود انجام داده‌اند كه در اين مرحله تمهيدي ديده شده تا سيستم بانكي تقويت شود.