div align="justify"> موج سوم با توجه به دو روند همزمان ميتواند به گشايش و گسترش ورود توريستهاي بينالمللي بهخصوص اروپايي در ايران بينجامد. روند اول را دولتهاي اروپايي نظير انگلستان و فرانسه آغاز كردهاند و آن هم عاديسازي چهره ايران براي شهروندانشان و خارج كردن تهران از ليست قرمز يا ليست هشدار براي سفر است و روند همزمان دوم هم علاقه قابل توجه رسانههاي بينالمللي براي سفر به ايران است. رسانههايي كه به نظر ميرسد فرصت يافتهاند پس از چندي با سياستهاي جديد دولت بهطور ويژه در ماه پيش رو از ايران بازديد كنند و حضور يابند و همچنين چهره متفاوت و مثبتتري از ايران را در رسانههايشان نشان ميدهند.
موج اول؛ گشايش روابط سياسي و ديپلماتيك
همانطور كه اغلب كارشناسان پيشبيني كرده بودند، توافق هستهيي ميان ايران و گروه ۱+۵، داراي ابعاد سياسي، اقتصادي و فرهنگي گستردهيي براي ايران بوده است. پس از سالهاي انزواي ديپلماتيك ايران، كه به واسطه پرونده هستهيي دامنگير كشور شده بود، توافق صورت گرفته در وين، دستگاه ديپلماسي را عملا از محاق پرونده هستهيي آزاد كرده و تحول بزرگي را در روند تعامل ديپلماتيك ايران با جامعه بينالملل موجب شد. به زعم كارشناسان سياسي نخستين موج پس از توافق هستهيي براي ايران گشايش روابط ديپلماتيك و خارج شدن ايران از انزواي تعامل با كشورهاي غربي بهخصوص اروپايي است.
بلافاصله پس از توافق هستهيي، مقامات بلندپايه اروپايي براي از سرگيري روابط دوجانبه و همكاريهاي فراگير پيش قدم شده و راهي ايران شدند. از اهم اين سفرها را ميتوان عزيمت هيات بلندپايه آلماني به رياست زيگمار گابريل وزير اقتصاد و قائممقام صدراعظم اين كشور به ايران ياد كرد. متعاقب اين سفر، لوران فابيوس وزير خارجه فرانسه و فدريكا موگريني مسوول سياست خارجي اتحاديه اروپا نيز راهي تهران شدند تا در مورد افقهاي روشن همگرايي و همكاريهاي گسترده سياسي و ديپلماتيك با مقامات كشور به رايزني و گفتوگو بپردازند. در حالي كه در طول تاريخ معاصر كشور مسبوق به سابقه نبوده است كه قدرتهاي غربي به صورت يكجا با ايران به پاي ميز مذاكره بنشينند، امروز شاهد هستيم كه از نظر توانمندي و قدرت ديپلماسي به نقطهيي رسيدهايم كه منحصربهفردترين مذاكرات ديپلماتيك قرن را با سرافرازي پشتسر گذاشتهايم. لازم به يادآوري است كه ايران نخستين كشوري بود كه ذيل فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد، بيآنكه خطر حمله نظامي تهديدش كند خارج شد و همين كه شوراي امنيت سازمان ملل متحد با اكثريت قاطع توافق هستهيي را مورد تصويب قرار داد و اتحاديه اروپا نيز بلافاصله پس از اين اقدام مبادرت به تصويب توافق به دست آمده ايران و ۱+۵ در وين كرد، حاكي از پتانسيلهاي بالاي دستگاه ديپلماسي ايران در نظام بينالملل است.
علاوه بر دستاوردهاي مهم سياسي در داخل كشور، اين توافق ميتواند در سطح منطقهيي و بينالملل نيز حائز اهميتهاي زيادي باشد. حضور فعال و همكاري ايران با كشورهاي منطقه و ايفاي نقش موثر در روند حل بحرانهاي عديدهيي كه دامنگير خاورميانه شده است، از مواردي است كه غالب تحليلگران سياسي به آن اشاره و تاكيد داشتهاند. همچنين موفقيت ايران در مذاكرات طولاني و نفسگير هستهيي به نوعي پارادايم نظام بينالملل را تحت تاثير خود قرار داده و باعث شده كه برخي از متحدين بالقوه بينالمللي بر سر تعامل با ايران دچار واگرايي منافع و همچنين بالعكس، همگرايي كشورهايي شود كه تا قبل از اين جريان دچار تضاد منافع با يكديگر بودهاند، شود.
موج دوم؛ جذب سرمايهگذاريهاي خارجي
موج دوم پيامدهاي توافق هستهيي براي ايران، گشايش در روابط اقتصادي كشور با جامعه بينالمللي است. پس از اثرات مخربي كه تحريمهاي ظالمانه اقتصادي در روند كسب و كار داخلي و مراودات تجاري بينالمللي ايران داشت، حصول توافق هستهيي و لغو تحريمهاي اقتصادي به نوعي نويد بخش بازگشت دوباره و فعالتر ايران به اقتصاد جهاني است. اجرايي شدن توافق هستهيي و قابليتهاي گسترده اقتصادي ايران، باعث ميشود تا رشد نسبي سرمايهگذاري خارجي، رشد اقتصادي و كاهش تورم در كشور تسهيل شده و متعاقب اين مساله اقتصاد كشور از سردرگمي رها شده و فضاي كسب و كار داخلي نيز بهبود قابل توجهي داشته باشد. به عقيده كارشناسان اقتصادي فرصت طلايي ايجاد شده پس از توافق هستهيي براي اقتصاد ايران، اگر با سياستهاي اقتصادي صحيحي همراه و هم گام باشد، موجب افزايش توليد ملي شده و همين امر سبب ساز برداشته شدن موانع بر سر راه سرعت پيشرفت و توسعه ايران خواهد بود. سفرهاي پيدرپي گروههاي اقتصادي از كشورهاي مختلف اروپا كه در معيت هياتهاي بلندپايه سياسي اين كشورها صورت گرفته است، نشان ميدهد كه اروپاييها تا چه ميزان مشتاق سرمايهگذاري و حضور مجدد در بازار ايران هستند. بازگشايي همين تعاملات تجاري و اقتصادي ميان ايران و غرب ميتواند اينبار با اتخاذ سياست جديد همكاريهاي متقابل به رشد كيفيت توليد ملي و نزديكي كشور به بازار رقابتي جهاني كمك شاياني كرده و صادرات محصولات ايراني را بهطور قابل توجهي افزايش دهد. يكي از مهمترين فضايهاي ايجاد شده پس از توافق هستهيي براي كشور، كه به نوعي از نظر كارشناسان مغفول واقع شده است بازسازي چهره اجتماعي و فرهنگي ايران در جامعه جهاني است. پس از سالها سياستهاي اتخاذ شده غرب براي افزايش ايرانهراسي و قرار دادن پرونده هستهيي ايران به عنوان ابزاري براي تشديد اين امر، اكنون توافق حاصل شده ميان ايران و گروه ۱+۵ آغاز فصل جديدي از تعاملات فرهنگي و اجتماعي ميان ايران و نظام بينالملل، نتايج قابل توجهي براي بازگشت كشور به مدار عادي تعامل با دنيا را در پي خواهد داشت. مگر نه اينكه يكي از اصول ثابت توسعه كه ما سالها است پس از انقلاب مشروطه به دنبال آن هستيم و همه ساله برنامههاي وسيعي در قالبهاي كلان براي تحقق آن در نظر ميگيريم، ارتباطات گسترده بينالمللي است؟ با نگاهي گذرا بر روند توسعه كشورهاي اروپايي، آسيايي و حتي امريكاي لاتين، مشاهده ميكنيم كه اين كشورهاي علاوه بر ساختن نهادهاي داخلي، در پي افزايش مراودات بينالمللي بودهاند و همين عامل مهم در سرعت گرفتن آنها در جاده توسعه يافتگي تاثيري بس شگفت داشته است. اكنون كه چشمانداز توافق هستهيي نشان از آغاز تعامل سازنده و متقابل ايران و جامعه بينالملل دارد، همين فاكتور مهم ميتواند هم از منظر سياسي و اقتصادي و هم از بعد فرهنگي، تكنولوژي و اجتماعي فرصتهاي بيبديلي را براي پتانسيل گسترده و خفته ايران به همراه داشته باشد.
بازسازي چهره ايران در رسانههاي بينالمللي
در راستاي بازسازي چهره اجتماعي و فرهنگي ايران پس از سالها ايران هراسي، ميتوان به گزارشهاي روزانهيي كه از كشور در رسانههاي بينالمللي منتشر ميشود اشاره كرد. با مقايسه اخبار اين روزها و اخبار قبلي ميتوان به نكتههاي مهم و تاثيرگذاري در اين راستا پي برد. مارچلو دآنجليس روزنامهنگار و سناتور سابق ايتاليايي در اين خصوص نوشته است: براي من كاملا واضح بود كه مواضع روزنامههاي كثيرالانتشار در خصوص ايران بعد از توافق ژنو به يكباره عوض شده است. درست روز بعد از امضاي تفاهمنامه ژنو ميتوانستيد در روزنامهها بخوانيد كه برخلاف آنچه رسانهها در خصوص وضع زنان در ايران منتشر كردهاند، ۶۰ درصد فارغالتحصيلان ايران را زنان تشكيل ميدهند. با وجود اتهاماتي كه براي حمايت ايران از تروريسم مطرح است، مقابله با جريان داعش در ايران كاملا حس ميشود. همه جا صحبت از سردار سليماني به عنوان روح مبارزه با داعش است؛ كسي كه كردها را متقاعد كرد كه با داعش وارد جنگ شوند و حزبالله را وارد جنگ با داعش كرد.
ژنرال سليماني به مثابه سيمون بوليوار يا گاريبالدي است كه بدون توقع و چشمداشت در صف اول مبارزه با داعش ميجنگد. همچنين بايد اشاره كرد كه تعاملات رسانهيي هم در فضاي پس از توافق هستهيي افق جديدي را پيش روي خود باز كرده و ايران پس از سالها مجوز فعاليت يك ماه بيبي سي را براي فعاليت در تهران صادر كرد، كه اين خود ميتواند نويد بخش آغاز همكاريهاي آتي باشد.
موج سوم؛ گشايش تعاملات اجتماعي
سفر اخير وزير خارجه فرانسه به ايران نيز باعث شده هشدارهاي قبلي دولت اين كشور به اتباع خود براي پرهيز از سفر به ايران، اصلاح شود. وزارت خارجه فرانسه كه قبلا در بيانيهيي كه در وبسايت خود منتشر كرده بود، سفر به ايران را توصيه نميكرد، اكنون با اصلاح متن قبلي و واژه «déconseillé»، نوشته است؛ گردشگري و فعاليت حرفهيي سفر در بخشهايي از ايران، از جمله اردبيل، شيراز، پرسپوليس، اصفهان، يزد، كاشان، همدان، تبريز، رشت، گرگان، تهران، كرج و مشهد و همچنين در جزاير گردشگري كيش و قشم و سايت باستانشناسي شوش در استان خوزستان ممكن است. لازم به يادآوري است كه لوران فابيوس وزير خارجه اين كشور ايران را داراي قابليتهاي منحصر به فرد گردشگري دانسته و تاكيد كرد: جايگاه ايران در اين جدول ارتقا خواهد يافت و خوشحال خواهيم شد كه ميزبان جهانگردان ايراني باشيم. در همين خصوص وزارت خارجه بريتانيا نيز در بيانيهيي درست يك هفته پس از توافق هستهيي تنها مناطق هم مرز با افغانستان و عراق را براي مسافرت شهروندان اين كشور به ايران توصيه نكرده و ساير مناطق ايران را از ليست ممنوعيت مسافرت خارج كرد. گفتني است كه فيليپ هاموند علت اين تغيير رويه را كاهش خصومت با بريتانيا در دولت يازدهم دانسته است.
در آخر بايد اشاره كرد كه ميزان درآمدهاي گردشگري در جهان بالغ بر ۵/۶ تريلون دلار است و اقتصاد گردشگري و تعاملات فرهنگي يكي از موارد مهم و مورد تاكيد تمام كشورهاي توسعه يافته در سطح بينالمللي است. بر اساس آمارها ورود هر گردشگر دو تا شش شغل مستقيم ايجاد ميكند و اگر كشور ما بتواند با توجه به امكانات بالقوهيي كه در صنعت گردشگري دارا است، يك درصد از اين سهم عظيم را از آن خود كند، ميتواند سالانه مبلغ قابل توجه ۶۵ ميليارد دلار به چرخه اقتصاد كشور وارد كند.
موج سوم پس از توافق
توریستهای اروپایی در راه ایران
پس از لندن، پاريس هم ايران را از ليست هشدار خارج كرد
نظرات کاربران