div align="justify">به گفته حسين اميرعبداللهيان معاون عربي آفريقايي وزارت خارجه تبيين اولويت ايران در تحكيم روابط سياسي با همسايگان و كشورهاي منطقه از اهداف اصلي اين سفرها عنوان شده است. در همين راستا سفر محمدجواد ظريف كه قرار بود اول از تركيه آغاز شود به تعويق افتاده است. يك مقام آگاه در وزارت خارجه در اين باره به خبرنگاران اعلام كرد: اين سفر به‌دليل عدم انطباق برنامه‌ها به تعويق افتاده است. بلافاصله پس از تعويق اين سفر، مطبوعات تركيه و ايران به بررسي ابعاد مختلف تعويق اين سفر پرداختند.



بازي دوگانه ترك‌ها در قبال بحران‌هاي منطقه

به گفته كارشناسان، ظريف قرار بود در اين سفر در ديدار با مولود چاووش اوغلو همتاي ترك خود، درباره طرح ولاديمير پوتين رييس‌جمهور روسيه و طرح چهار ماده‌يي ايران براي حل بحران سوريه ديدار و گفت‌وگو داشته باشد. دو كشور ايران و تركيه باوجود همكاري‌هاي گسترده سياسي و اقتصادي طي سال‌هاي گذشته، در زمينه بحران سوريه و نحوه مواجهه با گروه‌هاي تروريستي به‌خصوص گروه داعش داراي اختلاف‌نظرهاي عمده‌يي هستند. سياست ايران از ابتداي شروع بحران سوريه در حمايت از دولت اين كشور و حفظ وضع موجود بوده و تنها راه‌حل بحران سوريه را از طريق سياسي مي‌داند. ازسوي ديگر تركيه كه با روي كار آمدن حزب عدالت و توسعه در سال۲۰۰۳ به‌دنبال تبديل شدن به الگويي حكومتي براي جهان اسلام بوده است، پس از تحولات مربوط به بهار عربي و ظهور گروه تروريستي داعش در سوريه و عراق، سياست تنش‌زدايي صفر با همسايگان خود را تغيير داده و روي به سياستي مداخله‌جويانه از مصر تا سوريه آورده است. در اين ميان بازي دوگانه ترك‌ها در قبال نحوه برخورد با گروه‌هاي تروريستي و اقدامات اين كشور در جهت زمينه‌سازي مداخله نظامي در سوريه باعث شده تا معادله بحران‌هاي منطقه‌يي پيچيده‌تر از قبل جلوه كند.



تلاش ايران براي حل بحران سوريه از طريق سياسي

به‌زعم كارشناسان يكي از مهم‌ترين علل سفر منطقه‌يي ظريف، رايزني درباره تكميل مشورت‌ها و هماهنگي‌ها ميان ايران و تركيه درمورد طرح چهار ماده‌يي پيشنهادي ايران براي حل بحران سوريه است. به گفته مقامات آگاه طرح چهار ماده‌يي ايران شامل تاكيد بر آتش‌بس فوري، تشكيل دولت وحدت ملي، اصلاح قانون اساسي سوريه و برگزاري انتخابات تحت نظارت‌هاي بين‌المللي است. وزير خارجه كشورمان قرار بود پس از سفر به تركيه، به لبنان و سوريه عزيمت كرده تا ضمن ارائه اين طرح به بشار اسد، فرصت داده شود تا رهبري سوريه موضع خود را درقبال آن مشخص كند. به گفته برخي منابع مطلع قرار است ظريف پس از بيروت عازم روسيه شود.

در همين حال گفته مي‌شود عادل جبير وزير خارجه عربستان‌سعودي نيز در مسكو به‌سر مي‌برد و دمشق كه اين روزها شامل تحركات گسترده ديپلماتيك ازسوي كشورهاي منطقه است قرار است وزير خارجه خود را راهي مسكو كند. لذا به گفته كارشناسان ظريف در اين سفرها، به‌دنبال جلب حمايت بين‌المللي و منطقه‌يي از اين طرح براي ايجاد راه‌حلي سياسي براي بحران سوريه است.



انتقاد ايران از سياست‌هاي تركيه

ازسوي ديگر گفته مي‌شود انتشار مطلبي ازسوي ظريف در روزنامه جمهوريت تركيه كه در جناح مخالف دولت اين كشور است، نيز مي‌تواند از دلايل به تعويق افتادن سفر وي به تركيه باشد. ظريف در مطالبي از سياست‌هاي امريكا به‌عنوان اصلي‌ترين متحد تركيه در خاورميانه به‌شدت انتقاد كرده است. در همين خصوص حسن روحاني نيز چند روز قبل در گفت‌وگوي تلفني با رجب طيب اردوغان همتاي تركيه‌يي خود، از وي به‌دليل ورود تروريست‌ها از خاك تركيه به داخل سوريه انتقاد كرده بود. در همين راستا تعويق سفر وزير خارجه كشورمان به تركيه ازسوي رسانه‌هاي اين كشور در راس اخبار قرار گرفت. پايگاه اينترنتي روزنامه راديكال در خبري در اين رابطه نوشت: وزير خارجه ايران قرار بود طرح ولاديمير پوتين رييس‌جمهور روسيه، درمورد برقراري صلح در سوريه را به مقامات تركيه ارائه كند. طرح پيشنهادي روس‌ها نخستين‌بار يك ماه پيش در جريان سفر وليد معلم وزير خارجه سوريه به مسكو، مطرح شد و مقامات دمشق آن را مطرح كردند. اين طرح شامل همكاري‌هاي گسترده كشورهاي منطقه به خصوص همسايگان سوريه و نيز مشاركت ايران و عربستان در حل مشكلات سوريه و مبارزه با گروه‌هاي تروريستي در اين كشور است. در همين خصوص ميخاييل بوگدانف معاون وزير خارجه روسيه و نماينده پوتين در امور خاورميانه طي سفري به تهران درمورد طرح پوتين با مقامات وزارت خارجه گفت‌وگو و مذاكره كردند. گفته مي‌شود كه روس‌ها اميد دارند با حل‌وفصل سياسي بحران سوريه، از افزايش تحركات امريكا و هم‌پيمانانش در خاورميانه به‌خصوص تركيه و عربستان‌سعودي جلوگيري به‌عمل آورده و براي پيشبرد اين مهم به مشاركت و همكاري ايران اميدوارند.