div align="justify"> حجم گاز قابل برداشت این میدان مشترک همراه میعانات گازی معادل ٢٣٠‌میلیارد بشکه نفت خام است که در مجموع پارس‌جنوبی ٥٠‌درصد ذخایرگازی ایران و ٨‌درصد ذخایرگازی جهان را در خود جای داده است. اما از آن‌جا که فقط ٣٧٠٠ کیلومتر مربع آن در بخش ایران است، از این مخزن عظیم ١٤‌هزار‌ میلیارد مترمکعب گاز درجا و ١٠‌هزار‌ میلیارد مترمکعب گاز قابل برداشت، ١٧‌میلیارد بشکه میعانات گازی(٩‌میلیارد بشکه قابل برداشت) به ایران تعلق می‌گیرد. چنین مخزنی سبب شده ایران به یک قطب جذاب تولید انرژی پاک تبدیل شود و سرمایه‌گذاری‌های متعددی برای بهره‌برداری و ایجاد زیرساخت‌های مناسب آن ایجاد شود. با این وجود ایران سرمایه‌گذاری در این منطقه را بسیار دیر آغاز کرد. درحالی‌که قطر از ‌سال ١٣٧١ احداث زیربناهای لازم برای بهره‌برداری را شروع کرد، ایران در‌ سال ١٣٧٧ به ساخت زیربناهای لازم پرداخت. درهر حال از ابتدای ٢٠٠٢ میلادی ایران بهره‌برداری از این میدان را کلید زد و تا شهریور ١٣٩٣ شمسی بیش از ٦٩٦‌ میلیارد و ٦٠٢‌ میلیون مترمکعب گاز از این میدان برداشت کرد که از این میزان ١٠٢میلیارد و ٣٦٩‌میلیون مترمکعب آن مربوط به‌سال گذشته است.
٤,٥‌میلیارد دلار درآمدزایی صادرات هر فاز
با توجه به این‌که ظرفیت تولید هر فاز پارس‌جنوبی معادل ٢٥‌میلیون مترمکعب در روز است، در صورت بهره‌برداری از هرکدام از فازهای در حال توسعه و توزیع گاز تولید شده در داخل، رقمی حدود ٢٥‌میلیون لیتر فرآورده نفتی از چرخه توزیع و مصرف کشور خارج می‌شود. به عبارت دیگر به مدار آمدن هر فاز پارس جنوبی، مساوی با آزاد شدن ٢٥‌میلیون لیتر فرآورده نفتی و کسب درآمد ارزی سالانه بالغ بر ٣,٨ تا ٤.٥‌میلیارد دلار از محل صادرات فرآورده به روش FOB ( تحویل در مبدأ) است. براین اساس هر فاز پارس‌جنوبی ماهانه ٣٧٥‌میلیون دلار، روزانه ١٢.٥‌میلیون دلار و هرساعت بیش از ٥٢٠‌هزار دلار درآمد ایجاد می‌کند. برپایه گفته مسئولان بهره‌برداری از هر فاز پارس‌جنوبی ٢ ‌درصد به تولید ناخالص داخلی کشور می‌افزاید. این درحالی است که هم‌اکنون ٧٢‌درصد گاز مصرفی کشور نیز از میدان گاز پارس‌جنوبی تولید می‌شود و قرار بر این است که تا پایان ‌سال جاری ١٠٠‌میلیون مترمکعب گاز به‌ ظرفیت ٣٠٠‌میلیون مترمکعبی فعلی تولید پارس‌جنوبی افزوده شود. در مجموع راه‌اندازی فازهای جدید پارس‌جنوبی تا چهار ‌سال آتی علاوه برپوشش صد‌درصدی نیاز داخلی کشور، امکان صادرات روزانه ٢٠٠‌میلیون متر مکعب گاز را نیز فراهم می‌کند.
این درحالی است که مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران در خردادماه ١٣٩٣ با ارایه گزارشی به رئیس مجلس شورای اسلامی اعلام کرد که ظرفیت تولید گاز از پارس‌جنوبی تا سه‌ سال آتی به ٨٢٠‌میلیون مترمکعب در روز خواهد رسید. به‌گفته رکن‌الدین جوادی طبق قراردادهای منعقد شده در پارس‌جنوبی باید ٤٣‌میلیارد دلار منابع مالی برای توسعه این میدان مشترک هزینه شود. این درحالی است که تاکنون در مجموع برای توسعه فازهای گازی این میدان مشترک حدود ٣٤‌میلیارد دلار پرداخت شده است. براساس اظهارات معاون وزیر نفت کل ارزش تولیدات یک فاز استاندارد پارس‌جنوبی سالانه ٣,٨‌میلیارد دلار است و از این رو با توجه به درآمدزایی بالا در این فازها باید سرمایه‌گذاری در پارس‌جنوبی شتاب گیرد.
فازهای ٣٥ ماهه مانع اتمام پروژه
سرعت انجام این پروژه کلان درگذشته همیشه یکسان نبوده است. این پروژه که سه دولت بر انجام آن نظارت داشته، هنوز تکمیل نشده است. هرچند در دولت اصلاحات و سپس دولت نهم ایران توانست از مجموع ٢٤ فاز تعریف شده، ١٠ فاز پارس‌جنوبی را به بهره‌برداری برساند اما طی دولت دهم با وجود سرمایه‌گذاری‌های هنگفت انجام شده هیچ فازی به بهره‌برداری نرسید. درنهایت و پس از اتمام دوران پر ماجرای دولت دهم و روی کار آمدن دولت یازدهم، وزارت نفت برنامه‌ریزی برای بررسی مجدد طرح‌ها و اولویت‌بندی برای بهره‌برداری سریعتر از فازهای پارس‌جنوبی را شروع کرد. با ورود زنگنه به وزارت نفت مشخص شد که آغاز فازهای ٣٥ ماهه نه‌تنها کمکی به پیشرفت پارس‌جنوبی نکرده بلکه با صرف هزینه‌های هنگفت، مانع از اتمام کار پروژه‌های قدیمی پارس‌جنوبی نیز شده است.
بیژن نامدار زنگنه در ٣٠ خرداد ١٣٩٣ در جریان بازدید از بزرگترین فاز گازی پارس جنوبی (فاز ١٢) اعلام کرد که تکمیل فازهای ١٢، ١٥، ١٦، ١٧ و ١٨ میدان مشترک پارس‌جنوبی در اولویت قرار گرفته است و توسعه فازهای جدید که معروف به فازهای ٣٥ ماهه است در اولویت بعدی بهره‌برداری قرار دارد. در ادامه گزارش آخرین وضع توسعه هریک از فازهای پارس‌جنوبی آمده است.
فاز یک
مبلغ قرارداد توسعه فاز یک حدود ٧٨٠‌میلیون دلار اعلام شده که تا پایان ‌سال ٩٣ میزان سهم داخلی تا ٦٥درصد آن تحقق یافته است. طراحي، نصب و راه‌اندازي تاسيسات دريايي و خشكي فاز يك تحت مديريت شركت نفت و گاز پارس در بهمن‌ماه ١٣٧٦ به شركت ايراني پتروپارس در قالب بیع متقابل واگذار شد. راه‌اندازي اين فاز در تير ماه ١٣٨٢ با همكاري موثر متخصصان و نيروهاي كارشناس شركت ملي گاز آغاز و در سال ١٣٨٣ رسما مورد بهره‌برداري قرار گرفت.
درحال حاضر، روزانه ٢٥‌میلیون مترمکعب گاز تصفیه شده توسط یک خط لوله ٥٦ اینچ از فاز یک پارس‌جنوبی وارد شبکه سراسری و ٤٠‌هزار بشکه میعانات گازی پس از عبور از دو واحد تثبیت میعانات گازی به مخازن ذخیره‌سازی برای صادرات ارسال می‌شود. همچنین گوگرد شده در واحد شیرین‌سازی به واحدهای بازیافت گوگرد هدایت و روزانه ٢٠٠ تن گوگرد به صورت دانه‌بندی شده تولید و توسط کامیون به انبار مکانیزه گوگرد منتقل می‌شود.
فاز ٢ و٣
محصولات فازهای ٢ و ٣ پارس‌جنوبی شامل تولید روزانه ٥٦‌میلیون متر مکعب گاز ترش از مخزن، ٨٠‌هزار بشکه میعانات گازی و ٤٠٠ تن گوگرد است که مبلغ قرارداد آن حدود ٢٠١٢‌میلیون دلار اعلام شده و میزان سهم داخل ٣٢‌درصد تحقق یافته است. عمليات‌ توسعه‌ این فازها در ‌ ١٣٧٦ به‌ گروه‌ توتال‌ با سهم‌ ٤٠‌درصد به‌عنوان متصدي‌ اصلي‌ توسعه‌ و شركت‌هاي‌ گازپروم‌ روسيه‌ و پتروناس مالزي‌ هر يك‌ با ٣٠‌درصد سهم‌ واگذار شد. این بخش‌ها در شهريور ‌سال ٨١ به‌طور كامل راه‌اندازي و در ٢٦ بهمن ماه همان‌ سال رسما به بهره‌برداري رسيد. در حال حاضر، روزانه ٥٣,٣ ميليون مترمكعب گاز تصفيه شده توسط يك خط لوله ٥٦ اينچ وارد شبكه سراسري و ٨٠‌هزار بشكه ميعانات گازي پس از عبور از دو واحد تثبيت ميعانات گازي به مخازن ذخيره‌سازي جهت صادرات ارسال مي‌شود. همچنين H٢S جدا شده در واحد شيرين‌سازي به واحدهاي بازيافت گوگرد هدايت و روزانه ٤٠٠ تن گوگرد به‌صورت دانه‌بندي شده توليد مي‌شود.
فازهای ٤و ٥
عمليات‌ توسعه‌ اين‌ فازها در مرداد ١٣٧٩ به‌ كنسرسيومي‌ متشكل‌ از شركت‌هاي‌ اني‌ ايتاليا به‌ ميزان‌ ٦٠ درصد، پتروپارس‌ به‌ ميزان‌ ٢٠ درصد و نيكو به‌ ميزان‌ ٢٠ درصد، واگذار شد و در بهمن‌ماه ١٣٨٣ با همكاري موثر متخصصان و نيروهاي كارشناس شركت كلي گاز به‌طور كامل راه‌اندازي و در فروردين‌ماه سال٨٤ به بهره‌برداري رسيد.
مبلغ قرارداد توسعه فازهای ٤ و ٥ حدود ١٩٢٨‌میلیون دلار اعلام شده است و میزان سهم داخل ٤٢‌درصد تحقق یافته است. هم‌اکنون در فازهای ٤ و ٥ پارس‌جنوبی، روزانه ٥٠ ميليون مترمكعب گاز تصفيه شده توسط يك خط لوله ٥٦ اينچ وارد شبكه سراسري و ٧٧‌هزار بشكه ميعانات گازي پس از عبور از دو واحد تثبيت ميعانات گازي به مخازن ذخيره‌سازي جهت صادرات ارسال مي‌شود. در این واحد علاوه بر تولید روزانه ٤٠٠ تن گوگرد به‌صورت دانه‌بندی شده، روزانه ٢٦٠٠ تن اتان توليد و توسط يك خط لوله به پتروشيمي جم منتقل مي‌شود. علاوه بر این روزانه ٢هزار تن پروپان و ١٢٠٠ تن بوتان توليد و پس از ذخيره‌سازي در مخازن بتوني برای صادرات منتقل مي‌شود. مبلغ قرارداد توسعه فازهای ٤ و ٥ حدود ١٩٢٨‌میلیون دلار اعلام شده است و میزان سهم داخل ٤٢‌درصد تحقق یافته است.
فازهای ٦ و ٧ و٨
عمليات توسعه فازهاي ٦، ٧ و ٨ ميدان گازي پارس جنوبي در بهمن‌ماه ١٣٨٢ به صورت بيع متقابل توسط كنسرسيومي متشكل از شركت ايراني پتروپارس، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، دو شرکت ژاپنی Toyo و JGC و شرکت Daelim از کره‌جنوبی آغاز و در مهرماه ١٣٨٧ به بهره‌برداري كامل رسيد. گاز ترش‌ توليدي‌ از اين‌ فازها از طريق‌ يك‌ خط‌ لوله‌
٥١٢ كيلومتري‌ به‌ ميدان‌ نفتي‌ آغاجاري‌ در خوزستان‌ انتقال‌ و به‌ منظور ازدياد ضريب‌ برداشت‌ نفت‌ از مخزن‌ به‌ اين‌ ميادين‌ تزريق‌ مي‌شود. همچنين با ارسال گاز ترش فازهاي ٦و٧و٨ به پالايشگاه‌هاي فاز يك و فازهاي ٩و١٠ شرايط براي توليد روزانه ٦٦ ميليون مترمكعب گاز شيرين جهت تزريق در شبكه سراسري گاز در فصل سرما مهيا می‌شود. علاوه بر تامين گاز شيرين مورد نياز كشور در ماه‌هاي سرد سال، مقرر شده است تا واحد شيرين‌سازي گاز فازهاي ٦و٧و٨ در قالب يك قرارداد مجزا در جنب پالايشگاه احداث شود.
فازهای ٩ و ١٠
عمليات‌ توسعه‌ اين‌ فازها در شهريورماه‌ ١٣٨١ به‌ مشاركت‌ شركت‌هاي‌ GS كره‌ جنوبي‌، شركت‌ مهندسي‌ و ساختمان‌ صنايع‌ نفت OIEC و شركت‌ مهندسي‌ و ساخت‌ تاسيسات‌ دريايي‌ ايران واگذار شد. در شهريور ‌سال ٨٧ واحدهاي تصفيه گاز فازهای ٩ و ١٠در سرويس قرار گرفته و در ارديبهشت ‌سال ٨٨ با راه‌اندازي واحد‌هاي فرآيندي به‌طور كامل به بهره‌برداري رسيد. به وسیله این فازها روزانه ٥٦,٥ ميليون مترمكعب گاز از مخزن برداشت و بصورت سه فازي شامل گاز، ميعانات گازي و آب به وسيله دو خط لوله زيردريايي
٣٢ اينچ به فاصله ١٠٥ كيلومتر به خشكي منتقل مي‌شود. همچنين H٢S جدا شده در واحد شيرين‌سازي به واحد‌هاي بازيافت گوگرد هدايت و روزانه ٤٠٠ تن گوگرد به صورت دانه‌بندي شده توليد و توسط كاميون به انبار مكانيزه گوگرد منتقل مي شود.
فاز ١١
طرح‌ توسعه‌ فاز ١١ به‌ منظور توليد روزانه‌ ٥٦ ميليون‌ متر مكعب‌ گاز ترش جهت تامين‌ گاز ترش‌ مورد نياز واحد ایران ال‌.ان.‌جی و استحصال ٨٠‌هزار بشکه در روز میعانات گازی طراحی و اجرا خواهد شد. در ‌سال ١٣٧٩ تفاهمنامه‌ای میان شرکت ملی نفت ایران و شرکت توتال فرانسه برای توسعه بخش بالادستی فاز ١١ پارس‌جنوبی و ساخت یک کارخانه حدود ١٠‌میلیون تنی تولید LNG امضا شد. پس از امضای این تفاهمنامه، شرکت پتروناس مالزی هم برای توسعه فاز ١١ پارس‌جنوبی پیشقدم شد و با توافقی سه‌جانبه شرکت ملی نفت ایران ٥٠ درصد، شرکت توتال فرانسه ٤٠‌درصد و پتروناس مالزی ١٠‌درصد از سهام توسعه بخش بالادستی و تا پایین‌دستی فاز ١١ پارس‌جنوبی را در اختیار گرفتند. در ‌سال ١٣٨٥ و پس از انجام دنباله‌دار مطالعات مهندسی و فنی توسعه این مگا پروژه گازی افتتاح شد و بدبیاری از همان آغاز گریبان تولید این فاز را گرفت. در حد فاصل ١٣٨٥ تا ١٣٨٧ توتال فرانسه به دلیل افزایش قیمت‌های جهانی فولاد و بالارفتن هزینه اجرای این پروژه مشترک گازی، دست به وقت‌کشی زد و درنهایت پس از مذاکرات بسیار و رد پیشنهاد این شرکت توسط دولت، توتال این فاز را ترک کرد. پس از آن چینی‌ها توسعه فاز ١١ را برعهده گرفتند اما آنها هم کاری از پیش نبردند. در این زمان نه‌تنها پروژه پیشرفتی نداشت بلکه پس از چهار ‌سال تولید آن با ٢١‌درصد کاهش به ٢٩‌هزار بشکه در روز رسید. به‌گفته حسین نورالدین موسی یکی از کارشناسان و مدیران منطقه نفتخیز جنوب در این مدت ضرر ایران از کاهش تولید توسط چینی‌ها به ١,٤‌میلیارد دلار بالغ می‌شود.
در نهایت، حدود ١٥سال پس از آغاز مذاکرات برای توسعه فاز ١١ میدان گازی پارس‌جنوبی بنا شده فاز ١١ پارس‌جنوبی برای جذب سرمایه‌گذار در کنفرانس لندن در قالب رونمایی از قراردادهای جدید نفتی معرفی شود. این درحالی است که چند شرکت داخلی نیز برای حضور در این پروژه اعلام آمادگی کرده‌اند. به‌گفته علی‌اکبر شعبانپور، فاز ١١‏B طرح توسعه میدان گازی مشترک پارس‌جنوبی نیز به لحاظ فنی و مشخصات کاری مشابه فاز A این طرح است و گاز تولیدی سکوی آن به تأسیسات پالایشگاهی فاز ١٢ پارس‌جنوبی ارسال می‌شود.
فاز ١٢
طرح‌ توسعه‌ اين‌ فاز به‌ روش بيع متقابل به شركت‌ پتروپارس‌ واگذار شده است كه عمليات اجرايي بخش‌هاي اصلي پالايشگاه خشكي در بهمن‌ماه ١٣٨٨ آغاز و قرار شد در نيمه‌دوم ‌سال ١٣٩١ به اولين بهره‌برداري برسد.فاز ١٢ به‌عنوان بزرگترین فاز پارس‌جنوبی که برابر با سه فاز استاندارد است، با هدف تولید روزانه ٧٥‌میلیون مترمکعب گاز طبیعی برای تزریق به خط لوله ششم سراسری گاز کشور یا تحویل بخشی از آن به‌صورت غنی و ترش به واحدهای تولید گاز طبیعی مایع (ال.ان. جی) صادراتی، روزانه ١٢٠‌هزار بشکه میعانات گازی و ٧٥٠ تن گوگرد در سایت دوم منطقه ویژه پارس، در اسفندماه ٩٣ افتتاح شد. درحال حاضر پیش‌بینی می‌شود با تکمیل حفاری سه حلقه چاه سکوی B فاز ١٢ تولید گاز این فاز از پارس‌جنوبی بدون احتساب گاز فازهای ٦ تا ٨ پارس‌جنوبی به ٦٠‌میلیون مترمکعب در روز برسد.
فاز ١٣
در خرداد سال ١٣٨٩ اجرای پروژه فاز ١٣ در قالب فازهای ٣٥ ماهه به کنسرسیومی متشکل از شرکت پتروپایدار ایرانیان، شرکت صنعتی دریایی ایران (صدرا) و شرکت مدیریت پروژه‌های نیروگاهی ایران (مپنا) واگذار و هزينه اجراي آن ٥ميليارد و ١٨٠ميليون دلار پیش‌بینی شد. در خردادماه ‌سال‌جاری میزان پیشرفت این پروژه بیش از ٧٠‌درصد اعلام شد و به‌گفته شرکت صدرا سکوی A فاز ١٣ تا پایان امسال نصب می‌شود. به این ترتیب گاز تولیدی آن تا نیمه نخست‌ سال ٩٥ وارد شبکه سراسری گاز می‌شود. هدف از طرح توسعه فاز ١٣ پارس‌جنوبی تولید روزانه ٥٠‌میلیون مترمکعب گاز طبیعی شیرین، ٨٠‌هزار بشکه میعانات گازی، ٤٠٠ تن گوگرد، سالانه ١,١میلیون تن گاز مایع و یک‌میلیون تن گاز اتان به منظور تأمین خوراک صنایع پتروشیمی است.
فاز ١٤
طرح توسعه فاز ١٤ پارس‌جنوبی یکی از فازهای ٣٥ ماهه این میدان مشترک گازی است که هدف از این طرح تولید روزانه ٥٠‌میلیون مترمکعب گاز، ٧٥‌هزار بشکه میعانات گازی، ٤٠٠ تن گوگرد، یک‌میلیون تن اتان و ١,١‌میلیون تن گاز مایع در ‌سال است. اجرای پروژه فاز ١٤ به کنسرسیومی متشکل از سازمان گسترش و نوسازي صنايع (ایدرو)، شرکت مديريت طرح‌هاي صنعتي ايران، شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران، شرکت ملی حفاری ایران، شركت مجتمع كشتي‌سازي و صنايع فراساحل ايران، شرکت مديريت پروژه‌هاي نيروگاهي ايران (مپنا)، شركت پايبندان و ماشين‌سازي اراك واگذار شده است. در شهریور ٩٣ پیشرفت طرح توسعه فاز ١٤ پارس‌جنوبی ٥٤‌درصد اعلام شده است. این درحالی است که به گفته مدیر پروژه حفاری فاز ١٤، حجم گاز آن فراتر از انتظار است.

فازهای ١٥ و ١٦
طرح توسعه فاز ١٥ و ١٦ پارس‌جنوبی یکی از فازهای قدیمی این میدان مشترک گازی است که هدف از طرح توسعه این پروژه تولید روزانه ٥٠‌میلیون مترمکعب گاز، ٧٥‌هزار بشکه میعانات گازی، ٤٠٠ تن گوگرد، یک‌میلیون تن اتان و ١,١‌میلیون تن گاز مایع در ‌سال است. عملیات اجرایی این فازها در تیرماه‌ سال ١٣٨٦ آغاز شد. اجرای پروژه فازهای ١٥ و ١٦ به کنسرسیومی متشکل از شرکت‌های آریا نفت‌ شهاب، مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی، صف، ایزوایکو و حفاری دانا کیش واگذار شده است. درحال حاضر فازهای ١٥ و ١٦ پارس‌جنوبی به پیشرفت ٩٩‌درصدی رسیدند.
فازهای ١٧ و ١٨
قرارداد اجرای فازهای ١٧ و ١٨ پارس‌جنوبی در سال ٨٥ نهایی و عملیات اجرایی آن از ‌سال ٨٦ آغاز شد. اجراي پروژه فازهاي ١٧ و ١٨ به کنسرسیومی متشکل از سازمان گسترش و نوسازي ايران (IDRO)، شركت مهندسي و ساخت تأسيسات دريايي ايران (IOEC)، شرکت ملی حفاری ایران، شركت مهندسي و ساختمان صنايع نفت (OIEC) و شرکت صنعتی دریایی ایران(صدرا) واگذار شده است كه قرار شد طي مدت ٥٢ ماه اجرا شود. براساس برآوردهای اولیه این پروژه باید در طول ٥٢ ماه به بهره‌برداری می‌رسید اما روند کند اجرای پروژه سبب شد تا در‌سال ٩١ این پروژه ملی در فهرست طرح‌های مهر ماندگار دولت دهم قرار گیرد تا با تمرکز فعالیت‌ها و تخصیص منابع مالی تا پایان دولت دهم (مردادماه ٩٢) به بهره‌برداری برسد، اما این مهم نیز محقق نشد به نحوی که تا استقرار دولت یازدهم یعنی ابتدای شهریورماه ٩٢، از پیشرفت ٧٧,٨‌درصدی برخوردار شد. به همین دلیل این فازها نیز همانند فاز ١٢ پارس‌جنوبی در اولویت نخست تأمین منابع برای تولید گاز از این میدان مشترک قرار گرفتند. البته تا پایان خردادماه ‌سال‌جاری پیشرفت فازهای ١٧ و ١٨ پارس‌جنوبی به ٨٩‌درصد رسید. این فازها در اولویت نخست تأمین منابع بهره‌برداری قرار دارند و تا پایان امسال به‌طور رسمی افتتاح می‌شوند.
فاز ١٩
طرح‌ توسعه‌ فاز ١٩ به‌ منظور تولید روزانه‌ ٥٦,٦‌میلیون متر مکعب گاز ترش از مخزن‌ پارس جنوبي طراحي‌ شده و در دست اجرا است. اجرای پروژه فاز ١٩ به شركت پتروپارس و شركت مهندسي و ساخت تأسيسات دريايي ايران واگذار شده است. عملیات احداث این فاز از ٢٥ خردادماه ١٣٨٩ آغاز شده است. حجم قرارداد برای اجرای این مگا پروژه گازی نیز حدود ٥‌میلیارد دلار برآورد می‌شود. در اردیبهشت‌ماه جاری پیشرفت این پروژه ٨٥‌درصد اعلام شد. این فاز، ایرانی‌ترین فاز پارس‌جنوبی محسوب می‌شود، زیرا کل پروژه از مبدا تا مقصد توسط پیمانکاران ایرانی اجرا شده است.
فازهای ٢٠ و ٢١
طرح توسعه فازهای ٢٠ و ٢١ پارس‌جنوبی یکی از فازهای ٣٥ ماهه این میدان مشترک گازی است که هدف از توسعه این پروژه تولید روزانه ٥٠‌میلیون مترمکعب گاز، ٧٥‌هزار بشکه میعانات گازی، ٤٠٠ تن گوگرد، یک‌میلیون تن اتان و ١,١‌میلیون تن گاز مایع در ‌سال است اجراي این فازها به شركت مهندسي و ساختمان صنايع نفت ایران به‌عنوان پیمانکار اصلی و شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران واگذار شده است. مدت انجام پروژه ٤٠ ماه با شرط توليد زودهنگام در انتهاي ماه ٣٥ است. همچنین حجم قرارداد برای اجرای این مگا پروژه گازی حدود ٥‌میلیارد دلار برآورد می‌شود ضمن آن‌که عملیات اجرایی فاز ١٩ پارس‌جنوبی تیرماه ‌سال ١٣٨٨ آغاز شده ضمن آن‌که اجرای این طرح خردادماه ١٣٨٨ به پیمانکار داخلی واگذار شد و از تاریخ ٢٥ خردادماه ١٣٨٩بر اساس الحاقیه شماره یک قرارداد پروژه آغاز شده است. به‌گفته مدیرعامل شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی هم‌اکنون پیشرفت فیزیکی سکوهای هرکدام از این فازها٨٠‌ درصد و در بخش ساخت ٧٠‌درصد است و در نیمه ‌دوم امسال سکوی فازهای ٢١و٢٠ نصب شده و اوایل ‌سال ٩٥ هم سکوی دوم این فاز در مدار تولید قرار می‌گیرد.
فازهای ٢٢ و٢٣ و٢٤
طرح توسعه فاز ٢٢ تا ٢٤ پارس‌جنوبی یکی از فازهای ٣٥ ماهه این میدان مشترک گازی است که هدف از اجرای این پروژه تولید روزانه ٥٠‌میلیون مترمکعب گاز، ٧٥‌هزار بشکه میعانات گازی، ٤٠٠ تن گوگرد، یک‌میلیون تن اتان و ١,١‌میلیون تن گاز مایع در ‌سال است. اجرای پروژه فاز ٢٢، ٢٣ و ٢٤ به شرکت پترو سينا آريا و شركت صنايع دريايي ايران (صدرا) واگذار شده است. عملیات احداث این فاز از ٢٥ خردادماه ١٣٨٩ آغاز شده و حجم قرارداد برای اجرای این مگا پروژه گازی حدود ٥‌میلیارد دلار برآورد می‌شود. براساس آخرین گزارش‌های منتشره، در شهریورماه ‌سال گذشته پیشرفت طرح توسعه فازهای
٢٢ تا ٢٤ پارس‌جنوبی ٦٨‌درصد اعلام شده است.