نكته اول- پديده‌ها را بايد چند علتي تحليل نمود. تاثيرات برجام هم زياد است اما در اينجا فقط بحث امنيت داخلي مد نظر من است.
نكته دوم- بحث نظري است. در نسل نوين امنيت داخلي را فقط نظامي نمي‌بينند. برداشت نويني كه از امنيت داريم مبحث كپنهاك يا اسكانديناوي است. آنها ۵ شاخه براي امنيت تعريف كردند سياسي، اقتصادي، اجتماعي، زيست محيطي و امنيت نظامي، امنيت نظامي فقط يكي از وجوه امنيت داخلي است. تاثير برجام بر امنيت داخلي شامل اين ۵ شاخه مي‌شود.
نكته سوم- ما به لحاظ امنيت اقتصادي در يك وضعيت مطلوبي نيستيم. ناامني اقتصادي از تاثيرات و پيامدهاي تحريم‌هاي هسته‌اي است. با بودن اين متغير، مسايل اقتصادي مطلوب نيست. نامطلوب بودن اوضاع اقتصادي متاثر از تحريم‌هاست. چون برجام در اين مسير حركت كرده است. تاثير اقتصادي مثبت دارد. براي مثال:
يك. بيكاري: در حوزه بيكاري در تحصيلكرده‌ها ۴۰ تا ۴۵ درصد است. يعني از ۱۰۰ نفر تحصيلكرده ۴۵ نفرش بيكار است. پيامدهاي اين عامل سرخوردگي‌هاي اجتماعي، خودكشي، بزهكاري، ياس اجتماعي است. نرخ بيكاري در كل جامعه بين ۳۰ تا ۳۵ درصد است. اين باعث بحران مشروعيت براي نظام سياسي مي‌شود. ۲۰۰ ميليارد دلار از محل فروش نفت ضرر كرده‌ايم ضرري كه از فروش آن بايد به دست مي‌آورديم. يا با سوبسيد يا قيمت پايين‌تر منافع نفتي را به فروش مي‌رسانديم. مجبور هستيم از سرمايه چيني و صنايع هندي استفاده كنيم. منابع يك كشور در نتيجه تحريم‌ها دچار اشكالاتي مي‌شود.
دو. شيوع فساد و رانت‌خواري و پديده‌هايي مثل بابك زنجاني‌هاست. فرصت‌هاي رانتخواري از عده‌اي دارد سلب مي‌شود. اما ترويج فساد باعث بي‌اعتمادي اجتماعي مي‌شود. در جامعه كنوني اگر وارد به جرگه رانت‌خواري شويد زرنگ و با عرضه به حساب مي‌آييد، بخشي از اين مسايل در نتيجه اين تحريم‌ها كمتر مي‌شود.
نكته چهارم – يكي از پيامدهاي ديگر كه براي جهان مهم‌تر است زيست محيطي است. ناتواني، در برابر آلاينده يكي از مولفه‌هاي اين عامل است. اگر در گذشته بالاترين ارزش مورد تهديد حاكمتي بود الان جان انسان‌هاست. اين منبع ناامني است. تحريم در ضعف در برابر آلاينده‌ها مهم است. سوخت بنزين توليد داخل به آلايندگي هواي شهرهاي بزرگ كمك مي‌كرد. خودروهاي توليدي استاندارد نيست و بايستي متحمل آلاينده‌هايش باشيم.
نكته پنجم- تهديدات اجتماعي و فرهنگي و تاثير بر انسجام فرهنگي. مثلا آنچه در فضاي تحريم و انزوايي سياسي كشور در بلوچستان اتفاق مي‌افتد نيروهاي اجتماعي و اقوام را به عنوان ابزار در دست نيروهاي خارجي قرار مي‌دهد. سه نوع استراتژي داريم. متعارف، غيرمتعارف و دون متعارف (يعني استراتژي كه نيروهاي اجتماعي را تحت تاثير قرار مي‌دهد). در نتيجه عدم وجود دستاويزي براي جذب نيروهاي اجتماعي و اقوام كه ناشي از عدم وجود تحريم‌هاي بين‌المللي اتفاق مي‌افتد مشروعيت نظام بيشتر مي‌شود. بي‌تفاوتي و بي‌حسي اجتماعي از تهديداتي است كه در نتيجه تحريم‌ها به وجود مي‌آيد. كسي راضي پيدا نمي‌كنيد همه ناراضي هستند. امروزه هر كس هر مشكلي كه دارد به حاكميت نسبت مي‌دهد. مبارزه منفي مي‌كنند.
نكته ششم – تهديدات سياسي باعث شكاف بين مردم و حاكميت مي‌شود و برجام آن را ترميم مي‌كند. برجام سوپاپ اطمينان بخشي براي تقويت پيوندهاي ايندو است. از تهديدات ديگر ناتواني دولت و گسترش اقتدار در محيط پيرامني خودش است. در صورت وجود تحريم‌ها مسايل مرزي‌مان را نمي‌توانيم اقتدار داشته باشيم. ناجا مي‌گويد بودجه ندارم، لذا تحريم‌ها بر اعمال اقتدار ما بر محيط پيراموني ما تاثيرگذار است. مواد مخدر، كه بخشي از آن ناشي از مساله فقر است و خود عامل خودفروشي و تن‌فروشي هم مي‌شود در صورت كنترل‌هاي موثر مرزي مي‌تواند باعث عدم وجود آسيب‌ها شود. در زمان تحريم دوربين‌هاي ديد در شب را نمي‌دادند.