صنعت و معدن، اساس قدرت ایران
هنر صحیح و موثر در حکمرانی اقتصادی، توانایی تبدیل تهدیدات به فرصتهاست. ایران امروز در نقطهای کلیدی قرار دارد. جنگ دوازدهروزه و فشار ناشی از نااطمینانیهای اقتصادی، بدون شک هزینههایی را بر دوش کشور گذاشته؛ اما در عین حال، یک حقیقت بسیار مهم را نیز نمایان کرده است: بخشهای تولید، صنعت و معدن، همچنان به عنوان محوریترین ستونهای اقتصاد ایران عمل میکنند. زمانی که بسیاری از فعالیتهای اقتصادی تحت تاثیر شرایط جنگی هستند، این صنعتگران، معدنکاران، کارآفرینان و کارگران هستند که با ادامه تولید، از ثبات اقتصادی و اجتماعی این سرزمین محافظت مینمایند.
از این نقطه نظر، برگزاری روز ملی صنعت و معدن در سال ۱۴۰۵ صرفاً به عنوان یک مراسم بزرگداشت برگزیدگان نبود؛ بلکه نمادی از استقامت و تابآوری اقتصاد ایران به شمار میرفت. یکی از واضحترین نشانههای این تابآوری، افزایش شگفتانگیز مشارکت بنگاههای اقتصادی در فرآیند انتخاب واحدهای نمونه بود. در حالیکه در سالهای قبل به طور متوسط حدود ۷۵۰ بنگاه اقتصادی در این رویداد حاضر میشدند، امسال با وجود شرایط جنگی، ۲۳۵۹ بنگاه اقتصادی مشارکت داشتند؛ رقمی که بیش از سه برابر میانگین سالهای گذشته به شمار میرود.
این افزایش نباید فقط به عنوان یک عدد خشک و خالی تلقی شود. این آمار، نشاندهنده سرمایهای باارزشتر از پول، یعنی اعتماد است. اعتماد فعالان اقتصادی به این حقیقت که حتی در شرایط دشوار نیز میتوان در فرآیندهای ملی شرکت کرد، به رقابت پرداخت و برای آینده برنامهریزی نمود. هیچ اقتصادی بدون این نوع سرمایه اجتماعی، قادر به عبور از بحران نخواهد بود.
بیشتر بخوانید
در این راستا، رویکردهای نوآورانهای که در برگزاری این مراسم وجود داشت نیز قابل مداقه است. انتخاب بانوان کارآفرین نمونه در سطح ملی و استانی برای چندمین بار، توجه به حوزههای راهبردی نظیر پتروشیمی و خدمات پس از فروش و همچنین وارد کردن شاخص مسئولیت اجتماعی به فرآیند ارزیابی بنگاهها، همگی حاکی از آن است که دیدگاه سیاستگذاران از تمرکز صرف بر افزایش تولید، به سمت ارتقاء کیفیت حکمرانی اقتصادی در حال تحول است. اقتصاد امروز جهان تنها بر پایه شاخصهای تولید و سودآوری اندازهگیری نمیشود. یک بنگاه موفق، علاوه بر ایجاد ثروت، موظف است به توسعه سرمایه انسانی، حفظ محیطزیست، مسئولیتپذیری اجتماعی و ایجاد اعتماد عمومی نیز متعهد باشد. این همان تغییری است که میتواند صنعت کشور را به سوی توسعه پایدار سوق دهد.
تجربه کشورهای موفق نیز نشان داده است که دوران پس از بحران، بهترین زمان برای اصلاحات اساسی است. در چنین شرایطی، مقاومت در برابر تغییر کاهش یافته، نیاز به اتخاذ تصمیمهای بزرگ بیشتر حس میشود و ظرفیت همگرایی میان دولت، بخش خصوصی و جامعه افزایش مییابد. اگر این فرصت به درستی مدیریت شود، بحران میتواند به سکوی پیشرفت تبدیل گردد. امروز ممکن است بیش از هر زمان دیگری، اقتصاد ایران نیاز به چنین نگاهی داشته باشد؛ نگاهی که به جای تمرکز بر روایت تهدیدها، فرصتهای جدید را کشف کند. جنگ، نااطمینانی و فشارهای بیرونی واقعیتهایی هستند که نمیتوان از آنها چشم پوشی کرد؛ اما آینده اقتصاد کشور را نه این تهدیدها، بلکه کیفیت واکنش ما به آنها رقم خواهد زد.
پیام روز ملی صنعت و معدن ۱۴۰۵ همان ترسیم این واقعیت است که ایران، حتی در دشوارترین شرایط، ظرفیت خلق امید، تولید، نوآوری و مشارکت را از دست نداده است. اگر بتوانیم این سرمایه اجتماعی را با سیاستگذاری خردمندانه، تسهیل در محیط کسبوکار و ایجاد اعتماد متقابل میان دولت و بخش خصوصی همراه کنیم، بسیاری از تهدیدهای امروز میتوانند به فرصتهای فردای اقتصاد ایران مبدل شوند.
تاریخ، کشورهایی را به خاطر میسپارد که بحران را پایان راه ندانسته، بلکه آن را آغاز فصلی نوین در پیشرفت تلقی کردند. اکنون نوبت ماست که نشان دهیم صنعت و معدن ایران نیز میتواند در دل مشکلات، افقهای روشنتری برای توسعه ملی ترسیم کند.
