برجسته کردن مداخله نظامی سوریه در لبنان، بخشی از یک سناریوی چندجانبه است/دمشق، اهرم تاثیرگذاری برای خلع سلاح حزبالله
علیاصغر زرگر، کارشناس مسائل منطقه با اشاره به سخنان رییسجمهور موقت سوریه درباره عدم مداخله نظامی در پرونده لبنان در گفتوگو با ایلنا عنوان کرد: واقعیت این است که ما اطلاعات دقیقی نداریم که واقعاً در صحنه سوریه چه میگذرد و عوامل پشت پرده چه کسانی هستند؛ مثلاً اسرائیل، لبنان، آمریکا و دیگر بازیگران چه نقشی در این تحولات دارند؛ اما اگر قرار باشد جولانی را وارد این صحنه کنند و او نیز، علیرغم انکارهایش، وارد ماجرا شود، به نظر میرسد این اقدام نوعی فرافکنی حاد باشد. آنقدر مسائل اجتماعی و پراکندگیهای قومی در سوریه وجود دارد و این کشور به حدی با مشکلات و چالشهای مختلف مواجه است که به نظر میرسد جولانی احساس خطر میکند. خود سوریه و حکومت فعلی، چه از سوی اسرائیل و چه از سوی آمریکا، به نظر نمیرسد از ثبات و پایداری لازم برخوردار باشد و احتمالاً به دلیل مسائل حاد موجود در این کشور، چه در حوزه اقتصادی و چه در حوزه اجتماعی، حکومت در معرض خطر قرار گرفته است. بنابراین، لازم است جولانی یک دشمن فرضی را در خارج از مرزها جستوجو کند و از این طریق، توجه افکار عمومی را از مسائل داخلی منحرف سازد.
وی ادامه داد: از این منظر، به نظر میرسد حضور نیروهای سوری در مرزهای لبنان و تحولات مرتبط با آن میتواند نوعی فرافکنی باشد. کسانی که پشت این قضیه قرار دارند نیز ممکن است با همین هدف عمل کنند تا از این طریق، به نوعی به استحکام حکومت جولانی در داخل سوریه کمک کنند. اما اگر از این فرض عبور کنیم، به نظر میرسد نه آمریکاییها، نه اسرائیلیها و نه حتی حکومت مرکزی لبنان، علیرغم تلاشهایی که انجام میدهند، بهسادگی موفق نخواهند شد حزبالله را خلع سلاح کنند. بنابراین، شاید این موضوع نیز بخشی از یک نقشه چندجانبه باشد که از سوی حکومت لبنان، آمریکا و اسرائیل دنبال میشود. بر اساس این سناریو، ممکن است تلاش شود چنین القا شود که علت اصلی اختلافات مرزی میان سوریه و لبنان و همچنین ورود نیروهای سوری یا گروههای مسلح وابسته به آنها به خاک لبنان و درگیری با حزبالله، خودِ حضور حزبالله به عنوان یک نیروی مسلح است. در این چارچوب، این استدلال مطرح میشود که اگر حزبالله به عنوان یک نیروی مسلح وجود نداشته باشد، دیگر دلیلی برای ورود نیروهای یک کشور خارجی یا نیروهای سوری به لبنان وجود نخواهد داشت.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: به نظر میرسد از این موضوع نیز به عنوان یک اهرم فشار استفاده میشود تا گفته شود علاوه بر دلایلی که درباره ثبات سیاسی لبنان مطرح میشود، حملات اسرائیل به جنوب لبنان، اشغال بخشهایی از خاک این کشور و دیگر تحولات مرتبط، همگی به وجود حزبالله به عنوان یک گروه مسلح مربوط است. حالا با مطرح شدن اختلافات مرزی میان سوریه و لبنان، یک بازیگر دیگر نیز به نوعی وارد این معادله شده است. در چنین شرایطی، ممکن است تلاش شود همه مشکلات و بحرانهای موجود به حساب حزبالله گذاشته شود و این موضوع به عنوان اهرم فشاری دیگر برای منزوی و تضعیف کردن حزبالله و در نهایت، حرکت به سمت خلع سلاح این گروه مورد استفاده قرار گیرد. درست است که ترکیه، اسرائیل و کشورهای مختلف تلاش کردند دولت فعلی سوریه را به قدرت برسانند، اما در عین حال، اکنون میبینیم که حتی دبیرکل سازمان ملل متحد نیز وارد سوریه میشود و از جامعه جهانی میخواهد به مردم این کشور کمک کنند. بنابراین، به نظر میرسد جولانی تا حد زیادی یک مهره در دست آمریکا، سازمانهای بینالمللی، اروپا و دیگر بازیگران خارجی است.
وی افزود: با این حال، به نظرم اروپا و آمریکا به این نتیجه رسیدهاند که جولانی آنطور که باید و شاید از مشروعیت کامل در داخل سوریه برخوردار نیست. به همین دلیل، علیرغم اقداماتی مانند لغو تحریمها و تلاش برای تشویق کشورهای اروپایی یا عربستان سعودی به سرمایهگذاری در سوریه، این حمایتها نمود چندانی در عرصه اجتماعی، اقتصادی و سیاسی این کشور پیدا نکرده است. علیرغم تمام حمایتهای سیاسی صورتگرفته، به نظر میرسد جایگاه رئیسجمهور فعلی سوریه، آنطور که باید و شاید، از استحکام واقعی برخوردار نیست. از این منظر، این امکان وجود دارد که او را تحریک کنند تا بهصورت ناخواسته وارد مسئله حزبالله و لبنان شود؛ حتی شاید خود او تمایل چندانی به چنین اقدامی نداشته باشد. چنین سناریویی میتواند از یک سو با هدف تقویت جایگاه او در داخل سوریه و از سوی دیگر برای استفاده از یک اهرم فشار جدید علیه حزبالله دنبال شود.
زرگر در پایان خاطرنشان کرد: با این حال، اگر بخواهیم در مجموع قضاوت کنیم، به نظرم جولانی و نیروهای تحت امر او در شرایط فعلی از توان و قدرت لازم برای تجاوز به مرزهای لبنان و ورود مستقیم به درگیری با حزبالله برخوردار نیستند. چنین اقدامی میتواند نتیجهای کاملاً معکوس داشته باشد و حتی موجب شود حکومت جولانی در داخل سوریه با ضربهای جدی از سوی گروههای مختلف مواجه شود. از سوی دیگر، کشورهایی مانند عراق و گروههای وابسته به آن، از جمله حزبالله عراق، و همچنین ایران و دیگر بازیگران منطقهای نیز احتمالاً در برابر چنین تحولی ساکت نخواهند نشست. بنابراین، هرگونه ورود مستقیم نیروهای سوری به درگیری با حزبالله و تحولات لبنان میتواند پیامدهای گستردهای در پی داشته باشد و حتی در آینده، زمینه را برای تضعیف یا سقوط حکومت جولانی در سوریه فراهم کند.
