افزایش تعرفه برق چاههای کشاورزی به ۴۱۲ برابر/ تولید محصولات کشاورزی تحت تأثیر قطعی برق
بر اساس گزارش ایسنا، پیمان عالمی، که ریاست اتاق اصناف کشاورزی و منابع طبیعی ایران را بر عهده دارد، در کنفرانس خبری امروز (دوشنبه) به تشریح اهمیت صیانت و دفاع از حقوق صنفی و حمایت از فعالیتهای کشاورزی پرداخت و گفت: شرایط تولید برای کشاورزان کشور به شدت دشوار و معضلآفرین شده است.
وی به قطع برق چاههای کشاورزی به عنوان یکی از مصادیق این چالشها اشاره کرده و بیان کرد: تعرفه برق چاههای کشاورزی در گذشته پایینتر بود و برای هر کیلووات مصرف، حدود ۲۱ تومان محاسبه میشد. این تعرفه پایین باعث شده است که در زمان مدیریت ناترازی انرژی، چاههای کشاورزی در اولویت خاموشی قرار گیرند؛ چرا که نگرش شرکت توانیر و وزارت نیرو نسبت به این حوزه تا حدی وابسته به درآمدزایی از فروش برق است.
عالمی همچنین اظهار داشت که خاموشی چاههای کشاورزی به طور عمده به اهداف وزارت نیرو در خصوص حفظ منابع آب زیرزمینی لطمه میزند. هر بار که برق یک چاه کشاورزی قطع میشود، تقریبا یک ساعت از ذخائر آبی و زمان آبیاری هدر میرود. در صورتی که آب در کرتها و جویها در حال جریان باشد و به ناگاه برق قطع شود، بخشی از آب جاری متضرر خواهد شد. با برقراری دوباره برق نیز پروسه استخراج مجدد آب از اعماق زمین و رساندن آن به محل آبیاری، حداقل یک ساعت زمان بر خواهد بود. شرکتهای آب منطقهای و شرکت مدیریت منابع آب باید بیشترین نگرانی و اعتراض را نسبت به قطع برق چاههای کشاورزی از خود نشان دهند، زیرا این اقدامات با هدف حفاظت از منابع آب زیرزمینی همخوانی ندارد و به هدر رفت آب منجر میشود.
وضعیت چاههای کشاورزی در اولویت خاموشی غیرقابل قبول است
عالمی تصریح کرد: بخش کشاورزی به وضع ناترازی انرژی و برق کشور بیتوجه نیست، اما قرار دادن چاههای کشاورزی در اولویت خاموشی و غفلت از تولید مواد غذایی و سفره مردم، غیر قابل قبول است. این مسئله به خصوص در شرایط جنگی اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا استقلال کشور به توان تولید غذا ارتباط دارد.
او همچنین خاطرنشان کرد که در کشورهای توسعه یافته، سرمایهگذاری در تأمین امنیت غذایی به عنوان نوعی سرمایهگذاری در قدرت و امنیت ملی معادل با سرمایهگذاری نظامی تلقی میشود. علیرغم هشدارهای وزارت جهاد کشاورزی به عنوان نهاد مسئول و هشدارهای تشکلهای فعال در حوزه کشاورزی، به ویژه اتاق اصناف کشاورزی که یک مجموعه جامع است، توجه کافی به این موضوع نشده است. قطع مکرر برق چاههای کشاورزی به هدررفت منابع آب و آسیب به ذخائر زیرزمینی منجر میشود و اتاق اصناف کشاورزی با این شیوه خاموشی به شدت مخالف است. در نظر ما، اجرای چنین برنامهای مصداقی از سوءمدیریت است.
تدوین یک برنامه واحد برای خاموشی در اقلیمهای مختلف!؟
رئیس اتاق اصناف کشاورزی و منابع طبیعی ایران گفت: تدوین یک برنامه واحد برای خاموشی تمامی چاههای کشاورزی کشور واقعاً نشاندهنده کمبود پشتیبانی فنی و کارشناسی کافی است. شرایط آب و هوایی در مناطق مختلف کشور از یکدیگر بسیار متفاوت است و نمیتوان برای تمامی استانها، محصولات و مزارع یک نسخه یکسان تجویز کرد.
وی در ادامه به کوششهای کشاورزان در دورههای بحرانی اشاره کرد و بیان داشت: کشاورزان حتی در شرایطی که کشور تحت موشکباران و جنگ بود، از انجام وظیفه خود برای تولید غذا عقبنشینی نکردند. نتایج این تلاش در سال جاری برای مردم مشهود بود و در شرایط دشوار، چالش عمدهای در تأمین مایحتاج و اقلام اصلی زندگی مردم به وجود نیامد. باید با تولیدکنندگانی که در این شرایط امنیت غذایی کشور را تأمین کردهاند، با مهربانی بیشتری برخورد شود.
قطع و وصل مکرر برق میتواند به دیواره و جداره چاه آسیب بزند و احتمال ریزش آن را افزایش دهد
عالمی در مورد خسارتهای فنی به دلیل خاموشیهای مکرر گفت: قطع و وصل متوالی برق میتواند به دیواره و جداره چاه آسیب وارد کرده و احتمال ریزش آن را بالا ببرد. هزینه حفاری یک چاه کشاورزی با تجهیزات کنونی بیش از ۱۰ میلیارد تومان برآورد میشود و تحمیل دوباره این هزینه میتواند بار مالی سنگینی را بر دوش کشاورزان بگذارد.
او افزود: ریزش چاه ممکن است آن را از چرخه بهرهبرداری خارج کند و کشاورز ناگزیر شود مجدداً برای حفاری اقدام کند. دریافت مجوز حفاری مجدد نیز معمولاً به دلیل پیچیدگیها و بروکراسی اداری در وزارت نیرو و مدیریت منابع آب با مشکلاتی همراه است. خاموشیهای مکرر نه تنها به ساختار چاه آسیب میزند، بلکه به الکتروپمپها و تجهیزات نصبشده نیز فشار میآورد و موجب عدم کارایی یا نابودی این تجهیزات میشود.
رئیس اتاق اصناف کشاورزی و منابع طبیعی ایران با استناد به ماده ۲۵ قانون بهبود مستمر محیط کسبوکار بیان کرد: این ماده پیشبینی میکند که اگر به دلیل قطع خدمات، خسارتی به واحدهای تولیدی وارد شود، دولت موظف است تا آن را جبران کند. اما تاکنون هیچ جبرانی برای خسارتهای ناشی از قطع برق چاههای کشاورزی لحاظ نشده و ارادهای برای جبران این ضررها مشاهده نمیشود.
زمان آبیاری باید بر اساس نیاز مزرعه تعیین شود
او همچنین به هشدارهای وزارت جهاد کشاورزی در مورد مدیریت مزرعه اشاره کرد و گفت: زمان آبیاری زراعت و باغ باید بر اساس نیاز آبی گیاه و با تشخیص کشاورز به عنوان مدیر مزرعه تعیین گردد. نمیتوان نیاز آبی یک محصول را صرفاً بر اساس ناترازی برق وزارت نیرو، برنامه توانیر یا زمان اوج مصرف ساماندهی کرد. چنانچه گیاه در یک روز مشخص به آب نیاز داشته باشد و آبیاری آن به دلیل قطع برق به تعویق بیفتد، گیاه دچار استرس و آسیب خواهد شد. برای جبران این کمبود، ممکن است به دورههای آبیاری بیشتری نیاز باشد. این مسئله نه تنها آسیبهایی به کشاورز و محصول وارد میآورد، بلکه فشار مضاعفی بر سفرههای آب زیرزمینی به بار خواهد آورد.
به گفته رئیس اتاق اصناف کشاورزی و منابع طبیعی ایران، محاسبات کارشناسان این اتاق نشان میدهد میزان آبی که برای جبران آثار خاموشیها در زراعت و باغها مصرف میشود، فراتر از آبی است که ادعا میشود از طریق خاموشی صرفهجویی شده است. لذا، شیوه مدیریت کنونی خاموشیها در عمل به نتیجهای معکوس در حوزه صرفهجویی آب منجر خواهد شد.
وی افزود: زمانی که زراعت، درختان و باغها به آبیاری احتیاج دارند، کشاورز ناگریز است که برنامه خود را با زمان برقراری برق از سوی وزارت نیرو و توانیر هماهنگ سازد. مدیریت آب مزرعه بر اساس ناترازی برق غیرممکن است و آبیاری باید بر اساس نیاز واقعی مزرعه انجام شود. طرح مسئله صرفهجویی یا مدیریت آب به عنوان توجیهی برای قطع برق چاههای کشاورزی، با آثار عملی این تصمیم همخوانی ندارد. این خاموشیها به منابع آب زیرزمینی خسارت زده و نیاز به آب جبرانی را افزایش میدهد.
۳۰ درصد از تولید محصولات کشاورزی تحت تاثیر قطعی برق قرار دارد
عالمی ادامه داد: مجموعه فشارهای کنونی بر کشاورزان به کوچکتر شدن سفره مردم منجر شده است و برآوردهای به عمل آمده از سوی کارشناسان اتاق اصناف کشاورزی نشان میدهد که تقریباً ۳۰ درصد از تولید محصولات کشاورزی ممکن است تحت تأثیر این شرایط قرار گیرد. این رقم بسیار قابل توجه است و ضرورت دارد تا موضوع خاموشیها و ضررهای ناشی از آن به دقت بررسی شده و در تصمیمات اتخاذ شده، تجدیدنظر صورت گیرد.
وی همچنین تصریح کرد: در همین حین، شرکت توانیر با صدور دستورالعملی، تعرفه برق چاههای کشاورزی را به شکل نامتعارفی افزایش داده است. تعرفه قبلی در زمان کمباری ۲۱ تومان بود و حداکثر به ۴۲ تومان برای هر کیلووات مصرف میرسید، اما در جدول جدید، تعرفهها از این ماه بسته به زمان مصرف از ۸۰ تومان تا ۸۶۸۰ تومان تغییر یافته است.
افزایش تعرفه برق تا حدود ۴۰۰ برابر
رئیس اتاق اصناف کشاورزی و منابع طبیعی ایران در توضیح جزئیات جدول تعرفهها گفت: رقم جدید در کمترین سطح از حدود ۸۰ تومان آغاز میشود و در برخی بازههای مصرف به ۴۲۰۰ تومان میرسد و در اوج بار تا ۸۶۸۰ تومان افزایش مییابد. به این ترتیب، در کمترین سطح، افزایش تعرفه حدود چهار برابر و در بالاترین سطح، تقریباً ۴۰۰ برابر نسبت به تعرفه پایه ۲۱ تومانی خواهد بود.
عالمی افزود: با توجه به شیوه محاسبه مصرف در بازههای مختلف، رقم افزایش در برخی فاکتورهای صادر شده حدود ۱۰۰ برابر بوده است. فاکتوری که قبلاً برای یک ماه بین چهار تا پنج میلیون تومان صادر میشد، در یکی از نمونهها به بیش از ۴۰۰ میلیون تومان رسیده است. در نمونههای دیگر نیز قبوضی به مبلغ ۱۰۰ میلیون تومان مشاهده شده و برای یک دوره ۱۰ روزه، قبضی ۱۲۰ میلیون تومانی صادر گردیده است. چنانچه تمام مصرف یک چاه با تعرفه ۸۶۸۰ تومانی حساب شود، افزایش هزینه برق در مقایسه با تعرفه پایه قبلی به حدود ۴۰۰ برابر خواهد رسید. چنین هزینهای در وضعیت کنونی خارج از توان کشاورزان است و میتواند ادامه فعالیت آنها را با چالش جدی مواجه کند.
او با انتقاد از عدم تناسب میان نظارت بر قیمت محصولات کشاورزی و افزایش تعرفه انرژی، ابراز داشت: اگر قیمت برخی محصولات کشاورزی ۲۰ درصد بیشتر شود، دستگاههای نظارتی به موضوع رسیدگی میکنند و گاهی تولیدکنندگان با پیگرد رو به رو میشوند؛ اما با یک تصمیم، تعرفه برق چاههای کشاورزی از ۲۱ تومان به ارقام تا ۸۶۸۰ تومان افزایش پیدا میکند. نتیجه عملی چنین تصمیمی تضعیف و تعطیلی تولید کشاورزی خواهد بود. اگر این ارقام و پیامدهای آن را بر روی کاغذ بررسی کنیم یا حتی به هوش مصنوعی بسپاریم، نتیجهای جز این عاید نخواهد شد که چنین سیاستی بخش کشاورزی را به سمت تعطیلی میکشاند. چرایی اجرای این شیوه مدیریت یا سوءمدیریت به موضوعی معما و سؤالی برای ما تبدیل شده است.
صدور قبض ۱۲۰ میلیون تومانی پیش از پرداخت مطالبات گندمکاران!؟
رئیس اتاق اصناف کشاورزی و منابع طبیعی ایران تصریح کرد: برای یک کشاورز در عرض فقط ۱۰ روز قبض برق ۱۲۰ میلیون تومانی صادر شده است؛ در حالی که ممکن است همان کشاورز محصول گندم خود را به دولت تحویل داده باشد، اما هنوز انتظار دریافت مطالباتش را دارد. اکنون از او توقع میرود که این قبض را در مهلت مشخص پرداخت کند. اگر کشاورز در مدت یک هفته قبض خود را تسویه نکند، برق چاهش قطع خواهد شد و محصول او در دمای نزدیک به ۵۰ درجه و زیر نور آفتاب بدون آب خواهد ماند و احتمالاً از بین خواهد رفت. در چنین شرایطی باید با کشاورزانی که دوشادوش ما در تأمین امنیت غذایی کشور ایستادهاند، با انصاف و همکاری بیشتری رفتار شود.
درخواست ورود مستقیم رئیسجمهور و مجلس
عالمی در نهایت از رئیسجمهور درخواست کرد که شخصاً به موضوع قطع برق و افزایش تعرفه چاههای کشاورزی ورود کند و افزود: نمایندگان مجلس نیز باید به این مسئله با جدیت توجه نمایند و نگذارند که کشاورزان تحت فشار تصمیمات نادرست و سوءمدیریتها آسیب ببینند. اگر اوضاع به همین روال ادامه یابد، افق مساعدی برای تولید در بخش کشاورزی وجود نخواهد داشت و فشاری که بر تولیدکنندگان وارد میشود میتواند علاوه بر کاهش تولید و کوچکتر کردن سفره مردم، به ایجاد یک معضل اجتماعی منجر گردد.
ادامه دارد
