وقتی «هنر» به باری از نان تبدیل میشود
به مناسبت روز ملی کارآفرینی و آموزشهای فنی و حرفهای، ایسنا با گروهی از زنان کارآفرین فعال در زمینه صنایع دستی به گفتگو پرداخت تا به بررسی روند ورود آنها به عرصه کارآفرینی، چالشها و فرصتهای موجود، نقش صنایع دستی در ایجاد اشتغال و توانمندسازی زنان و راهکارهای توسعه این حوزه بپردازد.
بدون درک اقتصاد هنر، کارآفرینی در صنایعدستی امکانپذیر نیست
ناهید گازرانی، مدیر خانه صنایع دستی ایران، در گفتوگو با ایسنا مسیر ورود خود به عرصه کارآفرینی در صنایع دستی را تشریح کرده و عنوان کرد: شروع این مسیر از زمانی شکل گرفت که به عنوان یک هنرمند ناچاری برای تأمین معیشت آثارم را به فروش برسانم. در طول سالها فعالیت به این نتیجه رسیدم که با وجود صرف زمان و انرژی برای خلق آثار، فروش آنها هرگز رضایتبخش نبوده و هنرمند مجبور است علاوه بر تولید، نگرانیهای مربوط به بازاریابی و فروش را نیز متحمل شود.
او ادامه داد: این مسأله باعث شد به این نتیجه برسم که اگر افرادی بهطور تخصصی به حوزه اقتصاد هنر پرداخته و نقش واسطه بین هنرمند و مخاطب را برعهده بگیرند، بسیاری از مشکلات فروش حل خواهد شد. به همین دلیل تصمیم گرفتم دانش کسبوکار را بهطور حرفهای فرا بگیرم و در کنار فعالیت هنری، آموزشهای مدیریتی و کارآفرینی را نیز دنبال کنم تا بتوانم بهعنوان یک هنرمند، به مدیری در عرصه اقتصاد هنر تبدیل شوم.
مدیر خانه صنایع دستی ایران اضافه کرد: با ادامه این مسیر متوجه شدم که علایق من تنها به فروش آثار صنایع دستی محدود نمیشود و بیش از هر چیز به دغدغه کارآفرینی اجتماعی معطوف میشود. به همین خاطر تلاش کردم آن را با ایجاد اشتغال برای اقشار آسیبپذیر پیوند بزنم. در این راستا، کارگاههای خانگی، کارگاههای کوچک و حتی مراکز ترک اعتیاد را به بسترهایی برای آموزش و اشتغال تبدیل کردیم تا افرادی که دوره درمان یا توانبخشی خود را گذراندهاند، از این طریق بتوانند به چرخه اقتصادی و اجتماعی برگردند و زندگی خود را از نو بسازند.
گازرانی با بیان اینکه این مسیر نتیجه یک فرآیند طولانی است، خاطرنشان کرد: آنچه امروز بهعنوان فعالیت خانه صنایع دستی ایران شناخته میشود، حاصل بیش از ۳۰ سال تجربه، آزمون و خطا، عشق و تعهد است و هر مرحله از این مسیر، زمینهساز گامهای بعدی بوده است.
او درباره تعداد افرادی که در حال حاضر با مجموعه تحت مدیریت او همکاری میکنند، بیان کرد: در حال حاضر تقریباً ۵۰ نفر بهطور مستقیم و غیرمستقیم با مجموعه همکاری دارند که بیش از ۹۰ درصد آنها را زنان تشکیل میدهند. البته این آمار همواره در حال تغییر است زیرا فعالیت در بخش خصوصی با چالشهای متعددی روبرو بوده و وضعیت اقتصادی بهطور مستقیم بر تعداد نیروهای فعال تأثیرگذار خواهد بود.
این کارآفرین حوزه صنایع دستی با اشاره به کاهش ظرفیتهای کارآفرینی اجتماعی، اظهار کرد: تا سال گذشته، بیش از یکصد نفر فقط در بخش کارآفرینی اجتماعی و از طریق کارگاههای خانگی تحت حمایت ما فعال بودند، اما متأسفانه بهدلیل مشکلات اقتصادی و کاهش حمایتها از مجموعههای خصوصی، ادامه این روند غیرممکن شد و بسیاری از این فعالیتها متوقف گردید. فقدان حمایت مؤثر از کسبوکارهای کوچک و اجتماعی باعث شده است که امروز با دشواری زیادی توانیم همین تعداد محدود از هنرمندان را در کنار هم نگه داریم. این چالش فقط مختص مجموعه ما نیست و بسیاری از فعالان بخش خصوصی با چنین مشکلاتی روبرو هستند.
او درباره ویژگیهای لازم برای تبدیل یک هنرمند به کارآفرین اظهار کرد: نخستین شرط، شناخت کسبوکار و اقتصاد هنر است. هنرمند اگر میخواهد موفقیت اقتصادی داشته باشد، باید با اصول مدیریت، بازار و فروش آشنا باشد. علاوه بر دانش کسبوکار، کارآفرین باید فردی صبور، مقاوم و شکیبا باشد زیرا مسیر کارآفرینی با چالشها و مشکلات زیادی همراه است. در حوزه کارآفرینی اجتماعی نیز، عشق برای تأثیرگذاری بر زندگی انسانها اهمیت زیادی دارد، چراکه این حوزه بدون انگیزه و علاقه عمیق قابل استمرار نیست.
گازرانی در خصوص چالشهای عمده صنایع دستی کشور ادامه داد: بزرگترین مشکل این حوزه، فروش محصولات است. صنایع دستی از نظر کیفیت، اصالت و ظرفیت فرهنگی با کمبود مواجه نیست، بلکه مشکل اصلی، عدم معرفی مؤثر و دشواری دسترسی به بازار است. اوضاع اقتصادی کشور نیز بر این موضوع اثرگذار است، اما اگر مسئولان صنایع دستی را بهعنوان یک ضرورت فرهنگی و اقتصادی در نظر بگیرند و برای آن سهم ویژهای در بازار داخلی و سهم خرید خانوار تعیین کنند، بسیاری از مشکلات فروش حل خواهد شد.
این کارآفرین حوزه صنایع دستی با تأکید بر این که هنرمندان تنها برای سرگرمی به تولید صنایع دستی نمیپردازند، بیان کرد: بسیاری از هنرمندان تمام زندگی خود را صرف حفظ هنرهای بومی و سنتی کردهاند و این فعالیت نقش مهمی در حفظ هویت فرهنگی کشور ایفا میکند. بنابراین، صنایع دستی نباید تنها بهعنوان یک کالای تزئینی شناخته شود، بلکه باید بهعنوان بخشی از مسئولیت اجتماعی و فرهنگی مورد حمایت قرار گیرد.
گازرانی درباره تأثیر فضای مجازی بر توسعه کسبوکارهای صنایع دستی خاطرنشان کرد: فروش آنلاین و حضور در فضای مجازی تأثیر مثبت چشمگیری بر توسعه بازار محصولات داشته و توانسته تا حد زیادی مخاطبان بیشتری را با آثار هنرمندان آشنا کند، اما تجربیات نشان دادهاند که این فضا نیز ثبات لازم را ندارد. قطع اینترنت، محدودیتهای فضای مجازی و تغییر الگوریتمهای شبکههای اجتماعی، ممکن است سبب از دست رفتن بخشی از زحمات و مخاطبان که در طول زمان جمع شدهاند، شود. بنابراین، اگرچه فضای مجازی یک ابزار مهم برای توسعه بازار است، اما نمیتوان تمام برنامهریزی اقتصادی را بر آن متکی کرد.
مدیر خانه صنایع دستی ایران خطاب به دختران و زنان جوان علاقهمند به صنایع دستی، خاطرنشان کرد: مهمترین توصیه من به این افراد، دنبال کردن علاقه و اشتیاق خود است، اما در عین حال باید برای سختیهای موجود در این مسیر نیز آماده باشند. نباید انتظار داشت که فعالیت هنری در کوتاهمدت به سود اقتصادی برسد. درست مانند اینکه افراد سالها برای تحصیل در دانشگاه زمان و هزینه صرف میکنند، فعالیت حرفهای در هنر نیز به صبر، آموزش و پشتکار نیاز دارد. همچنین، اگر هنرمندان جوان از تجربیات پیشکسوتان بهره ببرند، شناخت بهتری از بازار خواهند داشت و در کنار علاقه، دانش اقتصاد هنر را نیز بیاموزند، میتوانند آینده روشنتری برای خود و صنایع دستی کشور رقم زنند.
بازارهای جهانی، فرصت مغفول کارآفرینی در صنایعدستی
زهرا جابر، کارآفرین در حوزه صنایعدستی و فعال در زمینه نگارگری و مینای چوب، در مورد شروع فعالیت خود در صنایعدستی اظهار داشت: در آن زمان وقتی من شروع به کار کردم، مفهوم کارآفرینی بهگستردگی امروز مطرح نبود و بیشتر به دنبال ایجاد شغلی برای خود و کسب درآمد بودم. هدف اصلی من در آن زمان خوداشتغالی بود و نگاه اقتصادی بر فعالیت من غالب بود، اما با پیشرفت در این مسیر احساس کردم که مسئولیتی وزینتر از درآمدزایی به عهده دارم. به تدریج به این باور رسیدم که هنرهای سنتی ایران ظرفیت بسیار بالایی برای دیده شدن در سطح جهانی دارند، اما تحقق این موضوع نیازمند نگاهی نو و متناسب با نیازهای جامعه امروز است.
این کارآفرین حوزه صنایعدستی با بیان اینکه این نگاه سبب شد فعالیتش از یک کسبوکار شخصی به یک رسالت فرهنگی تبدیل شود، اضافه کرد: احساس کردم تنها تولید یک محصول هنری کافی نیست و باید برای زنده نگه داشتن هنرهای اصیل ایرانی تلاشی مضاعف داشته باشم. بسیاری از هنرهای با ارزش کشور، در طول زمان کمتر مشاهده شدهاند و اگر نسل جدید برای احیای آنها اقدامی نکند، ممکن است بخشی از این میراث ارزشمند به فراموشی سپرده شود.
جابر یکی از اصلیترین انگیزههای خود را ایجاد اشتغال برای زنان اعلام کرد و گفت: به عنوان یک زن، محدودیتهایی را که بسیاری از بانوان برای ورود به بازار کار با آن مواجه هستند، بهخوبی درک کردهام. برخی از زنان متأهل به دلیل مسئولیتهای خانوادگی قادر نیستند خارج از خانه کار کنند و بسیاری از دختران جوان نیز به دلایل متعددی فرصت کسب و کار را از دست میدهند. همین امر من را به این فکر انداخت که میتوان از ظرفیت صنایعدستی برای ایجاد اشتغال در منزل بهره گرفت.
او گفت: امروز بسیاری از بانوان سرپرست خانوار و دختران جوان از طریق همکاری با مجموعه ما به درآمد رسیدهاند. نیمی از آنها در کارگاه فعالیت میکنند و نیمی دیگر نیز در منزل تولید محصولات را انجام میدهند. این موضوع علاوه بر ایجاد استقلال مالی، موجب افزایش اعتماد به نفس و احساس ارزشمندی در میان این بانوان شده است. به موازات اشتغالزایی، معرفی فرهنگ و هنر ایران به دنیا نیز از اهداف اصلی ما است. من معتقدم که صنایعدستی نه فقط یک کالا بلکه روایتی از تاریخ، فرهنگ و هویت یک ملت است و هر محصول میتواند سفیر هنر ایرانی در کشورهای مختلف باشد.
جابر درباره چالشهای مهم که در ابتدای کارآفرینی با آن مواجه شد، بیان کرد: در سالهای اولیه فعالیت، نتوانسته بودیم به تولیدکننده تبدیل شویم و بیشتر آثار هنرمندان دیگر را جمعآوری و عرضه میکردیم، اما زمانی که عزم جزم کردیم که از صفر تا صد تولید محصولات را خودمان انجام دهیم، با چالشهای فراوانی مواجه شدیم. بزرگترین مشکل، کمبود سرمایه بود. راهاندازی کارگاه، تهیه تجهیزات، تأمین مواد اولیه و فراهم آوردن فضای مورد نیاز برای فعالیت کارکنان، همگی نیازمند سرمایه قابل توجهی بود که در اختیار نداشتیم.
جسارت، مهمترین سرمایه آغاز یک کسبوکار
او با اشاره به نقش جسارت در شروع یک کسبوکار، تصریح کرد: شاید سرمایه مالی چندانی نداشتیم، اما جسارت برای آغاز کار را داشتیم. همین جسارت بود که ما را وادار کرد با حداقل امکانات کار خود را شروع کنیم. در حقیقت، سرمایه ما اعتماد به تواناییهای خودمان بود. تولید خود را از یکی از اتاقهای منزلمان آغاز کردیم، زیرا امکان دسترسی به یک کارگاه مستقل را نداشتیم. اغلب کسبوکارهای موفق از امکانات محدود آغاز میشوند و تجربیات ما نیز نشان دادهاند که اگر اراده و پشتکار وجود داشته باشد، محدودیتها مانع از ادامه مسیر نخواهند شد.
جابر با اشاره به چالشهای فرهنگی در مسیر توسعه کسبوکار خود گفت: یکی دیگر از دشواریهای فعالیت ما، تغییر نگرش جامعه درباره صنایعدستی بود. در سالهای ابتدایی، بسیاری از مردم فکر میکردند که یک اثر هنری تنها جنبه تزئینی دارد و صرفاً باید در ویترین یا دکوراسیون منزل قرار گیرد، در حالی که ما به این باور بودیم که هنر باید بخشی از زندگی روزمره مردم باشد. در این راستا تلاش کردیم فرهنگ را ایجاد کنیم که یک محصول هنری باید علاوه بر زیبایی، کاربردی هم داشته باشد و بتواند در سبک زندگی افراد جا بگیرد.
جابر اظهار کرد: امروزه تولیدکنندهای که در یک شهر کوچک فعالیت میکند، میتواند از طریق بسترهای آنلاین، محصول خود را به مخاطبان سراسر کشور و حتی مشتریان بینالمللی معرفی کند. این ظرفیت، محدودیتهای جغرافیایی را از میان برداشته و فرصتی ارزشمند برای ارائه هنر ایرانی به جهان فراهم کرده است. بسیاری از مخاطبان خارج از کشور مایلاند با هنر، فرهنگ و اصالت ایرانی آشنا شوند و فضای مجازی این امکان را در اختیارشان قرار داده که بدون واسطه، آثار هنرمندان ایرانی را مشاهده کنند. به همین دلیل معتقدم حضور حرفهای در فضای آنلاین، یکی از الزامات موفقیت در کسبوکارهای هنری است.
این کارآفرین حوزه صنایعدستی با اشاره به ابداع هنر «مینای چوب» در مجموعهاش، افزود: یکی دیگر از چالشهای مهم ما، آموزش نیروی انسانی بود. از آنجا که این تکنیک توسط مجموعه ما ابداع شده بود، هنرمندان با شیوه اجرای آن آشنایی نداشتند و لازم بود آموزشهای تخصصی برای انتقال این مهارت ارائه شود. خوشبختانه با تلاش مستمر توانستیم این دانش را به نیروهای خود منتقل کنیم و امروز این هنر با کیفیت مطلوب توسط اعضای مجموعه ارائه میشود.
او درباره میزان اشتغال ایجادی در مجموعه خود گفت: پیش از آغاز جنگ اخیر، بین ۵۰ تا ۷۰ نفر بهطور مستقیم در مجموعه ما مشغول بودند. علاوهبر این، حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ نفر نیز بهطور غیرمستقیم از طریق تأمین مواد اولیه، تولید، بستهبندی، حملونقل و سایر بخشهای زنجیره تأمین، با کسبوکار ما همکاری داشتند. پس از آغاز جنگ، ما ناچار شدیم تعدادی از نیروهای خود را تعدیل کنیم، اما این کاهش محدود بود و تلاش کردیم فرصتهای شغلی تا حد امکان حفظ شوند، چراکه معتقدیم هر فرصت شغلی، امیدی برای یک خانواده است.
جابر با بیان اینکه زنان، بخش عمده نیروهای مجموعه تحت مدیریت او را تشکیل میدهند، افزود: حدود ۹۰ درصد کارکنان ما را بانوان تشکیل میدهند که بخش زیادی از آنها زنان سرپرست خانوار یا دختران جوان هستند. بسیاری از این افراد توانستهاند از طریق هنر به درآمد پایدار و استقلال مالی برسند که این مسأله یکی از ارزشمندترین دستاوردهای فعالیت ما به حساب میآید.
او درباره ویژگیهای لازم برای تبدیل یک هنرمند به کارآفرین، بیان کرد: هنرمند طبعاً خالق اثر است، اما برای اینکه بتواند هنر خود را وارد بازار کند، باید نگرش اقتصادی و استراتژیک نیز داشته باشد. صرف خلق یک اثر زیبا برای موفقیت اقتصادی کافی نخواهد بود. همچنین، مهمترین ویژگی یک هنرمند کارآفرین، انعطافپذیری ذهنی است؛ هنرمند باید زبان بازار را فراگیرد و نیاز مخاطب را بشناسد.
جابر خاطرنشان کرد: به اعتقاد من هنر باید در متن زندگی مردم جریان داشته باشد، نه اینکه فقط در گالریها دیده شود. هرچه استفاده از صنایعدستی در زندگی روزمره مردم بیشتر شود، هم اقتصاد هنر تقویت خواهد شد و هم هویت فرهنگی کشور به شکل بهتری حفظ خواهد گردید.
این کارآفرین در حوزه صنایعدستی اضافه کرد: هنرمندان ایرانی آثار ارزشمندی تولید میکنند، اما چنانچه این محصولات نتوانند به بازارهای بینالمللی راه پیدا کنند، بخش وسیعی از ظرفیت اقتصادی این حوزه نادیده خواهد ماند. ورود صنایعدستی به بازارهای جهانی ضمن ایجاد ارزآوری، موجب معرفی فرهنگ و هنر ایرانی نیز خواهد شد.
او درباره مهمترین چالش کنونی بازار صنایعدستی تصریح کرد: اکنون یکی از اصلیترین مشکلات این حوزه، ضعف در زنجیره توزیع و محدودیت دسترسی به بازارهای جهانی است. اگر این معضل برطرف شود، ظرفیت بسیار بزرگی برای توسعه صادرات صنایعدستی ایران ایجاد خواهد شد.
جابر با تأکید بر ضرورت حمایت از تولیدکنندگان داخلی ادامه داد: وقتی شرایط حضور صنایعدستی ایران در بازارهای جهانی تسهیل شود، نهتنها تولیدکنندگان، بلکه همه افرادی که در زنجیره تولید، تأمین مواد اولیه، بستهبندی، حملونقل و فروش فعالیت میکنند، از رونق اقتصادی بهرهمند خواهند شد و در نهایت یک چرخه اقتصادی پایدار در کشور شکل خواهد گرفت.
او با اشاره به نقش فضای مجازی در توسعه کسبوکارهای هنری خاطرنشان کرد: در حال حاضر امکان تصور فعالیت اقتصادی خارج از حضور مؤثر در فضای مجازی وجود ندارد. یکی از اشتباهات متداولی که بسیاری از تولیدکنندگان مرتکب میشوند این است که تمام توجه خود را به تولید، نوآوری و خلق اثر معطوف میکنند و از اهمیت معرفی محصول غافل میشوند. ما نیز در آغاز مسیر زمان و انرژی زیادی را به تولید اختصاص میدادیم و کمتر به بازاریابی و حضور در فضای مجازی توجه داشتیم، اما به تدریج دریافتیم که فضای مجازی تنها یک ابزار تبلیغاتی نیست، بلکه بهعنوان یک ویترین جهانی برای معرفی هنر و محصولات ایرانی است.
شکست، بخشی از مسیر کارآفرینی است
این کارآفرین صنایعدستی خطاب به جوانانی که قصد ورود به این حوزه را دارند خاطرنشان کرد: جوانان همواره باید روی افزایش مهارتهای خود سرمایهگذاری کنند. یادگیری مستمر، آموزش و بهروز بودن، مهمترین دارایی هر کارآفرین است و هیچ سرمایهای باارزشتر از دانش و مهارت نیست. شکست بخشی جداییناپذیر از راه کارآفرینی است؛ هیچ کارآفرین موفقی وجود ندارد که تجربه شکست نداشته باشد. نکته کلیدی این است که از هر شکستی درس بگیریم و آن را به پلی برای رسیدن به موفقیت تبدیل کنیم.
این کارآفرین صنایعدستی با تأکید بر اهمیت تابآوری در شرایط اقتصادی امروز اضافه کرد: در حال حاضر، بیش از هر زمان دیگری کارآفرینان نیاز دارند روحیه تابآوری خود را تقویت کنند. مشکلات اقتصادی، نوسانهای بازار و چالشهای مختلف نباید باعث توقف مسیر شوند، بلکه باید آنها را فرصتی برای یادگیری و رشد به شمار آورد.
تلفیق هنر و فناوری؛ مسیر جدید کارآفرینی در صنایعدستی
نفیسه سادات سیف، مدیرعامل یک شرکت خلاق و فناور در حوزه طلا، در ادامه درباره آغاز فعالیت حرفهای خود گفت: نقطه شروع کار ما، یک مهارت هنری نبود، بلکه یک دغدغه انسانی بود. سالها با هنر، صنایعدستی و طلا در ارتباط بودم و همواره این سؤال برایم مطرح بود که چرا بسیاری از هدایای یادگاری، با وجود ارزش مادی، نمیتوانند عمق روابط انسانی را منعکس کنند. به این نتیجه رسیدم که هنر زمانی ارزشمند است که بتواند معنا تولید کند و طلا وقتی ارزش پیدا میکند که حامل یک احساس و یک داستان باشد. از همین دیدگاه، ایده فعالیت ما شکل گرفت.
او با اشاره به چالشهای آغازین مسیر کارآفرینی خود اظهار کرد: تأمین سرمایه، فروش محصولات و مسائل اجرایی، مسائلی هستند که تقریباً همه کارآفرینان با آنها روبرو میشوند، اما بزرگترین مانع برای ما، تغییر نگاه بازار بود. زمانی که بخواهید یک ایده نو را به بازار ارائه دهید، ابتدا باید ضرورت آن را برای مردم و حتی فعالان همان صنعت توضیح دهید. ما فقط یک محصول جدید در دست نداریم، بلکه در تلاش بودیم که نگاه تازهای به پیوند هنر، فناوری و ارزش واقعی ارائه دهیم.
سیف درباره اشتغالزایی در مجموعهاش بیان کرد: در حال حاضر این مجموعه بهطور مستقیم و غیرمستقیم برای حدود ۸۵ نفر فرصت همکاری ایجاد کرده است. بخش قابل توجهی از این همکاران را بانوان توانمند و خلاق تشکیل میدهند که در حوزههای طراحی، هنر، مدیریت، توسعه محصول و فعالیتهای اجرایی نقشآفرینی میکنند. ما معتقدیم توانمندسازی زنان تنها با ایجاد فرصت شغلی محقق نمیشود، بلکه باید فضایی فراهم کنیم که آنها بتوانند ایدههای خود را به ارزش اقتصادی و اجتماعی تبدیل کنند.
وی درباره ویژگیهای یک هنرمند برای تبدیل شدن به کارآفرین تأکید کرد: بهنظر من مهمترین ویژگی یک هنرمند این است که از خلق اثر هنری به حل مشکل برسد. هنر قدرت ایجاد زیبایی دارد، اما کارآفرینی زمانی شکل میگیرد که این خلاقیت توان پاسخگویی به نیاز واقعی انسانها را داشته باشد و برای جامعه ارزشی بیافریند. اگر هنر اصالت خود را حفظ کرده و در حل یک مشکل واقعی قرار گیرد، میتواند به یک کسبوکار پایدار تبدیل شود.
این کارآفرین در حوزه طلا و صنایعدستی با اشاره به وضعیت صنایعدستی کشور یادآور شد: بزرگترین چالش صنایعدستی امروز، کمبود هنر نیست، بلکه کمبود نوآوری در ارائه، بازاریابی و خلق ارزش افزوده است. ایران از نظر تنوع و اصالت صنایعدستی ظرفیت عظیمی دارد، اما بخش زیادی از این ظرفیت هنوز نتوانسته با نیازهای روز، فناوریهای نوین و بازارهای جهانی همگام شود؛ آینده صنایعدستی در تلفیق اصالت و نوآوری نهفته است.
سیف درباره تأثیر فضای مجازی در توسعه کسبوکارها گفت: فضای مجازی امروز دیگر یک ابزار جانبی نیست، بلکه بخشی از زیرساخت هر کسبوکار به شمار میآید. این فضا به ما کمک کرده است که بدون محدودیتهای جغرافیایی ارتباط بیشتری با مخاطبان داشته باشیم و داستان محصولات خود را تعریف کنیم. با این حال، در حوزه هنر و طلا، فروش آنلاین بهتنهایی کافی نیست و اعتماد، اصالت و اعتبار برند همچنان مهمترین عوامل تصمیمگیری مشتریان به شمار میروند.
وی به دختران و زنان جوان علاقهمند به صنایعدستی توصیه کرد: فقط به یادگیری یک مهارت هنری بسنده نکنید، بلکه تلاش کنید مسئلهای از زندگی مردم را با هنر خود حل کنید. اگر هنر همراه با شناخت نیاز جامعه، نوآوری و پشتکار باشد، میتواند هم ارزش فرهنگی ایجاد کند و هم به یک کسبوکار پایدار تبدیل شود. همچنین، از شکست نترسید، هر تجربهای، حتی اگر به نتیجه مطلوب نرسد، جزء مسیر یادگیری است و باید به یاد داشته باشید که اینجا زنان از کویر میآیند اما دریا میسازند.
مدیرعامل یک شرکت خلاق و فناور تصریح کرد: من معتقدم کارآفرینی فقط ایجاد یک کسبوکار نیست، بلکه شکل دادن به آیندهای بهتر برای بشر است. اگر بتوانیم با آنچه خلق میکنیم، کیفیت روابط انسانی را افزایش دهیم و اثری ماندگار بر زندگی دیگران داشته باشیم، در این صورت کارآفرینی به رسالت واقعی خود نزدیک شده است.
این روایت از زنان کارآفرین نشان میدهد که صنایعدستی با وجود ظرفیتهای گستردهای برای ایجاد اشتغال، حفظ هویت فرهنگی و توانمندسازی زنان، همچنان با چالشهایی نظیر دسترسی دشوار به بازار، کمبود حمایت از کسبوکارهای کوچک و ناپایداری شرایط اقتصادی روبروست. با این حال، آنها بر این باورند که چنانچه هنر با دانش کارآفرینی، نوآوری و پشتکار همراه شود و زمینه حضور مؤثر در بازارهای داخلی و بینالمللی فراهم گردد، صنایعدستی میتواند به یکی از پیشروهای اشتغال و توسعه فرهنگی کشور تبدیل شود.
انتهای پیام
