علت اعتبار دمای سنجش شده در سایه چیست؟
به نقل از ایسنا ممکن است ما به این فکر کنیم که دمای روزهای گرم سال بیشتر از مقدار اعلامی از سوی سازمان هواشناسی است. رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی در این سازمان، فرایند اندازهگیری دما و تأثیر دمای احساسی بر این دیدگاه را حائز اهمیت میداند.
احد وظیفه در گفتوگو با ایسنا به این موضوع پرداخت و گفت: زمانی که یک جسم زیر نور آفتاب قرار میگیرد، مقدار انرژی تجمعیافته در آن جسم در گذر زمان تغییر مییابد و از این جهت نمیتواند دمای ثابتی را در زیر تابش مستقیم آفتاب ارائه دهد. بدین ترتیب، با توجه به اینکه اگر جسمی به سایه برود و سپس زیر نور خورشید قرار گیرد، دمای آن بهطور مرتب تغییر میکند و دماسنجها قادر به مدیریت این شرایط نیستند.
وی درباره شیوه اندازهگیری دما افزود: دماسنج به داخل جعبهای به نام استیونسون اسکرین (Stevenson Screen) در ارتفاع دو متری از سطح زمین قرار میگیرد. جعبه به رنگ سفید طراحی شده تا نور خورشید را منعکس کند و دیوارههای آن به صورت کرکرهای ساخته شدهاند تا هوا به آسانی جریان یابد. سقف این جعبه عموماً از دو لایه تشکیل شده تا از نفوذ گرمای خورشید به درون جلوگیری کند و کف آن حاوی منافذی جهت گردش آزاد هوا است.
وظیفه توضیح داد: هدف از قرار دادن دماسنج در این جعبه جلوگیری از تابش مستقیم خورشید بر آن، حفاظت از باران و برف و حفظ یک جریان طبیعی از هوا است.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی در ادامه تصریح کرد: استانداردهای سازمان هواشناسی جهانی (WMO) تأکید دارند که محیط اطراف ایستگاه باید به صورت حداکثری نماینده وضعیت منطقه باشد.برای اندازهگیری دمای یک شهر، ایستگاه باید در محلی استقرار یابد که شرایط متداول آن شهر را به تصویر بکشد.
وی در اشاره به دیگر روشهای اندازهگیری دما گفت: دمای خاک در لایههای مختلف سنجیده میشود و معمولاً برای این منظور از دماسنجها یا حسگرهای جداگانه بهره گرفته میشود. دماسنجهای موجود در ایستگاههای کشاورزی دما و رطوبت را در عمقهای ۱۰، ۲۰، ۳۰، ۵۰ و ۹۰ سانتیمتری زیر زمین اندازهگیری میکنند.
وظیفه تأکید کرد: نکتهای که شایان ذکر است این است که سازمان جهانی هواشناسی (WMO) دمای رسمی را به عنوان دمای اندازهگیریشده در ارتفاع حدود ۲ متر در نظر میگیرد. اندازهگیریهای حاصله در نزدیکی سطح زمین و درون خاک به عنوان اندازهگیریهای تخصصی شناخته میشوند و عمدتاً در هواشناسی کشاورزی، پیشبینی یخبندان و پژوهشها کاربرد دارند.
او با اشاره به تفاوت دماهای نزدیک سطح زمین و دماهای اعلام شده از سوی سازمان هواشناسی اظهار داشت: انرژی نور خورشید در سطح زمین به جذب میرسد، به این معنا که منبع اصلی گرمایش هوا سطح زمین است و نه نور خورشید، زیرا نور خورشید به خودی خود قادر به گرم کردن هوای زیادی نیست، بلکه ابتدا سطح زمین (شامل خاک، سنگ، آب، پوشش گیاهی و سازهها) را گرم کرده و سپس گرمای به دست آمده را به هوای مجاور خود منتقل میکند. به همین دلیل در روزهای گرم، اجسامی که به سطح زمین نزدیکتر هستند، معمولاً گرمای بیشتری را احساس یا ثبت میکنند. به همین علت، کودکان، حیوانات و گیاهان کمقد بیشتر تحت تأثیر حرارت شدید نزدیک سطح زمین قرار میگیرند. با این حال، در هیچ کجای جهان تابش مستقیم آفتاب به عنوان مبنای اندازهگیری در نظر گرفته نمیشود.
وظیفه در نهایت به بحث دمای احساسی اشاره کرد و گفت: وزش باد در فصل زمستان و رطوبت در فصل تابستان باعث میشود که احساس سرما و گرما در ما تشدید شود و زمانی که دما به حدی میرسد که بدن قادر به خنکسازی اندامهای داخلی خود از طریق تعریق نمیشود، شدت احساس گرما افزایش مییابد.
انتهای پیام
