هنگامی که شیر اضافی یک مادر، راه نجاتی برای نوزادان نارس میشود
شیر مادر بهعنوان جامعترین و مطمئنترین منبع غذایی برای نوزادان، از سوی سازمان جهانی بهداشت بهعنوان بهترین گزینه برای تغذیه شیرخواران معرفی شده است. بر اساس این توصیه، تغذیه انحصاری با شیر مادر تا پایان ششماهگی و ادامه آن به همراه غذای کمکی تا دو سالگی یا حتی بیشتر، سهم عمدهای در رشد و تکامل نوزادان و کاهش احتمال ابتلا به انواع بیماریها ایفا میکند. با این حال، برخی نوزادان به دلایل گوناگون از جمله زایمان زودرس، بیماری یا توانایی محدود مادر در شیر دادن، نمیتوانند از شیر خود بهرهمند شوند. در این شرایط، بانکهای شیر مادر با جمعآوری، ارزیابی، پاستوریزهکردن و توزیع شیر اهدایی این امکان را برای نوزادان فراهم میآورند. بهمناسبت هفته جهانی شیر مادر، ایسنا به بانک شیر بیمارستان ولایت مشهد رفته و از روند فعالیتهای این مرکز و فرایند آمادهسازی شیر اهدایی برای نوزادان ضروری گزارش تهیه کرده است.
فاطمه شاعرمقدم، مسئول اجرایی بانک شیر در بیمارستان ولایت مشهد، در گفتوگو با ایسنا بیان کرد که این بانک در این بیمارستان فعالیت میکند و بهعنوان یک مؤسسه خیریه و عامالمنفعه شناخته میشود. او افزود: در این مرکز، شیر مادرانی که بیشتر از نیاز نوزاد خود دارند، جمعآوری میشود و پس از انجام آزمایشهای لازم، شیر پاستوریزه و ایمنسازی شده و در اختیار نوزادان نارس یا محروم از شیر مادر قرار میگیرد.
وی با اشاره به تاریخ تأسیس بانک شیر مشهد گفت: این مرکز از مردادماه سال ۱۳۹۸ و با همکاری خیرین «راه سلامت» ایجاد شد و از آن زمان، بسیاری از مادران با اهدای شیر خود در تأمین نیازهای نوزادان یاری رساندهاند. مادران برای اهدا نیازی به مراجعه حضوری ندارند و میتوانند در منزل بمانند؛ با یک تماس تلفنی، راننده بانک شیر به منزل میآید و ظروف مناسب برای ذخیرهسازی شیر را در اختیار مادر قرار میدهد و سپس شیر جمعآوریشده با رعایت زنجیره سرما به بانک منتقل میشود.
فرآیند بررسی و آمادهسازی شیر اهدایی
مسئول اجرایی بانک شیر بیمارستان ولایت مشهد خاطرنشان کرد: قبل از دریافت شیر، برای هر مادر یک پرونده سلامت تشکیل میشود و آزمایشهایی چون اچآیوی، هپاتیت B، هپاتیت C، سوزاک و سیفلیس انجام میگیرد تا از سلامت مادر اطمینان حاصل شود. پس از انتقال شیر به بانک شیر، آزمایشهایی مربوط به شیر، ازجمله کشت شیر، نیز انجام میشود و در صورت تأیید، شیر به مرحله پاستوریزاسیون وارد شده و پس از بستهبندی در ظروف استریل مورد استفاده قرار میگیرد.
شاعرمقدم درباره گروههای دریافتکننده شیر اهدایی توضیح داد: نوزادان نارس که در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان بستری هستند، از اصلیترین گروههای دریافتکننده این شیر به شمار میآیند. این نوزادان به دلیل نارس بودن، عموماً توانایی مکیدن و دریافت شیر از سینه مادر را ندارند و مادر نیز به علت استرس، دردهای پس از زایمان، بیخوابی یا شرایط بیمارستانی نوزاد، ممکن است موفق به تأمین مقدار کافی شیر نشود. پیش از راهاندازی بانک شیر، در برخی موارد، از شیر خشک بهره میبردند که فاقد برخی عوامل ایمنی شیر مادر است و میتواند مشکلات گوارشی برای نوزادان نارس ایجاد کند. استفاده از شیر اهدایی مادران نقش بهسزایی در کاهش عوارض و مرگومیر نوزادان نارس دارد.
در خانه بمانید و اهداکننده شیر خود باشید
او همچنین به سایر گروههای دریافتکننده شیر اهدایی اشاره کرد و گفت: نوزادان بیسرپرست، بدسرپرست و نوزادانی که مادر خود را از دست دادهاند یا مادرانی که به دلیل بیماری یا مصرف داروهای خاص نمیتوانند شیر بدهند، میتوانند از این شیرها بهرهمند شوند.
مسئول اجرایی بانک شیر بیمارستان ولایت مشهد از مادرانی که دارای شیر مازاد هستند خواست که به اهدا شیر بپردازند و اظهار داشت: مادرانی که شیرخوار زیر یک سال دارند و مقدار شیرشان بیشتر از نیاز فرزندشان است، میتوانند بهعنوان اهداکننده شیر اقدام کنند. برخی مادران حتی شیر خود را نذر میکنند و با مراجعه یا ارسال آن به بانک شیر در این امر مشارکت مینمایند. شعار بانک شیر چنین است: «در خانه بمانید و اهداکننده شیر خود باشید» و «اهدای شیر مادر، اهدای زندگی»؛ چرا که با این اقدام میتوان به بهبود سلامت و نجات جان نوزادان کمک کرد.
شاعرمقدم با اشاره به عملکرد این مرکز در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۰ بیان کرد: حدود ۲۶۵ لیتر شیر پاستوریزه در این بانک تولید و به دست حدود ۴۶۴ نوزاد نارس و محروم از شیر مادر رسانده شده است. مادران برای دریافت اطلاعات بیشتر، اهدای شیر یا مشاوره شیردهی میتوانند با بانک شیر مشهد تماس بگیرند. همچنین مشاورههای شیردهی در این مرکز بهصورت رایگان ارائه میشود.
شیر اهدایی مادران به نجات نوزادان نارس کمک میکند
در بخش دیگری از این گزارش، دکتر فاطمه حاجیزاده، فوق تخصص نوزادان نیز در گفتوگو با ایسنا بیان داشت: فواید شیر مادر نهتنها در دوران نوزادی و شیرخوارگی بلکه در سالهای بعد از زندگی کودک نیز ادامه دارد. کودکانی که با شیر مادر تغذیه میشوند، در معرض خطر کمتری برای ابتلا به بیماریهای عفونی، خودایمنی، برخی سرطانها و بیماریهای متابولیک در بزرگسالی قرار دارند و ارتباط عاطفی بهتری با خانواده خود برقرار میکنند.
او اضافه کرد که شیر مادر در مقایسه با شیر خشک از مزایای بیشتری برخوردار است و در صورتی که مادری به دلایلی نتواند شیر بدهد، استفاده از شیر دایه نیز گزینهای مناسبتر نسبت به شیر خشک میباشد.
این فوقتخصص نوزادان با اشاره به اهمیت شیر مادر برای نوزادان نارس گفت: در واحد مراقبتهای ویژه نوزادان، بسیاری از این نوزادان نارس و کموزن امکان هضم شیر خشک را ندارند و مصرف آن میتواند عوارض جدی برای آنها بههمراه داشته باشد و حتی خطر مرگومیر را افزایش دهد. به همین دلیل از ظرفیت بانک شیر بیمارستان ولایت استفاده میکنیم؛ در این مرکز، مادرانی که شیر اضافی دارند میتوانند شیر خود را اهدا کنند.
حاجیزاده خاطرنشان کرد: شیر اهدایی پس از انجام آزمایشهای لازم و پاستوریزه شدن در حجمهای کنترلشده در اختیار نوزادان نارس قرار میگیرد تا نیاز این نوزادان که امکان دریافت شیر مادر خود را ندارند، تأمین شود. اهدای شیر از سوی مادرانی که دارای شیر مازاد هستند، یکی از اقدامهای ارزشمند در کمک به نوزادان نیازمند به حساب میآید.
در بازدید از بانک شیر بیمارستان ولایت مشهد و گفتوگو با مسئولان این مرکز و متخصصان نوزادان، بر اهمیت شیر اهدایی در تأمین نیاز تغذیهای نوزادانی که قادر به استفاده از شیر مادر خود نیستند تأکید شد. در این بین، مشارکت مادران اهداکننده کلیدیترین عامل در تداوم فعالیت این مراکز و تأمین شیر مورد نیاز نوزادان بهحساب میآید.
انتهای پیام
