دیابت، شایعترین دلیل قابل پیشگیری کوری
دکتر مهرداد معتمدالشریعتی در مصاحبهای با ایسنا به بررسی اثرات قند خون بالا پرداخت و خاطرنشان کرد: افزایش قند خون یا دیابت میتواند به عروق خونی کوچک و بافتهای عصبی آسیب بزند، این پیامدها در تمامی نقاط بدن مشهود است. به عنوان مثال، قند خون بالا میتواند عروق ریز موجود در قلب، مغز و دیگر اندامها را تحت تاثیر قرار دهد. اما چشم نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ زیرا افزایش قند خون میتواند منجر به اختلال در عملکرد جریان خون در بافت چشم شود و اکسیژنرسانی به این بافت را به خطر بیاندازد. شبکیه، مهمترین بخشی است که تحت تأثیر قند خون بالا قرار میگیرد و میتواند منجر به بروز بیماریای به نام رتینوپاتی دیابتی شود که در آن عروق شبکیه دچار خونریزی میشوند و بینایی فرد را کاهش میدهند.
وی ادامه داد که هرچه افراد زودتر به دیابت مبتلا شوند، وضعیت آنها وخیمتر خواهد بود و افزود: در صورتی که نوجوانان به دیابت دچار شوند، به نوع اول آن یعنی دیابت وابسته به انسولین مبتلا میشوند و معمولاً قند خونشان بالا است، لذا عوارض شبکیه در این گروه به شدت بروز میکند. برعکس، افرادی که در سنین بالاتر قرار دارند و دچار اضافه وزن هستند، معمولاً به دیابت نوع دوم مبتلا میشوند. افزایش قند خون ممکن است در آغاز موجب اختلال حاد در بینایی نشود، بلکه ممکن است تنها با تاری دید گذرایی به دلیل تغییر وضعیت لنز چشم همراه باشد. به همین دلیل، عوارض شبکیه معمولاً ناشی از دیابت مزمن هستند که طی مدتی طولانی بدن در معرض قند خون بالا قرار دارد.
این جراح فلوشیپ شبکیه با اشاره به علائم هشداردهنده در بیماران دیابتی بیان کرد: اولین نشانهای که باید مورد توجه قرار گیرد، کاهش بینایی و تاری دید است و علامت دوم، احساس وجود ذرات متحرک در میدان بینایی یعنی همان "مگسپرانی" است که نشانهای از خونریزی در چشم است. نکتهای که حائزاهمیت است این است که بیماران دیابتی معمولاً دردی را تجربه نمیکنند و باید بیشتر نگران علائم بینایی از جمله کاهش دید، دید نادرست اجسام و وجود لکههای خونریزی باشند.
معتمدالشریعتی بر اهمیت معاینات منظم چشمی برای بیماران دیابتی تأکید کرده و گفت: در مراحل اولیه بیماری، چشم ممکن است مبتلا شود بدون اینکه بیمار دچار کاهش بینایی یا درد باشد و همین امر میتواند بیمار را کاملاً بیعلامت نگه دارد. در حالی که با معاینه، ممکن است متوجه خونریزیهای قابل توجهی در شبکیه شویم که فرد نیاز به اقدامات درمانی دارد. بنابراین، غربالگری به عنوان یکی از مهمترین مراحل است؛ به طوری که هر بیمار دیابتی باید حداقل سالی یک بار معاینه چشم انجام دهد، حتی اگر هیچ علامتی نداشته باشد. اگر بیمار به اختلالات شبکیه ناشی از دیابت دچار شود، فواصل معاینات باید به تناسب شدت و میزان آسیب کاهش پیدا کند و ممکن است نیاز به معاینه هر ماه یا هر سه ماه با نظر پزشک باشد.
وی بر لزوم کنترل قند خون بالا تأکید کرد و گفت: بیماران باید به پزشک عمومی یا متخصص داخلی مراجعه کنند و در برخی موارد نیاز به مشاوره با فوق تخصصان غدد دارد تا داروهای مناسب برای کاهش قند خون تجویز شود و وضعیت فشارخون، وزن و چربی بیماران کنترل گردد. اما نکتهای که باید به آن توجه داشت این است که بیماران دیابتی به دلیل عدم وجود علائم مشخص در مراحل اولیه ممکن است داروهای خود را به درستی مصرف نکنند یا از مصرف آنها خودداری کنند، زیرا احساس میکنند که حالشان خوب است. در نتیجه، بیمار دچار آسیب خواهد شد و دیابت به طور خاموش به تخریب ادامه میدهد.
این جراح فلوشیپ شبکیه تصریح کرد: اگر خونریزی چشم بیشتر از حد معمول شود، ما بیمار را تحت درمانهایی نظیر لیزر شبکیه یا تزریقهای داخل چشم قرار میدهیم تا از عوارض بعدی جلوگیری کنیم؛ اما در مراحل نهایی که بیمار با جداشدگی شبکیه مواجه شده و عوارض دیررس دیابت بروز پیدا کرده، بیمار تحت عمل جراحی شبکیه قرار میگیرد. دیابت یکی از علتهای شایع و قابل پیشگیری کوری محسوب میشود و اگر بتوانیم در مراحل اولیه این بیماری را شناسایی و کنترل کنیم، بیمار به عوارض دائمی و ناتوانکننده مبتلا نخواهد شد. اما اگر بیمار معاینات درمانی خود را به صورت منظم انجام ندهد، داروهای خود را به درستی مصرف نکند و به موقع تحت غربالگری قرار نگیرد، بیماری به مرحلهای پیشرفته میرسد.
انتهای پیام
