بقایی: توافق با عمان به معنی احیای تنگه هرمز نخواهد بود / وضعیت تنگه هرمز به شرایط پیش از ۹ اسفند باز نمیگردد / انسداد تنگه هرمز ناشی از وعدهشکنی آمریکا است
طبق خبرهای منتشر شده از خبرآنلاین، «اسماعیل بقائی» به عنوان سخنگوی وزارت امور خارجه، در گفتوگویی با شبکه خبر در شامگاه یکشنبه ۱۱ مرداد، اشاره کرد که تکرار تهدیدها و رفتارهای تند مقامهای آمریکایی، موضوعی تازه و جدیدی نیست. او ادامه داد: ما با نوعی از تهدیدهایی فراتر از معمول مواجه شدهایم؛ آمریکا در دو یا حتی سه نوبت به شکل تهدیدآمیزی به ایران متجاوز شده است.
از سوی دیگر، به گزارش ایرنا، بقائی ضمن تاکید بر این نکته که جمهوری اسلامی ایران بر مبنای منافع و مصالح خود تصمیمگیری میکند، تصریح کرد: ایران هیچگونه تأثیری از لفاظیها و تهدیدها نمیپذیرد و قطعاً ملاحظات و مصالح کشور نباید به تأثیر تهدیدات مقامهای آمریکایی قرار گیرد. در نتیجه، این نوع ونوع لفاظیها که در رسانهها مطرح میشود، به هیچ عنوان قادر به تغییر تصمیمات ما نیست و قدرت و اقتدار جمهوری اسلامی به گونهای است که رقبای ما به خوبی درک میکنند در صورت دست زدن به ماجراجویی، قطعاً پاسخی سخت خواهند گرفت.
نقش مذاکرات با عمان در جهت تأمین امنیت تردد در تنگه هرمز
در پاسخ به سئوالی درباره مذاکرات در حال انجام با عمان در خصوص تنگه هرمز، بقائی توضیح داد: «ما سالهاست که تفاهماتی در راستای ایجاد مسیری ایمن دریایی داریم. گفتگوها با عمان از روز بعد از امضای یادداشت تفاهم آتشبس در ۱۹ فروردین آغاز شد. همانطور که میدانید، رفتوآمدهای متعددی صورت گرفت؛ اولین سفر آقای دکتر عراقچی بعد از جنگ به عمان انجام شد و در آن سفر، هم با سلطان و هم با وزیر امور خارجه موضوع تنگه هرمز مورد بحث قرار گرفت. بنابراین، این موضوع به هیچ عنوان جدید نیست.»
او ادامه داد: «ما به عنوان یک دولت ساحلی، به شدت موظفیم که برای تأمین ایمنی تردد کشتیها در تنگه هرمز با یکدیگر همکاری کرده و به یک سازوکار مشخص برسیم. هدف از این مذاکرات که از همان زمان تفاهم آتشبس و توافق خاتمه جنگ (از ۲۸ خرداد ماه) آغاز شد، دستیابی به توافقی در مورد مسیری است که هم مورد نظر ما باشد و هم منافعمان را تأمین کند.»
بقائی خاطرنشان کرد: «به هیچ وجه نمیخواهیم وضعیت تنگه هرمز به شرایط قبل از ۹ اسفند برگردد. ما در طی این چند ماه تجربه سختی داشتهایم و بر این اساس، باید اطمینان حاصل کنیم که تنگه هرمز هیچگاه به دست مهاجمین سوءاستفادهکننده افتاده و شدنی نیست. اجرای چنین اتفاقی مستلزم اتخاذ سازوکاری است که حقوق حاکمیتی ایران به طور کامل رعایت شود. مذاکرات ما با عمان، همواره دوجانبه بوده و ارتباطی به دیگران ندارد.»
تفاهم میان ایران و عمان پیوندی به وضعیت بازگشایی یا مسدود شدن تنگه هرمز ندارد
در ادامه، بقائی توضیح داد: «مسیر مورد تأیید بینالمللی و سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) از سال ۱۹۶۸ تا قبل از جنگ، کاملاً از آبهای سرزمینی عمان عبور میکرد. ما در سال ۱۹۶۷ الحاق نشده بودیم، اما در سال ۱۹۷۴ این مسیر تأیید شد و در سالهای ۱۹۷۹ و ۱۹۸۰ نیز مجدداً بازنگری صورت گرفت.»
او اظهار داشت: «رویدادی که رخ داد این بود که ما در بند پنجم یادداشت تفاهم پایان جنگ متعهد شدیم و طرف مقابل نیز پذیرفت که مدیریت تنگه هرمز با مشورت عمان و گفتگو با کشورهای منطقه انجام گردد. در طی ۲۲ یا ۲۳ روزی که این تفاهم در حال اجرا بود، مسیر شمالی به طور کامل ایمن بود و کشتیها عبور میکردند. با این حال، متأسفانه آمریکا اجازه نداد که مهلت ۳۰ روزه تعهد شده در بند پنجم یادداشت برای بازگرداندن ترافیک دریایی به وضعیت قبل از جنگ به پایان برسد و پیش از انقضای این مدت، به ایران تجاوز کرد.
بقائی خاطرنشان کرد: «عملاً آمریکاییها با این اقدام، به اجرای بند پنجم یادداشت تفاهم اختلال وارد کرده و مانع از فعالیت عادی مسیر امنی شدند که ایران ایجاد کرده بود. آنها با همکاری برخی از کشورهای منطقه، مسیر جنوبی را به ما تحمیل کردند؛ در حالی که این مسیر نه تنها ناامن بود، بلکه به امنیت و منافع ملی ایران آسیب میزد و ما هرگز آن را قبول نمیکنیم.»
او ادامه داد: «در حال حاضر، ما قصد داریم در مورد مسیری که طرفین بر آن توافق میکنند، نه مسیر شمالی و نه جنوبی، بلکه مسیری که حقوق حاکمیتی هر دو طرف را در نظر گرفته و منافع و امنیت ملی ما را فراهم کند، در قالب یک طرح تفکیک تردد (TSS) جدید تفاهم کنیم. مذاکراتی که تاکنون داشتهایم به سمت جلو بوده و طرف عمانی نیز همکاری خوبی داشته است.»
وی تأکید نمود: «تفاهم ایران و عمان برای مسیر جدید هیچ ارتباطی با وضعیت بازگشایی یا مسدود شدن تنگه هرمز ندارد؛ این تفاهم ضرورت دارد اما به هیچ وجه کافی نیست. بسته شدن تنگه هرمز به خاطر عمان نبوده، بلکه ناشی از پیمانشکنی آمریکا، محاصره دریایی ایران و اقدامات ایذایی متعددی است که آمریکا در این مدت علیه جمهوری اسلامی ایران پیاده کرده است. لذا، باز شدن تنگه هرمز معادلهای مجزا و متفاوت است.»
نقشههای مورد نیاز برای تردد جدید در تنگه هرمز تهیه شده است
سخنگوی وزارت امور خارجه توضیح داد که نقشههای تهیه شده در نهادهای ذیربط به طرف عمانی ارائه شده است. وی این فعالیت را به عنوان یک کار فنی که با همکاری نهادهای تخصصی و ذیصلاح انجام شده، توصیف کرد. به این ترتیب، این یک کار جمعی و مشترک بوده که وزارت امور خارجه، مسئولیت مذاکرات آن را بر عهده داشت.
در پاسخ به اینکه آیا تغییری خاص در روند مذاکرات با عمان ایجاد شده یا خیر و همچنین اینکه آیا موضعگیری اخیر ترامپ تأثیری در این گفتگوها داشته یا نه، گفته شد: «مذاکرات ما با عمان در این مرحله هفت یا هشت روز است که در حال انجام است و همانطور که پیشتر ذکر کردم، تقریباً حدود دو ماه است که این مذاکرات در حال پیگیری است. در این بخش هفت یا هشتروزه نیز گفتگوها به صورت روان و مستمر در حال انجام میباشد.»
او خاطرنشان کرد: «یک نکته را فراموش نکنید؛ هر زمان که آمریکا مداخله یا تهدیدی انجام داده، عملاً باعث اختلال در روند مذاکرات بوده است. حال ممکن است بگویید که این تهدیدها ناشی از فشارهای رژیم صهیونیستی یا دیگر بازیگران بوده، اما به هر دلیلی، مداخلات و تهدیدات آمریکا هرگز به عنوان تسهیلکننده در این مذاکرات عمل نکرده است. جمهوری اسلامی ایران نسبت به تمام این تهدیدات و فشارها قوی و مقاوم شده است.»
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: «ما بر حفظ منافع ملی خود متمرکزیم و به هیچ عنوان قرار نیست منافع ملی و امنیت ملی ایران را فدای لفاظیها و تهدیدات دیگران کنیم.»
تهدیدات و فشارها نمیتوانند ایران را از اصول خود دور کنند
در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا ایران درخواست صریح یا ضمنی برای تعویق یا لغو حملهای داشته است یا خیر، وی یادآور شد: «گاهی تعجب میکنم که چطور شما اینقدر به گفتههای مقامات آمریکا بها میدهید، در حالی که بارها بیاساس بودن این ادعاها برای ما اثبات شده است. به تعداد توییتهای مقامات آمریکایی در طول ۲۴ ساعت نگاهی بیندازید. مثلاً همین امروز، رئیسجمهور آمریکا در توییتی ونزوئلا را بهعنوان ایالت پنجاهویکم آمریکا معرفی کرد. لذا، استفاده آنها از فضای مجازی در راستای جنگ، نه تنها جنگ روانی، بلکه جزئی از جنگ واقعی علیه ماست، انکار ناپذیر است.
سخنگوی وزارت امور خارجه تاکید کرد: «شما خودتان به خوبی میدانید که این لفاظیها و تهدیدها بارها نسبت به جمهوری اسلامی ایران مطرح شده است. هرچند باید یادآوری کنم که این تهدیدات تنها در حد سخن نبودهاند؛ بلکه در بسیاری از موارد، جنایات فجیع و غیرقابل تصوری علیه ایرانیان مرتکب شدهاند. برای مثال، چند روز پیش استفاده از بمبهای ۲۵۰۰ پوندی برای حمله به مجتمعهای مسکونی و خانههای مردم عادی در قشم، به وضوح نشاندهنده این اعمال است. با این وجود، تصور اینکه چنین تهدیدهایی قادر به دور کردن ما از مواضع اصولیمان خواهد بود، حتی تجربهمان در این سالها نشان میدهد که این طور نیست، و ما مسیر خود را در راستای منافع ملی ادامه خواهیم داد.
فعالترین دوران دیپلماتهای ایرانی در ماههای اخیر
بقائی بیان کرد: «دیپلماسی در این پنج ماه به اوج خود رسیده است. همانگونه که مدافعان کشور و نیروهای مسلح ما دائماً در حال رصد رفتارهای دشمن و دفاع از میهن هستند، من با قاطعیت میگویم دیپلماتهای ایرانی فعالترین و پویاترین دوره عملی خود را در پنج یا شش ماه گذشته داشتهاند.»
وی همچنین تاکید کرد: «ما باید از دیپلماسی برای انذار، هشدار و تبیین استفاده کنیم. در طول این ۲۴ ساعت، تماسهای متعددی برقرار شد که بخشی از آنها از سوی طرفهای مقابل مانند بلغارستان، انگلستان و اوکراین به ما منتقل شد. دلیل این تماسها به خبرهایی باز میگردد که در مورد فراهمآوری پایگاهها برای آمریکا منتشر شد؛ در نتیجه، ما هشدارهای لازم را ارائه کردیم و آنها در تماسهای خود تأکید کردند که نقشی در جنگ علیه ایران نخواهند داشت.»
سخنگوی وزارت امور خارجه اضافه کرد: «از طرف دیگر، ما وظیفه داریم تا در مورد پیامدهای هرگونه تجاوز مجدد یا ماجراجویی آمریکا هشدار دهیم. منطقه حق دارد و موظف است که از امنیت و ثبات خود دفاع کند. به نوبه خود، ما باید انذارها و هشدارهای لازم را به دوستانمان در منطقه و همسایگی بدهیم تا همگان بدانند که هرگونه جنایت یا تجاوز نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، بهویژه علیه زیرساختها، تبعاتی خواهد داشت که به همه مربوط میشود.»
همکاری کشورهای متجاوز نیز عواقب خواهد داشت
در پاسخ به این سوال مبنی بر اینکه آیا ایران نسبت به مشارکت کشورهای همسایه در تجاوز علیه ایران هشدار داده است، بقائی تصریح کرد: «ما قطعاً تهدید میکنیم؛ و با اتکا به توانمندیهای نظامیمان در هر جایی که لازم باشد، هشدار میدهیم. تهدید به این معناست که نسبت به عواقب هرگونه حمایت و همدستی با رژیم آمریکا در تعرض به ایران آگاه کنیم؛ در واقع، این مسأله را در عمل هم نشان دادهایم.»
او گفت: «دفاع از منافع ملی، به ویژه در برابر طرفهایی که به صورت مستقیم به تجاوز علیه یک کشور دست میزنند یا با متجاوز همدستی میکنند، یک حق و در عین حال مسئولیت است. این اصل، قسمتی از حقوق بینالملل است. قطعنامه سازمان ملل متحد در مورد تعریف تجاوز به روشنی مشخص کرده که قرار دادن پایگاهها و امکانات نظامی یا لجستیکی در اختیار طرفهای متجاوز، همچنین آن کشور را در زمره طرف متجاوز قرار میدهد. در چنین شرایطی، کشوری که مورد حمله قرار گرفته است، حق دارد برای دفاع از امنیت و منافع ملی خود به مشروعیت ذاتی خود برای دفاع متوسل شود.
۳۱۰۳۱۰