چرا قبض برق بعضی از مشترکان به شکل چشمگیری افزایش مییابد؟
عبدالامیر یاقوتی_مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامهریزی امور مشتریان شرکت توانیر_ در گفتوگو با ایسنا، درباره اینکه چرا قبض برق برخی مشترکان خانگی بهطور چشمگیری چند برابر شده است، توضیح داد: وقتی درباره افزایش چندبرابری مبلغ قبض نسبت به دوره مشابه صحبت میکنیم، تنها عامل روشن و مستقیم میتواند «افزایش مصرف» و سپس «جابجایی مصرف در پلههای تعرفهای» باشد. بهخصوص مشترکانی که در محدوده الگوی مصرف قرار دارند، ممکن است با ایجاد تغییرات کوچک در میزان برق مصرفی، از مرز الگو عبور کنند و به پله بالاتر منتقل شوند؛ وضعیتی که گاهی حتی به دو برابر شدن مبلغ قبض منجر میشود. بدیهی است اگر مصرف همچنان به سمت پلههای بالاتر حرکت کند، شدت این اثر نیز بیشتر خواهد شد.
وی در ادامه افزود: اگر هدف این باشد که تنها اثر تغییرات تعرفه را، با فرض ثابت بودن مصرف نسبت به سال گذشته، بررسی کنیم، باید انتظار داشته باشیم افزایش مبلغ قبض فراتر از حدود ۴۰ درصد نباشد. بنابراین کلیدیترین عاملِ چند برابر شدن عدد قبض، نه تغییر صرف تعرفه، بلکه رشد مصرف و انتقال مشترک به پلههای بالاتر است.
یاقوتی سپس گفت: حتی اگر تغییرات مصرف برای مشترکانِ زیر الگو ناچیز باشد، امکان دارد همان مقدار اندک باعث شود مشترک وارد پله بالاتری شود و در نتیجه، تخفیفها و نرخهای ترجیحی که در پله زیر الگو در نظر گرفته شدهاند عملاً از بین بروند. در حوزه برق خانگی، تعرفه تا سقف الگوی مصرف معادل ۰/۱۵ نرخ تأمین برق محاسبه میشود؛ اما در حالتی که مصرف از الگو عبور کند و تا یک و نیم برابر الگو برسد، تعرفه بخش مازاد با نیم نرخ تأمین برق محاسبه خواهد شد. همچنین اگر مصرف بین یک و نیم تا دو و نیم برابر الگو قرار گیرد، تعرفه معادل ۲.۵ برابر نرخ تأمین برق تعیین میشود و در پایان، مصرف بیش از دو و نیم برابر الگو نیز با پنج برابر نرخ تأمین برق محاسبه خواهد شد.
تعرفه برق خانگی در چهار پله محاسبه میشود
مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامهریزی امور مشتریان شرکت توانیر با تشریح نحوه محاسبه تعرفه برق خانگی بیان کرد: تعرفه بخش خانگی در کشور به چهار پله تقسیم میشود. حدود ۷۵ درصد از مشترکان در پله زیر الگو قرار دارند و برق مصرفی آنان با نرخ کاملاً یارانهای محاسبه شده و معادل ۰/۱۵ نرخ تأمین برق خواهد بود.
وی توضیح داد: به محض اینکه میزان مصرف از سطح الگو عبور کند، پله بعدی فعال میشود؛ در این مرحله، برقِ مصرفشده در محدوده مازاد تا سقف یک و نیم برابر الگو، با نیم نرخ تأمین برق محاسبه میگردد. پله بعدی برای مصرفی است که بین یک و نیم تا دو و نیم برابر الگو قرار میگیرد و تعرفه آن برابر ۲.۵ برابر نرخ تأمین برق محاسبه خواهد شد. در نهایت، مصرف بیشتر از دو و نیم برابر الگو نیز با پنج برابر نرخ تأمین برق محاسبه میشود.
یاقوتی ادامه داد: اگر حداقل و حداکثر تعرفههای ممکن را کنار هم قرار دهیم، مشاهده میشود که تعرفه از ۱۵ صدم نرخ تأمین برق شروع میشود و تا پنج برابر نرخ تأمین برق افزایش پیدا میکند؛ یعنی اختلافی نزدیک به ۳۴ تا ۳۵ برابر. با این حال، میزان مصرف معمولاً به همان نسبتِ چندبرابری بالا نمیرود، اما چون تعرفهها به صورت پلکانی اعمال میشوند، رقم نهایی قبض میتواند «نمایی» رشد کند و از انتظار اولیه بیشتر شود.
تعرفه پلکانی بهتنهایی کافی نیست
وی درباره نقش بازدارنده تعرفههای پلکانی نیز گفت: همین نگرانیای که برای مشترکان مطرح میشود و اینکه چرا مبلغ قبض افزایش پیدا کرده، نشان میدهد تعرفه پلکانی میتواند تا اندازهای در اصلاح رفتار مصرف اثر بگذارد؛ با این حال، این روش به تنهایی برای دستیابی به کارایی کامل کافی نیست. علت هم این است که در سالهای مختلف ارزش پول دچار تغییر میشود و علاوه بر آن، نیاز به اصلاح و تقویت زیرساختها برای مدیریت بهینه مصرف نیز وجود دارد.
مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامهریزی امور مشتریان شرکت توانیر درباره خانوادههای پرجمعیت یا خانوارهایی که تجهیزات پرمصرف دارند اظهار کرد: در قانون، برای خانوادههایی که تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی هستند پیشبینی شده است که اگر مدیریت مصرف برق را در دستور کار قرار دهند، از حمایتهایی بهرهمند خواهند شد. در همین راستا، طی چند سال گذشته برای این گروه از خانوارها پنلهای خورشیدی پشتبامی نصب شده است؛ این پنلها علاوه بر اینکه امکان ایجاد درآمد را فراهم میکنند، به شبکه برق هم کمک کرده و ظرفیتی قابل توجه—در حدود ۱۰۰ مگاوات—ایجاد کردهاند.
وی در پایان، به موضوع بهینهسازی تجهیزات پرمصرف اشاره کرد و گفت: در چارچوب طرحهای بهینهسازی انرژی، سرمایهگذاری برای جایگزینی تجهیزات پرمصرف با مدلهای کممصرفتر انجام میشود و انرژیِ صرفهجوییشده در بازار برق عرضه خواهد شد. یکی از پروژههای فعال در این زمینه، جایگزینی کولرهای قدیمی با کولرهای کممصرف است که روند اجرای آن نیز به شکل مناسبی در جریان است.
انتهای پیام