واقعیت واریز سود ۳ میلیون تومانی سهام عدالت چیست؟

خبرآنلاین در گزارشی توضیح داده است که برای فهمیدن جعلی بودن ادعای «واریز سود سه میلیون تومانی سهام عدالت»، کافی است مخاطبان با منطق و چارچوب رایج شناسایی و تقسیم سود در شرکت‌هایی که سهامشان در بورس معامله می‌شود آشنا باشند. به طور معمول، شرکت‌های بورسی (که بخش مهمی از آن‌ها در فهرست شرکت‌های مرتبط با سبد سهام عدالت هم قرار می‌گیرند) از ابتدای هر سال مسیر حسابرسی، تهیه گزارش عملکرد و همچنین تنظیم صورت‌های مالی را برای آماده‌سازی برگزاری مجامع عمومی سالیانه آغاز می‌کنند؛ در ادامه نیز این گزارش‌ها و صورت‌های مالی باید ابتدا حسابرسی شوند و مورد تایید قرار بگیرند و سپس مجوز برگزاری مجمع از طرف سازمان بورس صادر شود.

سود سهام عدالت چگونه محاسبه می شود؟

در ادامه، ایرنا می‌نویسد: روند کار در جلسات مجمع عمومی عملاً از بررسی صورت‌های مالی آغاز می‌شود. سهامداران ابتدا این اسناد را مورد مطالعه قرار می‌دهند و پس از اینکه عملکرد مدیریت شرکت تایید و تصویب شد، نوبت به تصمیم‌گیری درباره تقسیم سود می‌رسد؛ یعنی ابتدا باید میزان سود حاصل از فعالیت اقتصادی شرکت در همان سال در مجمع تصویب شود و بعد درباره نحوه تقسیم آن تصمیم‌گیری صورت گیرد. با این حال، تمام سود شناسایی‌شده لزوماً به شکل مستقیم میان سهامداران توزیع نمی‌شود؛ بلکه بخشی از سود می‌تواند صرف سرمایه‌گذاری‌های تازه، برنامه‌های توسعه فعالیت شرکت یا افزایش سرمایه شود. در مرحله بعد نیز سودی که برای توزیع تعیین شده، به تدریج طی مراحل اداری و قانونی به حساب سهامداران واریز می‌شود.

وقتی صحبت از شرکت‌های مرتبط با سهام عدالت به میان می‌آید، ماجرا به شکل قابل توجهی پیچیده‌تر می‌شود؛ مخصوصاً اگر یک شرکتِ مشمول، نقش یک هلدینگ اقتصادی را داشته باشد و متشکل از چندین شرکت و زیرمجموعه اقتصادی باشد. در این شرایط، معمولاً ابتدا شرکت‌های پایین‌دستی باید مجامع خود را برگزار کنند و تصمیم‌های مربوط به تقسیم سود را بگیرند؛ سپس نوبت به شرکت مادر می‌رسد تا مجمع خود را تشکیل دهد و فرآیند جمع‌بندی و تخصیص سود را پیگیری کند.

این الگو برای همه شرکت‌های دارای ارتباط با سهام عدالت هم به همین شکل پیش می‌رود. یعنی هر مجموعه باید مجامع سالیانه‌اش را برگزار کند، درباره تقسیم سود تصمیم بگیرد و سپس سود مربوط به سهمِ سبد سهام عدالت را به شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار (سمات) تحویل دهد. بعد از آن، در مرحله بعدی با تجمیع سودهای شناسایی‌شده در سبد سهام عدالت، زمینه برای اجرای تشریفات قانونی جهت تقسیم سود میان دارندگان فراهم می‌شود.

از آنجا که زمان برگزاری مجامع شرکت‌های بورسی معمولاً از خردادماه شروع می‌شود و گاهی تا مهرماه نیز ادامه پیدا می‌کند، طبیعتاً تا پایان این بازه زمانی و تکمیل زنجیره تصمیم‌گیری و تاییدات لازم، امکان پرداخت مبلغی مشخص بین دارندگان سهام عدالت وجود ندارد. به همین دلیل، در سال‌های گذشته هم اغلب می‌بینیم که سود سهام عدالت به ماه‌های پایانی سال منتقل می‌شود؛ حتی در سال گذشته هم مشاهده شد که تاخیر در پرداخت سود توسط یکی از شرکت‌های بزرگِ مشمول سهام عدالت، روند را کند کرد و باعث تعویق شد.

بر اساس همین روند، آخرین واریز سود سهام عدالت مربوط به سال مالی ۱۴۰۳ بود که سرانجام در ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ به حساب بیش از ۴۴ میلیون سهامدار واریز شد. در آن مرحله، دارندگان سبد سهام عدالت ۴۵۲ هزار تومانی مبلغ ۴۴۳ هزار تومان، دارندگان سبد سهام ۵۳۲ هزار تومانی مبلغ ۵۲۱ هزار تومان و همچنین دارندگان سبد سهام یک میلیون تومانی مبلغ ۹۸۱ هزار تومان سود دریافت کردند.

آیا مبلغ ۳ میلیون تومانی سود سهام عدالت درست است؟

موضوع اعلام مبلغ سه میلیون تومانی نیز به عنوان یکی دیگر از نشانه‌های ایراد در این نوع خبرسازی مطرح می‌شود؛ چون تا زمانی که سود همه شرکت‌های درگیر شناسایی نشده، سهم دقیق سبد سهام عدالت تکمیل نگردد و سپس فرآیند رسمی تقسیم سود طبق چارچوب‌های قانونی انجام نشود، نمی‌توان درباره رقم نهایی یا اعداد و ارقام قطعیِ سود، هیچ نوع پیش‌نمایش یا وعده مشخص ارائه کرد.

همچنین باید در نظر داشت که ممکن است برخی شرکت‌ها در سال مالی ۱۴۰۴ عملکرد مطلوبی داشته باشند، اما در عین حال به دلیل شرایط ناشی از جنگ تحمیلی اخیر و آسیب دیدن برخی واحدهای تولیدی—به ویژه فولاد و پتروشیمی—ممکن است در مجمع، تصمیم بگیرند سود حاصل را کامل تقسیم نکنند و بخشی از آن یا حتی تمام سود شناسایی‌شده را برای بازسازی واحدها و ادامه مسیر تولید اختصاص دهند. در چنین حالتی، احتمال دارد مبلغی که در نهایت به مشمولان سهام عدالت پرداخت می‌شود، حتی از سال قبل هم کمتر باشد؛ همان‌طور که در سال گذشته هم مشمولان در بهترین سناریو (سهام یک میلیون تومانی) حدود ۲ میلیون تومان سود دریافت کردند.

در نهایت، به نظر می‌رسد لازم باشد بار دیگر تاکید شود که سهامداران و مشمولان سهام عدالت فقط باید اخبار و اطلاعیه‌های مربوط به این موضوع را از مسیرهای رسمی دنبال کنند؛ یعنی اطلاعیه‌های منتشرشده از سوی سازمان بورس و نیز شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار باید مبنای تصمیم‌گیری و پیگیری آن‌ها قرار بگیرد.

۲۲۳۲۲۵