کنار گذاشتن کارکنان صداوسیما که در جایگاه خبرنگار مقابل رئیسجمهور حاضر میشدند، تصمیمی درست و قابل دفاع است؛ اما…/ چرا قاب تصاویر مصاحبه شوندگان با پزشکیان منتشر نشد؟
خبرگزاری خبرآنلاین در گزارشی که عصرایران آن را با یادآوری پخش بخش نخست گفت و گوی مسعود پزشکیان با مردم منتشر کرده، چنین آورده است:
فیلم مصاحبه تصویری مربوط به پزشکیان، رئیس جمهوری، همزمان با دومین سالگرد آغاز به کار او، از صداوسیما روی آنتن رفت.
۱ - این بار، برخلاف روال همیشگی، اثری از مجریان صداوسیما دیده نمیشد؛ گویی حذف آن چهرههای شناختهشده، حامل یک اعتراض پنهان نسبت به صداوسیماست؛ اعتراضی که این روزها دیگر نه در قامت رسانه رسمی و حرفه ای و ملی، بلکه به شکلی آشکارتر شبیه تریبونِ اقلیت تندرو درآمده است. همان تیغ سانسور که پیشتر رسانه و کار رسانهای را معنا میکرد، حالا هر روز به سراغ افراد میآید و آنها را «مینوازد»: یک روز در سخنرانی رئیس جمهوری دست میبرند، روز دیگر مصاحبه رئیس مجلس را ناگهان قطع میکنند. در خبر، گزارش و تحلیل هم سالهاست ردِ فعالیت حرفهای فراموش شده؛ نتیجهاش رانده شدن مخاطبان و حتی برخی مسؤولان از این رسانه است.
با وجود این، کسانی که در جلسه با پزشکیان پرسش مطرح میکردند به صورت آشکار دیده نمیشدند؛ تصویرِ آنها در قاب وجود نداشت و در واقع پشت دوربین قرار گرفته بودند؛ به بیان دیگر، تنها پزشکیان در کادر نمایان بود. از همین نکته میتوان حدس زد که افراد حاضر برای مطرح کردن سوال، از رسانههای نزدیک به دولت یا حلقههای زیرمجموعه آن انتخاب شدهاند. حتی در برخی موارد، از روی صدا هم میشد ردِ آنها را گرفت.
۲- اگر هدف، شکلگیری یک گفتگوی واقعی و رسانهای است، چرا از خبرنگاران شناختهشده و روزنامهنگاران مستقلِ رسانههای بخش خصوصی برای گفتگو با رئیس جمهوری دعوت به عمل نیامد؟
در چارچوبی که برگزار شد، با یک مصاحبه حرفهای رسانهای طرف نبودیم؛ بلکه چیزی شبیه یک گفتگوی تبلیغاتی، در قامت روابط عمومی روبهرو بودیم؛ گفتگویی که در آن با سوالهای معمولی، غیرچالشی و عاری از جنبههای انتقادی همراه شد.
این مصاحبه، با این که چند جمله کلیدی، مهم و تا حدی جذاب داشت، اما در کلیت خود نتوانست در سطح انتظار بنشیند و به نظر میرسید به کلیشه نزدیک باشد. نه عملکرد و تصمیمات دولت به چالش کشیده شد و نه برای مخاطب، چشماندازی از مسیر پیشِ رو ترسیم گردید. از تورم و اقتصاد سوالی مطرح نشد، پرسشهای برخاسته از انتقادات مردم از دولت و رئیس جمهوری هم جای خودش را به سوالهایی دیگر داد؛ با این تفاوت که سوال کنندگان، بیشتر شبیه یادآوری سرفصلهایی بودند که از پیش برای سخنرانی رئیس جمهوری چیده شده است.
با این همه، لحن مردمی و بیتکلف پزشکیان یکی از نقاط قوت این مصاحبه بود. همچنین فضای غیررسمی گفتگو و روایتهایی که او از رخدادها و اتفاقات بیان کرد، ویژگی مثبتی داشت؛ روایتهایی که امکان ارتباطگیری بهتر با مخاطب را فراهم میکرد و این ارتباط، کاملاً حس میشد.
هنوز هم جای خالی یک مصاحبه جدی و واقعی میان رئیس جمهوری و وزیران با روزنامهنگاران مستقلِ رسانههای بخش خصوصی کاملاً خالی است. پرسش اینجاست که چرا رئیس جمهوری و وزیران در مصاحبه با رسانههای خارجی و بهخصوص غربی و آمریکایی، به راحتی و با گشادهرویی حاضر میشوند، اما وقتی پای رسانههای غیردولتی و غیرحکومتیِ داخلی به میان میآید، از گفتوگو با روزنامهنگاران آن حوزهها خودداری میکنند.
۲۹۲۱۵
