چالش پایش درمانگران اینستاگرامی / راهکار وزارت بهداشت برای مهار فعالیت پزشکنماها
دکتر سیدحسین حاجیمیرزایی در گفتوگو با ایسنا، درباره مداخلات درمانی در شبکههای اجتماعی و شیوه نظارت و برخورد با آنها بیان کرد: ماهیت کاربرمحور شبکههای اجتماعی، خود یکی از چالشهای اصلی در زمینه رصد صفحات مرتبط با مداخلات درمانی به شمار میرود؛ بهگونهای که هر شخصی میتواند چندین صفحه در این فضاها بسازد و خود را پزشک معرفی کند.
نظارتها بر صفحات مداخلهگر در امر درمان
این عضو هیاتعلمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در ادامه افزود: متأسفانه هیچ سازوکاری برای نظارت بر ایجاد صفحات در شبکههای اجتماعی وجود ندارد؛ به بیان دیگر، با نوعی بینظمی کامل در این عرصه روبهرو هستیم و افراد میتوانند همزمان چندین صفحه داشته باشند و در هر حوزهای خود را درمانگر جا بزنند. در چنین وضعیتی، وزارت بهداشت چگونه میتواند بر صفحات شبکههای اجتماعی نظارت کند؟ پاسخ این است که روند نظارت پس از ایجاد صفحه آغاز میشود.
ایجاد صفحه و آغاز نظارتها
رئیس مرکز نظارت و اعتباربخشی امور درمان وزارت بهداشت درباره سازوکار این نظارتها توضیح داد: طبیعتاً پیش از آنکه صفحهای در شبکههای اجتماعی ایجاد شود، هیچگونه کنترلی در کار نیست؛ اما بر صفحات ایجادشده نظارت میکنیم. زمانی که یک صفحه راهاندازی شد، موظف هستیم آن را شناسایی کرده و فعالیت آن را بهعنوان تخلف و مداخله در امر درمان به نهادهای نظارتی گزارش دهیم.
نظارت بر شبکههای اجتماعی داخلی
این پزشک با اشاره به دشواریهای موجود در مسیر نظارت بر صفحات شبکههای اجتماعی گفت: برخی از این شبکهها داخلی هستند و دفترشان در داخل کشور قرار دارد؛ برای نمونه ایتا و روبیکا از همین دستهاند. اگر صفحهای متخلف در شبکههای داخلی فعالیت کند، وزارت بهداشت از طریق مکاتبه با مسئولان آن شبکه اجتماعی، برای فیلتر یا معرفی صفحه مداخلهگر در حوزه درمان اقدام میکند. افزون بر این، میتوانیم از مسئولان شبکه بخواهیم با صاحب صفحه تماس بگیرند و از او بخواهند نسبت به حذف آن اقدام کند.
مشکلاتی در راستای نظارت بر شبکههای اجتماعی خارجی
حاجیمیرزایی درباره چالشهای مربوط به شبکههای اجتماعی خارجی توضیحداد: وزارت بهداشت در مواجهه با شبکههای اجتماعی خارجی، بهویژه اینستاگرام، با موانع جدی روبهروست؛ زیرا اینستاگرام در ایران دفتر رسمی ندارد و تابع قوانین داخلی کشور هم نیست. بهعنوان مثال، فردی که در امر درمان مداخله میکرد، همین اواخر بازداشت شد. اما پس از آزادی، به کشور دیگری رفت و همچنان به دخالتهای خود در حوزه درمان ادامه میدهد. هرچند در مورد شبکههای خارجی با دشواریهایی مواجه هستیم، اما برای حل این مسائل نیز اقداماتی انجام دادهایم.
صدور مجوز برای فعالیت موسسههای مجازی
رئیس مرکز نظارت و اعتباربخشی امور درمان وزارت بهداشت درباره اقدامات نظارتی گفت: شورای عالی فضای مجازی، اختیار صدور مجوز تأسیس مؤسسه مجازی پزشکی را به وزارت بهداشت واگذار کرده و حدود سه سال از این موضوع میگذرد. بر اساس اعلام شورای عالی فضای مجازی، اگر افراد در حوزه تبلیغات درمانی و پزشکی برای دریافت مجوز از وزارت بهداشت اقدام نکنند، مداخلهگر در امر درمان محسوب میشوند. از آغاز این مأموریت تاکنون، با همکاری دادستانی کل کشور نزدیک به ۲ هزار صفحه مداخلهگر در امر درمان را مسدود کردهایم. همچنین آمارها نشان میدهد که در سال گذشته حدود ۳۵۰ صفحه مجازی مداخلهگر در امر درمان مسدود شده است. مداخلهگران شناسایی میشوند و پس از شناسایی به وزارت بهداشت معرفی خواهند شد. سپس به دادسرا ارجاع میشوند و تذکرات لازم به آنان داده میشود.
مداخلهگران از کدام گروهها هستند؟
حاجیمیرزایی درباره هویت صفحات مداخلهگر در امر درمان توضیح داد: بخشی از این صفحات متعلق به پزشکانی است که ادعاهای نادرست و فریبنده مطرح میکنند و دسته دوم نیز افراد غیرپزشکی هستند که در حوزه درمان دخالت میکنند. افراد غیرپزشکی دارای صفحات مداخلهگر در شبکههای اجتماعی، معمولاً با انگیزه سودجویی وارد این فضا میشوند. این صفحات بهصورت مستمر رصد میشوند و با متخلفان نیز برخورد صورت میگیرد.
سرچشمه را پاک کنیم
این پزشک تأکید کرد: اگر بتوانیم سرچشمه را پاک کنیم، یعنی از همان ابتدا مانع شکلگیری صفحات مداخلهگر در شبکههای اجتماعی شویم، کار بسیار سادهتر خواهد شد. کنترل سرچشمه کار آسانی نیست؛ چرا که شبکههای اجتماعی ذاتاً کاربرمحور هستند. لازم است متخصصان این حوزه، از جمله کارشناسان وزارت ارتباطات و فعالان رسانه، به این مسئله ورود کنند. رسانهها نیز بهعنوان نمایندگان افکار عمومی باید خواستار ایجاد نوعی فیلتر در روند راهاندازی شبکههای اجتماعی باشند تا افرادی که قصد ایجاد صفحات درمانی در این فضا را دارند، پیش از فعالیت راستیآزمایی شوند.
عضو هیاتعلمی دانشگاه علومپزشکی تهران اظهار کرد: در حال حاضر، سازمان نظام پزشکی آمادگی همکاری دارد و میتواند دسترسی لازم را در اختیار شبکههای اجتماعی قرار دهد تا ادعاهای کاربران هنگام ایجاد صفحه بررسی و صحتسنجی شود؛ یعنی شماره نظام پزشکی یا پرستاری افراد مورد استعلام قرار گیرد. اگر ادعای فرد تأیید شد، اجازه ایجاد صفحه درمانی به او داده شود. اگر بتوانیم سرچشمه را مهار کنیم، به موفقیت بسیار بیشتری دست خواهیم یافت. اما اگر چنین امکانی وجود نداشته باشد، در چارچوب قانون با متخلفان برخورد خواهیم کرد.
انتهای پیام