16 اثر در بخش بین الملل جشنواره تئاتر فجر

مهرداد رایانی مخصوص در نشست رسانه ای مدیران بخش بین الملل و تئاتر خیابانی سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر که به میزبانی خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) برگزار شد، افزود: فعال کردن بخش خصوصی در تئاتر بین الملل و سازماندهی اجراهای عمومی در این بخش، دو هدف مورد توجه ما در جشنواره بین المللی تئاتر فجر هستند.

وی اضافه کرد: اینکه گروه های تئاتری ما بتوانند در فضای بین الملل حضور یافته و ارتباط داشته باشند هدفی بوده که سال ها قبل در اداره کل هنرهای نمایشی وزارت ارشاد مورد توجه قرار گرفت.
رایانی ادامه داد: امسال با همفکری مدیر کل هنرهای نمایشی به این نتیجه رسیدیم که باید فعالیت های بین المللی را سازماندهی کنیم و بخش خصوصی نیز در این زمینه فعال شود. یکی از پیش بینی های ما این است که گروه های تئاتری مختلف بتوانند از سوی خود سازماندهی اجراها در بخش بین المللی را بر عهده گیرند و ما از آنها حمایت کنیم؛ به عنوان مثال، تسهیلات روادید را برای آنان فراهم کنیم یا برخی جاها یارانه هایی را در این زمینه در نظر بگیریم.
مدیر بخش بین الملل سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر با تشکر از تلاش های مریم کروبی، سپهر شریف زاده و رامونا شاه، آنان را از جمله افرادی معرفی کرد که در فضای تئاتر خصوصی در بخش بین الملل خوب کار کرده اند و ابراز امیدواری کرد که این هنرمندان بتوانند در بحث ارتباط تئاتر خصوصی با بخش های دیگر هنر نمایش حضور پیدا کنند.
رایانی مخصوص هدف مهم دیگر این جشنواره را سازماندهی اجراهای عمومی اعلام کرد و توضیح داد: امروز اجرای عمومی در بخش بین الملل تئاتر ما نادر است؛ نه اینکه نداشته باشیم؛ اما بیشتر این میل وجود دارد که تئاترهای ما به خارج از کشور بروند و خارج از ایران اجرا شوند.
وی با تأکید بر اینکه با در نظر گرفتن دو هدف مذکور به سراغ سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر رفته ایم اظهار کرد: تصمیمی که دبیر این جشنواره گرفت این بود که محوریت کارهای ما در بخش بین الملل، شیوه های نوین اجرایی باشد؛ و بر این اساس اجراها و کارگاه های آموزشی ما سازماندهی شده است. آغاز فعالیت ما با هفته تئاتر لهستان بود؛ برگزاری سه کارگاه ، پنج سخنرانی، چهار اجرا، دو میزگرد با حضور منتقدان، و یک نمایشگاه عکس؛ اخیراً نیز سه گارگاه مربوط به کشور ایتالیا از یکم تا دهم دیماه برگزار شد.
مدیر بخش بین الملل سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر افزود: یک کارگاه هم از هنرمند آلمانی در زمان جشنواره برگزار خواهد شد و پس از این ما فعالیت های کارگاهی یا آموزشی نخواهیم داشت. یک سمینار نیز داریم که در یکی دو روز آینده به شکل داخلی برگزار می شود؛ در حقیقت این سمینار در بخش بین الملل نیست و یک فضای کاملاً داخلی دارد.
وی خاطرنشان کرد: تلاش ما بر آن بوده که بحث های آموزشی و پژوهشی خارج از زمان جشنواره باشد تا بتوان در آن تعمقی کرد؛ مانند هفته تئاتر لهستان که با یک بسته علمی-آموزشی مواجه شدیم و سعی کردیم با این هفته تئاتری یک رسوب ذهنی آموزشی-پژوهشی برای مخاطبانی که علاقه مند بودند فراهم کنیم؛ قطعاً به نقطه مطلوب نرسیدیم اما توانستیم یک سری یافته هایی را به مخاطبان انتقال دهیم.
رایانی مخصوص درباره وضعیت نمایش های منتخب برای اجرا در بخش بین الملل نیز گفت: تقریباً تمامی گفت و گوها برای نمایش ها صورت گرفته و تنها دو نمایش هستند که هنوز وضعیت، و زمان رفت و برگشت گروه های آنها به طور قطعی روشن نشده است؛ چرا که مذاکرات مربوط به آن ها با تعطیلات سال نو میلادی مصادف شد.

** معرفی آثار برگزیده بخش بین الملل
مدیر بخش بین الملل سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر سپس به معرفی 16 نمایش برگزیده این بخش پرداخت که عبارتند از:
1- «بازی سایه» از ژاپن
2- نمایش «هملت» از آلمان
3 و 4- دو نمایش ویدئوآرت کوتاه با عنوان های «انقلاب بدن» و «انتزاع» از بلژیک
5 و 6- «خانه ای در آسیا» و «فاجعه» از اسپانیا
7 و 8 و 9- «دگردیسی پروانه شدن»، نمایش خیابانی «سربازها»، و «سطح زنده» از مجارستان
10- «آ مِده آ» از گرجستان
11- نمایش خیابانی «پری گرینوس» از لهستان
12- «شیزوفرنی» از عراق
13- «بی لالا» اثری مشترک از ایران (یاسر خاسب) و آلمان
14- «هداگابلر» از نروژ
15- «سپنمندان» اثر مشترک ایران (قطب الدین صادقی) و ترکیه
و 16- «سلطان مار» اثر مشترک ایران و آذربایجان که به غیر از نویسنده و کارگردان آن، همه عوامل آذربایجانی هستند؛ کارگردان این اثر خیرالله تقیانی پور و نویسنده آن بهرام بیضایی است که در بخش فجر استانی تنها در دو شهر تبریز و مشهد به روی صحنه می رود؛ اتابک نادری در تحقق این اثر نقش چشمگیری ایفا کرده است.
وی با اشاره به اینکه دو اثر اخیر همان دو اثری هستند که به دلیل مصادف شدن با تعطیلات سال نو میلادی هنوز زمان و مکان اجرای آنها مشخص نشده، خاطرنشان کرد که پس از رایزنی های مورد نیاز، به زودی وضعیت این دو را نیز مشخص می کنیم.

** حضور مطرح ترین کارگردان جهان در ایران
رایانی مخصوص گروه نمایشی «هملت» از کشور آلمان را معروف ترین گروه در این میان برشمرد و گفت: کارگردان این اثر یعنی توماس اوسترمایر یکی از مطرح ترین کارگردانان جهان است و اگر قرار باشد 10 کارگردان تراز اول در سطح جهان را نام ببریم اوسترمایر جزو آنان قرار می گیرد؛ چیزی حدود 4 یا 5 ماه پیش، قرار خود را با این کارگردان تثبیت کردیم.
رایانی مخصوص تأکید کرد: نمی توانم ادعا کنم که تمامی این آثار عالی و مطلوب هستند؛اما اطمینان دارم به لحاظ کیفی و تطور شیوه های مختلف اجرایی، ذائقه های مختلف را پاسخگو هستند؛ حتی نمایشی از عراق. ما در این بخش تنها سعی نکردیم نمایش هایی را بیاوریم که فقط فضا پر کنیم؛ بلکه به معنای واقعی به بحث کیفی اهمیت دادیم.
مدیر بخش بین الملل سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر هیات انتخاب این بخش را نیز معرفی کرد که علاوه بر خود، سعید اسدی و پیمان شریعتی را شامل می شد.
وی تصریح کرد: پس از اینکه ما آثار را انتخاب می کردیم باید به تأیید مدیرکل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز می رسید. در کل 225 گروه نمایشی متقاضی حضور در بخش بین الملل جشنواره تئاتر فجر بودند و آثار خود را به ما ارائه دادند که در نهایت 16 گروه انتخاب شدند.
رایانی مخصوص همچنین به برخی از مشکلات مراحل انتخاب آثار پس از انتشار فراخوان اشاره کرد و گفت: پس از اینکه اثری از سوی ما به تأیید می رسد تازه آغاز راه است؛ به این معنا که باید دید این اثر در کشور ما و با توجه به موازین موجود قابلیت اجرا دارد یا خیر؛ اگر در حدی است که بتوان با ایجاد برخی تغییرات آن را اجرا کرد، آیا کارگردان اثر، پیشنهادات ما را برای این تغییرات می پذیرد.
وی زمانی را که فرآیند انتخاب نهایی یک اثر به طول می انجامد به طور متوسط حدود دو ماه معرفی کرد که در این زمان بالغ بر 100 مکاتبه از سوی دو کشور انجام می گیرد.
دکور نمایش گروه های خارجی نیز از دیگر مشکلات مهمی بود که دبیر بخش بین الملل جشنواره تئاتر فجر آن را مطرح کرد؛ بر اساس گفته رایانی مخصوص، هزینه بار گروه هایی که می خواهند دکور خود را به کشور ما بیاورند و مشکلاتی از این دست موجب شد که ما نتوانیم همه گروه ها را بیاوریم و دست ما بسته است؛ مسلماً این تمام توان ما نبوده است.

** چه مکان هایی برای اجراهای بخش بین الملل در نظر گرفته شده است
وی در ادامه به توضیح درباره مکان های اجرا پرداخت و افزود: محل اجراها مختلف و متناسب با آنها است؛ به عنوان مثال کشور آلمان سه شب اجرا در تالار وحدت دارد؛ ژاپن نیز در تالار وحدت اجرا دارد.
رایانی مخصوص بیان کرد: مکان های مختلفی برای اجراهای بخش بین الملل پیش بینی شده است؛ چرا که اجراهای گروه ها بر اساس بحث های تکنیکال، دکور و نیازهایی که به ما اعلام کرده اند، مکان های متفاوت و خاص خود را می طلبد.

** سامان خلیلیان: امسال نگاه ویژه ای به بخش تئاتر خیابانی شد
سامان خلیلیان مدیر بخش خیابانی سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر نیز در این نشست اظهار کرد: امسال با توجه به رویکردی که شاید چند سال گذشته مغفول مانده بود و فضای بازی که در بخش بین الملل به وجود آمد، به بخش تئاتر خیابانی نگاه ویژه ای شد.
وی ادامه داد: دو اثر نمایشی خیابانی در بخش بین الملل تئاتر خیابانی جشنواره فجر امسال حضور دارند؛ که عبارتند از «سربازها» از مجارستان و «پری گرینوس» از لهستان.
خلیلیان گفت: با توجه به استقبالی که از نمایش «فاوست» در هفته تئاتر لهستان در ایران شد و نیز فیلم هایی که از دو اثر برگزیده رسید و مورد ارزیابی قرار گرفت، امیدواریم با استقبال خوبی از این دو نمایش مواجه شویم.
مدیر بخش تئاتر خیابانی سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر به توضیح درباره بخش مسابقه این بخش از جشنواره پرداخت و گفت: در این بخش 32 اثر مجوز کسب کردند تا کارهای خود را برای ارائه به جشنواره آماده کنند؛ پس از بازبینی از سوی هیات انتخاب آثار که متشکل از اصغر همت، حسن معجونی و حمید پورآذری بود، هشت اثر به این بخش راه یافت.
وی افزود: 14 اثر نمایشی هم به عنوان آثار برگزیده از جشنواره بین المللی تئاتر مریوان به بخش مسابقه تئاتر فجر معرفی شدند که چهار اثر مربوط به بخش نمایش های آیینی-سنتی، و 10 اثر در حوزه تئاتر خیابانی بودند.
خلیلیان با اعلام اینکه دو نمایش هم در فضای غیر متعارف تئاتر خیابانی خواهیم داشت، تصریح کرد: اثر نخست با عنوان «پیکر زن همچون میدان نبرد در جنگ بوسنی» به کارگردانی پانته آ میرفصیحی در محوطه داخلی و سلول های زندان قصر اجرا می شود؛ و اثر دوم با عنوان «سال ثانیه» به کارگردانی حمید پورآذری در زمین تنیس مجموعه فرهنگی سعدآباد اجرا می شود.
مدیر بخش تئاتر خیابانی سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر بیان کرد: دو نمایش برگزیده جشنواره تئاتر مقاومت نیز با نام های «همین روزها» به کارگردانی پیام عزیزی و «موضوع انشا تابستان جنگ کجا بودی» به کارگردانی بهنام کاوه در این بخش به روی صحنه می روند.
نمایش «پروانگی» به کارگردانی حامد زارعان که در آن جانبازان اعصاب و روان به ایفای نقش می پردازند، آخرین اثری بود که خلیلیان در جدول بخش تئاتر خیابانی جشنواره فجر آن را معرفی کرد.

** نمایش های خیابانی فجر کجا اجرا می شوند
وی درباره فضای در نظر گرفته شده برای نمایش های بخش خیابانی سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر اعلام کرد: محوطه تئاتر شهر، محوطه بیرونی ایستگاه راه آهن تهران، برج میلاد، و محوطه خانه هنرمندان ایران تا به امروز مشخص شده اند.
مدیر بخش خیابانی سی و چهارمین جشنواره بین المللی تئاتر فجر همچنین از اجرای دو کار به صورت مونو/شورایی خبر داد و گفت: یکی از این آثار از میان همان 14 اثر مهمان جشنواره مریوان است و دیگری نیز اثری از همان گروه نمایشی در بخش مثبت فجر (آف آف) جشنواره امسال است که در محوطه های سالن های بخش خصوصی به صورت شورایی اجرا می شود.
خلیلیان از اثری با عنوان «پس ماندگان» به کارگردانی کیوان نخعی نیز نام برد که در جدول جشنواره امسال حضور خواهد داشت.

ایرنا