ماریو دراگی مأمور تشکیل دولت جدید ایتالیا شد
بهترین گزینه برای بدترین جایگاه
ساعت 24-با شکست تلاشها برای احیای دولت جوزپه کونته، نخستوزیر ایتالیا، در میانه بحران همهگیری کرونا، رئیسجمهور ایتالیا یک چهره تکنوکرات، معتبر و شناختهشده برای جهان را مامور تشکیل دولت جدید ایتالیا کرد. «ماریو دراگی»، رئیس سابق بانک مرکزی اروپا که از 2011 تا 2019 مدیریت این نهاد مهم مالی را بر عهده داشت، در شرایطی از سوی «سرجیو ماتارلا» باید مذاکرات برای تشکیل دولت جدید در رم را آغاز کند که ایتالیا بهعنوان سومین قدرت اقتصادی اتحادیه اروپا پس از آلمان و فرانسه، در یک سال اخیر با همهگیری کرونا وضعیتی بحرانی را سپری میکند.
با مذاکرات مثبت دراگی با ماتارلا، ناقوس مرگ دولت کونته، وکیلمدافع ناشناختهای که موفق شده بود با زیرکی ایدئولوژیک، بیش از دو سال هدایت دو دولت -اولینبار اتحاد با ناسیونالیستهای تندروی راستگرا و پوپولیستهای مخالف اتحادیه اروپا و بار دوم در اتحاد با پوپولیستها و چپهای میانه- را در دست بگیرد، به صدا درآمد و به نظر میرسد اینبار ایتالیا چهرهای را در صدر سیاست خود خواهد دید که اعتبار درخور توجه بینالمللی دارد.
ایتالیا تاکنون بیش از 88 هزار مرگ ناشی از ابتلا به ویروس کرونا داشته و با چالشهای بهداشتی دستوپنجه نرم میکند و عواقب اقتصادی این همهگیری برای کشوری که قبل از شیوع ویروس هم وضعیت نامناسبی داشت، شرایط را بحرانیتر کرده است.
ائتلاف جوزپه کونته ماه گذشته با استعفای اعتراضی متئو رنتزی که مدیریت همهگیری و برنامههای بهبود وضعیت اقتصادی را زیر سؤال برده بود، اکثریت پارلمانی را از دست داد و سقوط کرد. متئو رنتزی، جوزپه کونته را متهم کرد که با خرجکردن اعتبار مالی ۲۰۰ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا، برای بیرونکشیدن کشور از رکود اقتصادی سنجیده و عاقلانه عمل نمیکند. او پس از آن، از خروج وزیران کشاورزی، خانواده و معاون نخستوزیر از دولت خبر داد.
رنتزی از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ نخستوزیر ایتالیا بود، ولی در سال ۲۰۱۶ و بعد از شکست در همهپرسی قانون اساسی، ناچار به استعفا شد و حزب آن زمان وی، یعنی حزب دموکراتها، قدرت را از دست داد. سپس حزب زندهباد ایتالیا را تشکیل داد. این حزب به علت داشتن پشتوانه کافی در مجلس سنا، توانست به دولت کونته راه یابد.
فردیناندو جولیانو، تحلیلگر روزنامه ایتالیایی «لاریپوبلیکا»، انتصاب دراگی بهعنوان مأمور تشکیل دولت جدید ایتالیا را اقدامی مثبت میداند و در بلومبرگ مینویسد: «در نگاه اول شاید دلایل زیادی برای بدبینی وجود داشته باشد. ایتالیا هم مانند بسیاری از کشورهای جهان در میانه یک بحران اقتصادی و بهداشتی قرار دارد.
اما وضعیت برای ایتالیا کمی متفاوت و شکننده است. رشد ناچیز اقتصادی و بدهیهای عظیم عمومی، ایتالیا را به یکی از شکنندهترین اعضای اتحادیه اروپا تبدیل کرده است. در حوزه سیاسی هم احزاب در پارلمان دوباره ناتوانی و مسئولیتناپذیری خود را در رهبری چنین بحرانی نشان دادهاند و هر نخستوزیری که بر سر کار بیاید، برای ایجاد توافق میان آنها کاری طاقتفرسا در پیش دارد. راگی آخرین انتصاب تکنوکراتیک است و این دولتهای تکنوکرات سابقه زیادی در رم ندارند و اغلب نتوانستهاند از حمایت کافی برای اصلاحات پایدار و قابل توجه برخوردار شوند.
با این حال کاملا اعتقاد دارم که اگر یک نفر وجود داشته باشد که بتواند ایتالیا را از این وضعیت آشفته و بحرانی خارج کند، آن فرد قطعا دراگی خواهد بود. رئیس سابق بانک مرکزی اروپا سابقه بینظیری در مدیریت بحران دارد و ایتالیا و منطقه یورو را در بدترین بحرانهای مالی سه دهه گذشته بهخوبی هدایت کرده است. سابقه دراگی در جایگاه وزیر خزانهداری ایتالیا و سپس ریاست بر بانک مرکزی اروپا باعث شده تا او هم درک عمیقی از مشکلات اقتصادی ایتالیا داشته باشد و هم چالشهای منطقه یورو را بشناسد و در کنار آنها میتوان به شجاعت و هوشمندیهای سیاسی او نیز اشاره کرد. شاید تمام این ویژگیها هم برای خروج ایتالیا از بحران کافی نباشد، اما واقعیت این است که نامزدی واجد شرایطتر از دراگی برای نخستوزیری وجود ندارد».
واکنش منفی راستگرایان
همانطور که انتظار میرفت، تصمیم ماتارلا برای اعطای مسئولیت تشکیل دولت تکنوکرات به ماریو دراگی، خشم مخالفان راستگرای ایتالیا را برانگیخت. این احزاب پس از ازدستدادن اکثریت ائتلاف جوزپه کونته خواستار برگزاری انتخابات جدید شده بودند.
«جورجیا ملونی»، رهبر حزب راستگرای «برادران ایتالیا» میگوید: «یک دولت تکنوکرات تنها در آزمایشگاه و دانشگاه میتواند وجود خارجی داشته باشد. دولت آزمایشگاهی هم نمیتواند راهحلی برای مشکلات جدی بهداشتی، اقتصادی و اجتماعی ایتالیا ارائه دهد. در یک دموکراسی پیشرفته، شهروندان با رأی خود سرنوشتشان را تعیین میکنند».
برگزاری هر انتخابات زودهنگامی میتواند بخت پیروزی جناح راست و جنبشهای راست افراطی ایتالیا را افزایش دهد. طبق نظرسنجیها ممکن است قدرت به دست ائتلافی متشکل از حزب ملیگرا و دارای ریشههای راستگرایانه افراطی «برادران ایتالیا» و حزبی ضدمهاجران و مخالف اتحاد اروپا به نام حزب لیگ به رهبری ماتئو سالوینی بیفتد.
«آندره اورلاندو» معاون رهبر حزب چپ میانه «دموکرات» که بخشی از دولت ائتلافی کونته را تشکیل میداد، پس از انتشار اخباری مبنی بر اعطای مسئولیت تشکیل دولت به دراگی از سوی رئیسجمهور ایتالیا، هشدار داد که حصول توافق بین تمام احزاب اصلا کار آسانی نخواهد بود؛ «اگر ایجاد هماهنگی و توافق میان چهار حزب سیاسی در ایتالیا برای انجام یک سفر کار مشکلی باشد، پس همراهکردن آنها برای انجام یک کار سیاسی که نه تاکنون انجام دادهاند و نه تمایلی به انجامش دارند، غیرممکن است».
رئیس مجلس نمایندگان ایتالیا هم اعلام کرده که درحالحاضر هیچ آمادگیای برای تشکیل یک دولت اکثریتی با احزاب ائتلافی سابق وجود ندارد.
با وجود مخالفتها، اگر دراگی موفق به ایجاد دولت وحدت ملی در ایتالیا شود، اولین نخستوزیری خواهد بود که در میانه بزرگترین بحران اقتصادی ایتالیا پس از جنگ جهانی دوم، قدرت را در این کشور در دست گرفته است. او باید بهسرعت برنامههایی اساسی برای صرف 200 میلیارد یورو کمک مالی اتحادیه اروپا تدوین کند.
سرجیو ماتارلا، رئیسجمهور ایتالیا، هم روز سهشنبه با اشاره به این کمک مالی اتحادیه اروپا گفت: «دولت باید کار کند؛ چراکه پیشبینی میشود برنامههای کمکهای 200 میلیاردی کرونایی کمیسیون اروپا به ایتالیا در ماه آوریل انجام شود و ما نمیتوانیم این فرصت مهم برای آینده خود را از دست بدهیم. برای دریافت این کمک مالی دولت باید یک طرح سرمایهگذاری قابل قبول ارائه دهد».
ایتالیا تاکنون بیش از 88 هزار مرگ ناشی از ابتلا به ویروس کرونا داشته و با چالشهای بهداشتی دستوپنجه نرم میکند و عواقب اقتصادی این همهگیری برای کشوری که قبل از شیوع ویروس هم وضعیت نامناسبی داشت، شرایط را بحرانیتر کرده است.
ائتلاف جوزپه کونته ماه گذشته با استعفای اعتراضی متئو رنتزی که مدیریت همهگیری و برنامههای بهبود وضعیت اقتصادی را زیر سؤال برده بود، اکثریت پارلمانی را از دست داد و سقوط کرد. متئو رنتزی، جوزپه کونته را متهم کرد که با خرجکردن اعتبار مالی ۲۰۰ میلیارد یورویی اتحادیه اروپا، برای بیرونکشیدن کشور از رکود اقتصادی سنجیده و عاقلانه عمل نمیکند. او پس از آن، از خروج وزیران کشاورزی، خانواده و معاون نخستوزیر از دولت خبر داد.
رنتزی از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ نخستوزیر ایتالیا بود، ولی در سال ۲۰۱۶ و بعد از شکست در همهپرسی قانون اساسی، ناچار به استعفا شد و حزب آن زمان وی، یعنی حزب دموکراتها، قدرت را از دست داد. سپس حزب زندهباد ایتالیا را تشکیل داد. این حزب به علت داشتن پشتوانه کافی در مجلس سنا، توانست به دولت کونته راه یابد.
فردیناندو جولیانو، تحلیلگر روزنامه ایتالیایی «لاریپوبلیکا»، انتصاب دراگی بهعنوان مأمور تشکیل دولت جدید ایتالیا را اقدامی مثبت میداند و در بلومبرگ مینویسد: «در نگاه اول شاید دلایل زیادی برای بدبینی وجود داشته باشد. ایتالیا هم مانند بسیاری از کشورهای جهان در میانه یک بحران اقتصادی و بهداشتی قرار دارد.
اما وضعیت برای ایتالیا کمی متفاوت و شکننده است. رشد ناچیز اقتصادی و بدهیهای عظیم عمومی، ایتالیا را به یکی از شکنندهترین اعضای اتحادیه اروپا تبدیل کرده است. در حوزه سیاسی هم احزاب در پارلمان دوباره ناتوانی و مسئولیتناپذیری خود را در رهبری چنین بحرانی نشان دادهاند و هر نخستوزیری که بر سر کار بیاید، برای ایجاد توافق میان آنها کاری طاقتفرسا در پیش دارد. راگی آخرین انتصاب تکنوکراتیک است و این دولتهای تکنوکرات سابقه زیادی در رم ندارند و اغلب نتوانستهاند از حمایت کافی برای اصلاحات پایدار و قابل توجه برخوردار شوند.
با این حال کاملا اعتقاد دارم که اگر یک نفر وجود داشته باشد که بتواند ایتالیا را از این وضعیت آشفته و بحرانی خارج کند، آن فرد قطعا دراگی خواهد بود. رئیس سابق بانک مرکزی اروپا سابقه بینظیری در مدیریت بحران دارد و ایتالیا و منطقه یورو را در بدترین بحرانهای مالی سه دهه گذشته بهخوبی هدایت کرده است. سابقه دراگی در جایگاه وزیر خزانهداری ایتالیا و سپس ریاست بر بانک مرکزی اروپا باعث شده تا او هم درک عمیقی از مشکلات اقتصادی ایتالیا داشته باشد و هم چالشهای منطقه یورو را بشناسد و در کنار آنها میتوان به شجاعت و هوشمندیهای سیاسی او نیز اشاره کرد. شاید تمام این ویژگیها هم برای خروج ایتالیا از بحران کافی نباشد، اما واقعیت این است که نامزدی واجد شرایطتر از دراگی برای نخستوزیری وجود ندارد».
واکنش منفی راستگرایان
همانطور که انتظار میرفت، تصمیم ماتارلا برای اعطای مسئولیت تشکیل دولت تکنوکرات به ماریو دراگی، خشم مخالفان راستگرای ایتالیا را برانگیخت. این احزاب پس از ازدستدادن اکثریت ائتلاف جوزپه کونته خواستار برگزاری انتخابات جدید شده بودند.
«جورجیا ملونی»، رهبر حزب راستگرای «برادران ایتالیا» میگوید: «یک دولت تکنوکرات تنها در آزمایشگاه و دانشگاه میتواند وجود خارجی داشته باشد. دولت آزمایشگاهی هم نمیتواند راهحلی برای مشکلات جدی بهداشتی، اقتصادی و اجتماعی ایتالیا ارائه دهد. در یک دموکراسی پیشرفته، شهروندان با رأی خود سرنوشتشان را تعیین میکنند».
برگزاری هر انتخابات زودهنگامی میتواند بخت پیروزی جناح راست و جنبشهای راست افراطی ایتالیا را افزایش دهد. طبق نظرسنجیها ممکن است قدرت به دست ائتلافی متشکل از حزب ملیگرا و دارای ریشههای راستگرایانه افراطی «برادران ایتالیا» و حزبی ضدمهاجران و مخالف اتحاد اروپا به نام حزب لیگ به رهبری ماتئو سالوینی بیفتد.
«آندره اورلاندو» معاون رهبر حزب چپ میانه «دموکرات» که بخشی از دولت ائتلافی کونته را تشکیل میداد، پس از انتشار اخباری مبنی بر اعطای مسئولیت تشکیل دولت به دراگی از سوی رئیسجمهور ایتالیا، هشدار داد که حصول توافق بین تمام احزاب اصلا کار آسانی نخواهد بود؛ «اگر ایجاد هماهنگی و توافق میان چهار حزب سیاسی در ایتالیا برای انجام یک سفر کار مشکلی باشد، پس همراهکردن آنها برای انجام یک کار سیاسی که نه تاکنون انجام دادهاند و نه تمایلی به انجامش دارند، غیرممکن است».
رئیس مجلس نمایندگان ایتالیا هم اعلام کرده که درحالحاضر هیچ آمادگیای برای تشکیل یک دولت اکثریتی با احزاب ائتلافی سابق وجود ندارد.
با وجود مخالفتها، اگر دراگی موفق به ایجاد دولت وحدت ملی در ایتالیا شود، اولین نخستوزیری خواهد بود که در میانه بزرگترین بحران اقتصادی ایتالیا پس از جنگ جهانی دوم، قدرت را در این کشور در دست گرفته است. او باید بهسرعت برنامههایی اساسی برای صرف 200 میلیارد یورو کمک مالی اتحادیه اروپا تدوین کند.
سرجیو ماتارلا، رئیسجمهور ایتالیا، هم روز سهشنبه با اشاره به این کمک مالی اتحادیه اروپا گفت: «دولت باید کار کند؛ چراکه پیشبینی میشود برنامههای کمکهای 200 میلیاردی کرونایی کمیسیون اروپا به ایتالیا در ماه آوریل انجام شود و ما نمیتوانیم این فرصت مهم برای آینده خود را از دست بدهیم. برای دریافت این کمک مالی دولت باید یک طرح سرمایهگذاری قابل قبول ارائه دهد».
