کد خبر: 541376
تاریخ انتشار: ۱۸ فروردین ۱۴۰۰ - ۲۱:۵۲
گفت وگو

ساعت24- ترامپ با وجود اعلام خطر بقیه ی امضا کنندگان، آقای ترامپ در تاریخ ۸ ماه می ۲۰۱۸ خروج ایالات متحده از توافق و برگشت بدون وقفه ی تحریم ها را به عنوان تنها وسیله ای که قادر است مانع از دست یابی ایران به قدرت اتمی شود، اعلام کرد.

احیای برجام که ایران و بقیه کشورهای امضا کننده - روسیه، چین، فرانسه، انگلستان به عنوان اعضای دائمی شورای امنیت سازمان ملل متحد ( ONU) به اضافه ی آلمان – به آن پای بند مانده اند، بدون شک یکی از چالش های عمده در دستور کار آقای بایدن محسوب می شود. دنبال کردن مجدد این پرونده از جائی که دولتمردان دموکرات قبلی به جا گذاشته اند غیر ممکن است. دولت ترامپ تا آخرین روزهای ریاست جمهوری وی و به ویژه وزیر امور خارجه ی او میکائیل پومپئو اقداماتی را به منظور بوجود آوردن زمین های مین گذاری شده پیش پای رئیس جمهور جدید و گروه همکاران وی به مرحله ی اجرا گذاشت. اما مهم تر از همه سال های ترامپ به دور ازایجاد پرانتزی گذرا و بدون عواقب، هم در زمینه ژئوپولیتیک و هم در چارچوب نهادینه سیاست خارجی تغییر به وجود آورد. همان طور که آقای ایتامار رابینوویچ، که سفیر اسرائیل در ایالات متحده بود، در کتاب جدید خود خلاصه می کند، رهبران غیر عرب منطقه « مثل ایران، ترکیه و اسرائیل پس از این نقش درجه ی اولی را ایفا می کنند». نا کار آمدی اداری، و همچنین دیپلماسی فرد گرا و تجارت محور رئیس جمهورسابق جمهوری خواه، وضعیت های پیچیده و مبهم بیشماری را به وجود آورد.

ترامپ با وجود اعلام خطر بقیه ی امضا کنندگان، آقای ترامپ در تاریخ ۸ ماه می ۲۰۱۸ خروج ایالات متحده از توافق و برگشت بدون وقفه ی تحریم ها را به عنوان تنها وسیله ای که قادر است مانع از دست یابی ایران به قدرت اتمی شود، اعلام کرد. توافق همچنان پایدار اما شکننده بود. ایرانی ها به نوبه خود فعالیت های غنی سازی اورانیوم را در سطحی بالاتر از آنچه در توافق قید شده بود، ادامه دادند. ترامپ اطمینان می داد که به کمک تحریم ها و با توجه به خصوصیات « خود خوانده ی» چانه زنی کاسبکارانه امتیازات بیشتری به دست خواهد آورد. در طیف جمهوری خواهان، تند روها از جمله آقای جان بولتون، که مدتی مشاور امنیت ملی بود، یا آقای رودولف جیولیانی شهردار نیویورک - یک متحد قدیمی - تمایل به پیش تازی داشتند. هدف آنها چیزی کمتر از« تغییر رژیم» یعنی سرنگونی جمهوری اسلامی نبود.

ترامپ کم توجه نسبت به ایدئولوژی و نگران پایان دادن به حضور نیروهای آمریکایی در منطقه، علی رغم اظهارات آتشین خود، چنین اهدافی را دنبال نمی کرد. او بیشتر امید وار بود رهبران ایران را به مذاکره برای یک پیمان « بهبود یافته» که به وی اعتبار می بخشید، متقاعد کند. بهبود یافته به چه صورت ؟ از طریق افزودن دو موضوع یه این پیمان : نظارت بر برنامه ی موشکی، و توقف فعالیت های « بی ثبات کننده» ایران در منطقه. چیزی که حمایت از بشار اسد رئیس جمهور سوریه، حزب اله لبنان و شبه نظامیان شیعه در عراق را در بر می گرفت. درعمل ترامپ علی رغم ادعاهای بلند پروازانه اش بدون وقفه با رئیس جمهور حسن روحانی تماس می گرفت و از وی می خواست با او مذاکره کند. در ماه سپتامبر ۲۰۱۹، هنگام برگزاری اجلاس عمومی سازمان ملل متحد، آقای امانوئل ماکرون کوشید آقای روحانی را به دیدار با رئیس جمهور آمریکا در اطاق هتل محل اقامتش در نیویورک متقاعد کند. پس از مذاکرات متوالی آقای روحانی رفع تحریم ها را پیش شرط انجام چنین دیداری اعلام کرد .

بی اعتمادی اصول گرایان  ایران

سال ۲۰۲۰ برای ایران بخصوص سالی دشوار و طاقت فرسا بود. شروع این سال با شهادت  سردار قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، که به عنوان سمبل « مقاومت» جمهوری اسلامی شناخته می شد، آغاز شد و با قتل محسن فخری زاده فیزیک دان و یکی از چهره های شاخص برنامه ی هسته ای به پایان رسید. افزایش بی وقفه تحریم های گوناگون، که عواقب و نتایج همه گیری کووید ۱۹ به آنها افزوده شد، ایران را به سختی انداخت.

از زمان روی کار آمدن آقای بایدن، رهبران ایران دودل هستند. « میانه روها» مثل رئیس جمهور روحانی و محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه، تمایل دارند به میز مذاکره برگردند. آنها معتقدند کشورشان با عدم درخواست غرامت برای زیان های ناشی از تحریم های اعمال شده از سوی آمریکا، اقدام قابل توجهی در جهت مماشات و بازگشت به آرامش انجام داده اند. اما از سوی اصول گرایان که آنها را به ساده اندیشی وحتی خیانت متهم می کنند، تحت فشار قرار دارند. از نظر این گروه قطع ناگهانی و بدون علت حمایت آمریکا از کردها در سوریه در ماه اکتبر ۲۰۱۹ - با وجودی که آنها متحد دراز مدت واشنگتن محسوب می شدند – نمونه ای است برای عدم اطمینان به ایالات متحده . علاوه بر این چرا باید به قراردادی تن داد که می تواند بلافاصله پس از روی کار آمدن دولت جدید مورد نفی و انکار قرار گیرد؟ برخی دیگر نمونه ی کره شمالی را ذکر می کنند که پس از یک استقبال شادمانه از رئیس جمهور آمریکا، به این نتیجه رسید که زرادخانه هسته ای کشور بهترین ضامن تآمین سعادت برای آنها به شمار می رود و بنابراین مذاکرات را دنبال نکرد. رهبر انقلاب آیت الله  علی خامنه ای به نوبه خود، از ایده ی احیای مجدد قرارداد با این شرط که هر دو کشور سریعآ اقدام کنند و عملی شدن قرارداد و رفع تحریم ها همزمان صورت گیرد، استقبال کرد. مذاکرات پنهانی برای تعیین نحوه ی اجرا و «زمان بندی» آن صورت گرفته است.

به عقیده ولی نصراستاد مدرسه ی مطالعات عالی بین المللی در دانشگاه جان هاپکینز واشنگتن، و یکی از متنفذ ترین کارشناسان روابط بین دو کشور، سیاست « تحریم های حد اکثری » نتایج ضعیفی به بار آورده است. تنها بازگشت سریع به میز مذاکرات قادر است از بحرانی شدن بیشتر وضعیت جلوگیری کند. در حقیقت کاخ سفید توان فرصت سوزی ندارد، چون باید همزمان میراث فاجعه بار و پاکسازی آنچه را که دولت قبلی به یادگار گذاشته مدیریت کند، و امیدوار باشد انتخابات ماه ژوئن آینده در ایران، به گزینش رئیس جمهور تند رویی که تمایل به قطع مذاکرات با واشنگتن را داشته باشد، منتهی نشود.

منبع – لوموند دیپلماتیک فارسی-

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

خط داغ

تازه ترین خبرها

مطالب خواندنی

موضوعات داغ سیاسی