از سیل سفارش و برهوتِ واکسن تا واکسیناسیون سیل‌آسا

ساعت24-«درحالی‌که ما دنبال بارانی از واکسن بودیم، به لطف خدا سیلی از واکسن به‌سوی کشور سرازیر شد.» این جمله‌ایست که انتهای هفته‌ای که گذشت، به‌نقل از وزیر بهداشت دولت ابراهیم رییسی روی خروجی خبرگزاری‌ها رفت و ساعاتی بعد، با آغاز نخستین روز هفته‌ای که حالا آرام‌ آرام به روزهای پایانی‌اش نزدیک می‌شویم، با فونت درشت روی نیم‌صفحه نخست چند روزنامه سراسری درج و به یکی از چند تیتر مهم مطبوعات در نخستین روز هفته تبدیل شد.

آنچه اما بهرام عین‌اللهی به عنوان علت‌العلل بروز این تفاوت چشم‌گیر اوضاع واکسیناسیون در دولت کنونی نسبت ‌به دولت پیشین در این بازه زمانی حدودا یک‌ماهه جابه‌جایی قدرت در نهاد ریاست‌جمهوری مطرح کرد، نه صرفا «لطف خدا»، بلکه آن‌طورکه در جملات پیشین موردتاکید قرار داده، «پیگیری رییس‌جمهور و وزیران» دولت سیزدهم بود که باعث شد در حالی اکنون به‌تعبیر او، کشور با «سیل واکسن» روبرو باشد که تنها یک ماه پیش از سرازیر شدن این سیل رحمت و برکت، اوضاع ذخیره واکسن کرونا در کشور به قول معروف به «بیابان برهوت» شبیه بوده است؛ چنان‌که وزیر بهداشت دولت رییسی پیش از تاکید بر نقش رییسی، خود و دیگر وزیران دولت رییسی در سرازیر شدن این سیل واکسن به کشور، گفته بود: «زمانی که دولت را تحویل گرفتیم، اصلا واکسن نداشتیم و تمام واکسن‌های ذخیره هفته صفر شده بود.»
نکته حائز اهمیت در آن سخنان وزیر بهداشت این بود که اگرچه تامین این میزان واکسن، ظرف یک ماه و صرفا با پیگیری دوچندان رییس و وزیران یک دولت تازه‌کار دور از واقعیت به نظر می‌رسید اما آن‌چه در عمل در مسیر واکسیناسیون کشور حتی برای شهروندان عادی هم ملموس بود، به‌روشنی از تفاوت اوضاع واکسیناسیون حکایت داشت. تاجایی که اگر توصیف وضعیت به‌راستی نامساعد واکسیناسیون در گذشته با تعابیری چون «برهوت واکسن» پر بیراه به نظر نمی‌آمد، تحول ناگهانی و انفجاری اوضاع تامین واکسن در بازه زمانی کوتاه و مختصر اخیر نیز به‌واقع آنقدر اساسی بود و چنان اوضاع را متحول و دگرگون ساخته بود که به «سیل واکسن» تعبیر شود و درنتیجه کمتر ناظری در این وصف شاعرانه ان‌قلتی وارد کرد. حال آنکه استدلال وزیر بهداشت در توضیح علت این تحول عمیق و اساسی در امر واکسیناسیون باورنکردنی به نظر می‌رسید و همین مساله نیز بحث‌هایی را در فضای سیاسی و افکار عمومی ایجاد کرد. پرسش‌هایی که به‌خصوص آن‌گاه جدی‌تر و جدی‌تر شد که بهره‌برداری سیاسی از این اظهارنظر و اصولا تفاوت چشم‌گیر وضعیت واکسیناسیون در بازه زمانی حدودا یک‌ماهه عمر دولت سیزدهم نسبت‌به چندماه درگیری دولت دوازدهم با این مساله آغاز شد و حامیان دولت رییسی و مخالفان دولت روحانی از این‌سو و آن‌سو وارد گود شده و فعالیت‌ها و اقدامات رسانه‌ای در راستای تاکید بر این تفاوت اوضاع درحالی به‌طور پرفشار و پردامنه دنبال شد که تنها علت پایان فصل خزان واکسن در دولت روحانی و آغاز بهار پربرکتش در دولت رییسی، همین تفاوت رییس این دو دولت و البته وزیران‌شان عنوان شد. فعالیت‌ها و موضع‌گیری‌هایی که گاه چنان‌که در جریان تذکر شفاهی احمد صفایی در صحن علنی مجلس شاهد بودیم، در تمجید این نماینده اصولگرای گناباد و بجستان در مجلس از عملکرد رییسی و البته وزیر بهداشت دولت رییسی نمود می‌یافت و گاه آن‌طور که محمدحسن آصفری در حساب کاربری‌اش در توییتر عنوان کرده، در تاکید این نماینده اصولگرای اراک در مجلس یازدهم مبنی بر «محاکمه روحانی»!
بحث از محاکمه روحانی البته فارغ از مساله تامین واکسن کرونا نیز به هر بهانه ازسوی نمایندگان عمدتا اصولگرای مجلس یازدهم و دیگر اصولگرایان و مخالفان دولت اعتدال مطرح می‌شود و واقعیت آن است که اصولگرایان حتی به استناد چند سکانس در یک سریال تلویزیونی بحث‌انگیز هم صحبت از «محاکمه روحانی» را به صحن علنی پارلمان می‌کشانند اما آن‌چه دیروز ازسوی محمدحسن آصفری عنوان شد، به‌واقع جدی‌تر از تذکری بود که چندی پیش، جواد نیک‌بین، نماینده کاشمر با استناد به سریال «گاندو» مطرح کرده بود. آصفری نوشت: «با رسیدن انبوه واکسن از سایر کشورها مشخص شد ما تحریم پرزیدنت روحانی و تیم اقتصادیش بودیم، نه امریکا!» این نماینده اصولگرای مجلس یازدهم که «محاکمه روحانی» را به عنوان هشتگ اصلی توییت خود انتخاب کرده، همچنین نوشت: «قوه قضاییه زودتر دست به کار شود تا مرغ از قفس نپریده!»
اما فریاد و غوغا برای محاکمه روحانی، حتی تا جایی که از تقصیر ایالات متحده بگذریم و رییس‌جمهوری قانونی مملکت و وزیران و مدیران ارشد اقتصادی‌اش را تنها عامل تحریم معرفی کنیم، تنها صدایی نیست که از «بهارستان» به گوش می‌رسد و حتی در همین مجلس یکدست اصولگرای یازدهم نیز هستند نمایندگانی که نگاهی معقول‌تر به ماجرا دارند. چنان‌که وقتی برای بررسی صحت و سقم ادعاهایی که درخصوص قصور دولت روحانی به عنوان تنها عامل وقفه و اخلال در تامین واکسن کرونا و پیگیری‌های اثربخش دولت رییسی به‌مثابه علت‌العلل تسریع روند واردات واکسن کووید-19 به سراغ یکی از اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس یازدهم رفتیم، دریافتیم نه‌تنها روحانی و دولتش شایسته این میزان هجمه انتقادی نیستند، بلکه حتی باید دست‌کم بخشی از اعتبار تامین واکسن طی مدت کوتاهی که از عمر دولت رییسی می‌گذرد را نیز به حساب دولت پیشین بدهیم. چنان‌که محمدعلی محسنی بندپی گفته است: «تحول در امر تامین واکسن شاید ناشی از دو مساله باشد که یکی به عملکرد مثبت دولت سیزدهم و دیگری به اقدامات مثبت دولت دوازدهم مربوط است.» این عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس یازدهم به «اعتماد» گفت: «به نظر می‌رسد همبستگی همه نهادها و ارگان‌ها که با آغاز به کار دولت سیزدهم رقم خورد، در تحول تامین واکسن بسیار موثر بوده اما در عین حال یک دیدگاه هم مطرح است و آن، اینکه بخش قابل‌توجهی از این میزان واکسن وارد شده به کشور، توسط مسوولان دولت دوازدهم سفارش و خریداری شده که به هر دلیل تاکنون امکان ورودشان به کشور محقق نبود اما در این مدت، بخشی به‌دلیل همان همبستگی و همکاری میان بخش‌های مختلف و نهادها و ارگان‌های گوناگون پس از تشکیل دولت سیزدهم وارد کشور شده است.» این نماینده مجلس البته تاکید کرده که «نمود دیگر این همبستگی در ورود بخش‌های مختلف برای خریداری و تامین واکسن است که ازجمله اخیرا شاهد بودیم که مجمع خیرین اعلام آمادگی کرد که هزینه واردات 50 میلیون واکسن را تقبل کند.» محسنی بندپی همچنین تاکید کرد: «نباید اینطور القا کنیم که احیانا دولت دوازدهم مخالف واردات واکسن بوده و مانع ورود می‌شده است. چراکه دولت قبل هم همچون دولت کنونی بر این مهم تاکید داشت و به همین دلیل نیز برای خرید واکسن سفارش‌هایی داده بود و این واکنش‌ها نیز بخشی از محل همان سفارش خریدها است.»
همزمان اما مسعود پزشکیان، دیگر نماینده عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس یازدهم که سابقه وزارت بهداشت دولت اصلاحات را نیز در کارنامه دارد، به‌مراتب صریح‌تر از محسنی بندپی از پشت‌پرده تحول اخیر در تامین واکسن سخن گفته است. این نماینده اصلاح‌طلب مجلس یازدهم که معتقد است طرح این ادعا که واکسن‌ها ظرف همین دو هفته اخیر تامین شده، مصداق بی‌انصافی است، روند ثبت سفارش واکسن به شرکت‌های سازنده، پذیرش این سفارش، اقدام به تولید، تولید و درنهایت واردات به کشور را روندی زمان‌بر توصیف کرده که به‌گفته او «حداقل 5 تا 6 ماه زمان می‌برد.» این عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس همچنین با بیان اینکه «قراردادهای خرید واکسن در زمان آقای روحانی بسته شده و پول‌ها داده شده بود»، به پایگاه خبری-تحلیلی عصرایران گفته است: «اگر معاون غذا و داروی وزارت بهداشت در دولت قبل جرات دارد، در این رابطه حرف بزند و روشنگری کند.» پزشکیان البته از نقش دولت رییسی غافل نیست و گفته «ممکن است مشکلات در مسیر گمرک و حمل و نقل واکسن نیز وجود داشته که دولت فعلی آنها را حل کرده است.» او حتی اینکه گفته شده در این مدت شاهد افزایش سفارش بودیم، «غیرکارشناسی» خوانده و گفته است: «الان آقایان می‌گویند ما گفته‌ایم شبانه‌روز کار کنند! چه بستر تولید واکسن داخل و چه خرید واکسن از خارج در دولت قبل کارهایش انجام شده بود، هماهنگی‌هایی هم انجام داده‌اند ولی ما به‌دلیل مسائل سیاسی، برای واردات مقداری دیر جنبیدیم.» این نماینده اصلاح‌طلب مجلس که معتقد به قرنطینه فوری از همان روز اول شناسایی کرونا است، گفته است: «شل‌کن سفت‌کن‌های ما برای مقابله با کرونا زیاد بود تا جایی که الان آمار مرگ و میر را روزانه ۶۰۰ تا ۷۰۰ نفر اعلام می‌کنند و انگار نه انگار که آدم‌ها می‌میرند.» جالب اینکه پزشکیان در ادامه حتی همین آمار بسیار نگران‌کننده حدود 600 کشته در روز را که در جریان اوج موج پنجم شاهد بودیم، زیرسوال برده و گفته است: «آمار واقعی مرگ ومیر روزانه در اثر ابتلا به بیماری کرونا در کشور، بالاتر از ۱۵۰۰ نفر است. اگر 2 درصد مرگ و میر در تعداد کسانی که مبتلا می‌شوند وجود داشته باشد با ۴۰ هزار مبتلا روزانه بین ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ نفر جان‌شان را از دست می‌دهند؛ آن هم اگر درست درمان و مراقبت کنیم.»
حال در شرایطی که روز گذشته بنابر آخرین آمار اعلامی وزارت بهداشت ظرف 24 ساعت گذشته، «مجموع واکسیناسیون انجام شده در کشور ۳۷ میلیون و ۸۶۶ هزار و ۵۵۱ دوز اعلام شده که از این تعداد، ۱۲ میلیون و ۷۷۲ هزار و ۷۶۷ دوز مربوط به دوز دوم است»، باید دید در ادامه مسیر سیر واکسیناسیون با همین سرعت ادامه پیدا خواهد کرد یا نه. با این همه اما در حالی که طی این سال‌ها عادت کرده بودیم مسوولانی که روی کار می‌آیند در هر بحث و موضوع از دولت یا مسوولان پیشین به عنوان عامل اصلی مشکلات نام ببرند، این‌بار اوضاع متفاوت است و انگار این‌بار آن‌چه از «دولت قبل» به دولتی که تازه روی کار آمده، به ارث رسیده، زمینه‌ساز ارتقای کیفیت خدمات‌دهی به شهروندان شده است. هرچند برخی مخالفان دولت قبل ترجیح می‌دهند موضوع را به شکلی متفاوت جلوه دهند.

کد خبر 562544

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.