نخستین نخستوزیر رنگینپوست یا بازگشت به بوریس
بوریس جانسون، پیش از آنکه رسما نامزدی خود را اعلام کند، روز شنبه در جلسهای با ریشی سوناک، تلاش کرد تا او را برای ائتلاف متقاعد کند. با این حال معلوم نیست سوناک که در واپسین روزهای نخستوزیری جانسون از کابینه او استعفا دادهبود، آمادگی ائتلاف با جانسون داشته باشد. درحالی که بسیاری از اعضای پیشین کابینه جانسون در پارلمان از او حمایت کردهاند، نامزدی پنی موردانت با استقبال چندانی مواجه نشده است و تنها نزدیک به ۳۰ نماینده محافظهکار از او حمایت کردهاند. هواداران جانسون میگویند که او ۱۰۰ رای در میان نمایندگان محافظهکار پارلمان دارد، اما تاکنون کمتر از ۵۰ نماینده محافظهکار از نامزدی او استقبال کردهاند. بهرغم اینکه سه ماه بیشتر از سقوط دولت پیشین بوریس جانسون نمیگذرد، اما او همچنان به عنوان یک چهره سیاسی با قابلیت جذب آرا در حزب محافظهکار شناخته میشود که میتواند در شرایطی که محبوبیت حزب بهشدت کاهش یافته است در انتخابات سراسری بعدی حزب را برای پیروی مهیا کند. پیروزی قاطع حزب محافظهکار در انتخابات سال ۲۰۱۹ تحت رهبری بوریس جانسون، این امید را در بین هواداران او ایجاد کرده است که در شرایط سخت کنونی بتوانند تحت رهبری او بار دیگر بتوانند حزب کارگر را شکست دهند. همزمان با انتخابات درونحزبی در حزب محافظهکار، احزاب رقیب خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام سراسری هستند. کر استارمر، رهبر حزب اپوزیسیون کارگر که در نظرسنجیها پیشتاز است، انتخابات داخلی حزب رقیب را به «سیرک مسخره پرهرج و مرج» تشبیه کرده است. به نوشته رسانههای بریتانیا نظرسنجیها نشان میدهد که بعد از عملکرد ضعیف و سقوط دولت لیز تراس، رهبر حزب کارگر بیش از ۳۰ درصد در نظرسنجیها از رهبران احتمالی بعدی حزب محافظهکار پیش است. نیکولا استورجن، وزیر اول اسکاتلند و رهبر حزب ملی اسکاتلند نیز خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام شده است.
ریشی سوناک، وزیر دارایی پیشین، تا عصر دیروز توانسته بود حمایت نزدیک به ۱۴۰ نماینده از میان ۲۵۱ نماینده حزب محافظهکار را جلب کند و به احتمال زیاد امروز میتواند پیشتاز رایگیری باشد. سوناک شهریورماه در رقابت با لیز تراس شکست خوردهبود، اما بعد از سقوط دولت تراس بار دیگر این فرصت را پیدا کرده است که شانس خود را برای نخستوزیری امتحان کند. دولت لیز تراس با عمر ۴۵ روزه به کوتاهترین دوره یک نخستوزیر در تاریخ بریتانیا تبدیل شد. ریشی سوناک نامزدی خود را برای رهبری حزب محافظهکاری بریتانیا با انتشار یک پیام در شبکه اجتماعی توییتر اعلام کرد. سوناک در این پیام نوشت: «بریتانیا کشور بزرگی است، اما ما با یک بحران عمیق اقتصادی مواجه هستیم. به این دلیل است که من برای رهبری حزب محافظهکار و مقام نخستوزیری نامزد میشوم. میخواهم که اقتصاد را سر و سامان بدهم و حزبمان را متحد کنم تا به کشورمان خدمت کنیم.» در صورتی که ریشی سوناک به نخستوزیری بریتانیا انتخاب شود، نخستین نخستوزیر رنگینپوست این کشور خواهد بود.
چالش مالیات
اصلیترین موضوع جاری در بریتانیا مساله بحران اقتصادی است. درحالی که لیز تراس، قصد داشت با کاهش شدید مالیاتها جانی تازه به رشد اقتصادی بدهد، اعلام برنامه اقتصادی او بهشدت بازارهای بریتانیا را با چالش مواجه کرد و باعث کاهش ارزش پول ملی و ارزش سهام شد. مخالفتها با این برنامه اقتصادی باعث عقبنشینی تراس از برنامهاش و معرفی اصلیترین منتقد سیاستهای مالیاتیاش به عنوان وزیر دارایی شد. اما این عقبنشینی خیلی دیر انجام شد و شورش درون حزبی باعث شد تا لیز تراس مجبور به کنارهگیری شود. تحلیلگران اقتصاد بریتانیا معتقدند که در شرایط کنونی نه تنها افزایش مالیات از ثروتمندان، بلکه افزایش مالیات از طبقه متوسط هم برای نجات اقتصاد بریتانیا ضروری است.
مروین کینگ، مدیر پیشین بانک انگلند (بانک مرکزی بریتانیا) میگوید: «چالش این است که اگر میخواهیم در سطح اروپا هزینههای رفاهی و بودجه عمومی داشته باشیم، نمیتوانیم بودجهاش را با مالیات در سطح امریکا تامین کنیم. درنتیجه با این مساله مواجه میشویم که باید میزان بسیار بیشتری مالیات از شهروندان طبقه متوسط بگیریم.» این مقام پیشین بریتانیا میگوید: «این امر در چند سال پیش رو تصویر خیلی شادی برای ما تصویر نمیکند، اما ما دولتی میخواهیم که صادقانه به ما بگوید در استانداردهای زندگی شاهد افول هستیم، چراکه تصمیم گرفتهایم به اوکراین در مقابله با روسیه کمک کنیم که به معنای این است که همه ما باید بار آن را به دوش بگیریم و نمیتوانیم همه اینبار را به گردن فرزندان و نوادگانمان بیندازیم.»
هواداران ریشی سوناک معتقدند که او یک فرد قابل اعتمادد برای هدایت اقتصاد بریتانیا در دوران بحران است. سابقه او به عنوان وزیر دارایی در دوران جهانگیری ویروس کرونا، به عنوان یک نقطه قوت در کارنامه سیاسی این سیاستمدار ۴۲ ساله ارزیابی میشود. با این حال مخالفان او معتقدند که این سیاستمدار جوان در شرایط بحران حزب محافظهکار در نظرسنجیها توانایی کافی را برای ایجاد اتحاد در حزب و پیروزی در انتخابات سراسری ندارد. سران حزب محافظهکار با توجه به وضعیت این حزب در نظرسنجیها علاقهای به برگزاری یک انتخابات زودهنگام ندارند و امیدوارند که با انتخاب جانشین با ثبات و مطمئن برای لیز تراس بتوانند جایگاه خود را در افکار عمومی تا انتخابات ۲۰۲۵ بازسازی کنند.
ریشی سوناک و بوریس جانسون، اصلیترین رقبای احتمالی انتخابات امروز درونحزبی برای تعیین نخستوزیر و رهبر آینده حزب محسوب میشوند. ریشی سوناک، وزیر پیشین دارایی و رقیب لیز تراس در انتخابات داخلی پیشین حزب محافظهکار و پنی موردانت، نماینده پارلمان در کابینه لیز تراس نامزدهایی هستند که تا لحظه تنظیم این گزارش برای شرکت در انتخابات داخلی فردا در میان نمایندگان حزب محافظهکار در پارلمان اعلام آمادگی کردهاند. احتمال زیادی داده میشود که بوریس جانسون، نخستوزیر پیشین، سه ماه بعد از استعفایش از مقام نخستوزیری، در آخرین لحظات برای شرکت در این رایگیری اعلام نامزدی کند، گرچه تا لحظه تنظیم این گزارش خبر نامزدی جانسون هنوز رسما اعلام نشده است.
اعتماد