همه چیز درباره ی عفونت ریه و اهمیت سلامت جسم

عفونت ریه چیست

هر بار که نفس می‌کشیم، هوا از طریق نای به برونش‌ها می‌رود. برونش‌ها دو لوله بزرگ هستند که به چندین شاخه کوچک انشعاب پیدا می‌کنند. در انتها به کیسه‌های هوا یا آلوئول می‌رسیم که مویرگ‌های ریزی دارد و هوا را به خون می‌رساند. اگر در هر بخش از این جریان عبور هوا، مشکلی پیش بیاید، دچار اختلالاتی می‌شویم. عفونت ریه یکی از دلایل آسیب‌رساندن به این جریان تنفس است.

عفونت ریه زمانی اتفاق می‌افتد که یک ویروس، باکتری یا قارچ، وارد ریه‌های شما شده و باعث التهاب شود. عفونت ریه درجه‌های مختلف خفیف و شدید دارد. این بیماری، برای نوزادان و کودکان خردسال، افراد بالای 65 سال و افرادی که مشکلات سلامتی یا سیستم ایمنی ضعیفی دارند، جدی‌تر است. در صورت عفونی‌شدن لوله‌های برونش بزرگی که هوا را به ریه‌های شما منتقل می‌کنند، برونشیت اتفاق می‌افتد. به عبارت دیگر، برونشیت بیشتر توسط ویروس ایجاد می‌شود تا باکتری.

انواع عفونت ریه

عفونت ریه طیف وسیعی از بیماری‌ها را در بر می‌گیرد که در ادامه، هر یک را به‌صورت کامل توضیح خواهیم داد.

● ذات‌الریه: شایع‌ترین عفونت ریه، ذات‌الریه نام دارد که به دلیل نفوذ باکتری یا قارچ‌ها به ریه رخ می‌دهد. علاوه بر این، ویروس‌هایی مانند آنفولانزا و ویروس کرونا نیز می‌توانند منجر به ذات‌الریه شوند.

● برونشیت: به لوله‌های بزرگی که هوا را وارد ریه‌ها می‌کنند، برونش می‌گویند. اگر این لوله‌ها ملتهب شوند، فرد دچار برونشیت خواهد شد. برونشیت معمولاً ناشی از بیماری‌های ویروسی است تا عفونت‌های باکتریایی. اما عفونت‌های باکتریایی نیز می‌توانند باعث برونشیت شوند.

● برونشیولیت: همان‌طور که گفتیم، شاخه‌های کوچک انشعاب‌یافته از برونش (لوله‌ای که هوا را وارد ریه می‌کند)، برونشیول‌ها نام دارند. این لوله‌ها، اکسیژن و دی‌اکسید کربن را تبادل می‌کنند. برونشیولیت در صورت عفونت این شاخه‌ها و گاهی در کودکان زیر 2 سال رخ می‌دهد. به بیان دیگر، کودکانی که سال اول زندگی خود را در بیمارستان گذرانده باشند، بیشتر در معرض این بیماری‌ هستند. برونشیولیت ممکن است در بزرگسالی باعث آسم و دیگر بیماری‌های تنفسی شود.

● کووید 19 و کرونا: در سال‌های اخیر که ویروس کرونا گسترش پیدا کرد، مردم از این ویروس و نقش آن در درگیری ریه بیشتر مطلع شدند. کرونا می‌تواند در تمام بافت ریه گسترش پیدا کند و حتی موجب مرگ شود.

● آنفولانزا: آنفولانزا یکی از شایع‌ترین عفونت‌های ریه است. هر دو ویروس آنفولانزای A و آنفلوانزای B از طریق قطرات هنگام سرفه، عطسه یا حتی صحبت‌کردن، پخش می‌شوند. به همین دلیل است که آنفولانزا بسیار مسری است.

● سیاه‌سرفه: بسیاری تصور می‌کنند که سیاه‌سرفه فقط در گذشته وجود داشته است؛ اما مردم هنوز هم به آن مبتلا می‌شوند. سیاه‌سرفه می‌تواند باعث بیماری خفیف تا شدید شود؛ اما بیشتر برای نوزادان و کودکان خردسال نگران‌کننده است. حدود 50 درصد از نوزادان زیر 12 ماه که سیاه‌سرفه می‌گیرند، باید در بیمارستان بستری شوند. حدود یک‌چهارم نوزادان و کودکان خردسالی که سیاه‌سرفه می‌گیرند، به ذات‌الریه مبتلا می‌شوند. عوارض سیاه‌سرفه مانند آنسفالیت، به‌ندرت (0.3%)، ممکن است رخ دهد.

● سل (Tuberculosis): سل یا tb به عفونت باکتری‌های ریه گفته می‌شود. البته سل می‌تواند اعضای دیگری همچون استخوان‌ها یا شکم را نیز درگیر کند. این بیماری، مسری است و اگر فرد مبتلا، سرفه و عطسه کند، سل از طریق هوا پخش می‌شود.

● آمپیم (Empyema): اگر در فضای بین ریه‌ها و دیواره قفسه سینه، چرک جمع شود، آمپیم اتفاق می‌افتد. آمپیم را می‌توان از عوارض ذات‌الریه یا سل دانست که در اثر آن، چرک به اطراف ریه گسترش پیدا می‌کند.

● آبسه ریه (Lung abscess): آبسه زمانی رخ می‌دهد که درون ریه، حفره پر از چرکی ایجاد شود و اطراف آن را بافتی ملتهب در بر بگیرد. آبسه نیز در اکثر مواقع، بر اثر ذات‌الریه اتفاق می‌افتد. سرفه‌های چرکی و بدبو از علائم آبسه ریه است.

● بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD): این بیماری، باعث انسداد جریان هوا از ریه‌ها می‌شود. copd از عوارض برونشیت یا آمفیزم است که باعث می‌شود هوا در داخل ریه‌ها حبس شود و خارج نشود.

● فیبروز سیستیک (Cystic fibrosis): این بیماری، ارثی و مادرزاد است که در اثر آن، ریه چسبنده می‌شود. در نتیجه، مجاری تنفسی مسدود شده و فرد دچار تنگی نفس و مشکلات دیگر خواهد شد. این بیماری، درمانی قطعی ندارد و تنها می‌توان علائم آن را کنترل کرد.

● آسم: این بیماری به مجاری تنفسی، آسیب می‌رساند و آن را باریک یا ملتهب می‌کند. البته آسم و ذات‌الریه را نباید یکی دانست؛ زیرا در ذات‌الریه، عفونت رخ می‌دهد.

دلایل ابتلا به عفونت ریه

اکنون که انواع عفونت ریه را شناختید، احتمالاً متوجه می‌شوید که دلایل ابتلا به عفونت ریه، طیف وسیعی را در بر می‌گیرد. برخی از اوقات، فرد هیچ نقشی در بیماری ندارد و دلایل کاملاً ارثی هستند. از سوی دیگر، ویروس‌ها یا انگل‌ها هم ممکن است ریه را درگیر کنند. قطرات عطسه یا سرفه افراد درگیر و استنشاق مواد سمی، از جمله دلایل دیگر ابتلا به عفونت ریه هستند.

علائم عفونت ریه

عفونت ریه از هر نوع و به هر علتی که باشد، علائم خاصی را ایجاد می‌کند. البته علائم عفونت ریه شدید با خفیف متفاوت است و عوامل مختلفی از جمله سن و سلامت کلی بدن در این قضیه دخیل هستند. این علائم ممکن است در ابتدا شبیه سرماخوردگی یا آنفولانزا به نظر برسند؛ اما معمولاً طولانی‌ترند. در ادامه، برخی از رایج‌ترین علائم عفونت ریه را خواهیم آورد.

● سرفه خلط‌دار: بدن برای اینکه از شر مخاط‌های ناشی از التهاب راه‌های تنفسی و ریه‌ها خلاص شود، سرفه می‌کند. این مخاط غلیظ، گاهی با خون همراه‌ است. البته در برونشیت یا ذات‌الریه، ممکن است رنگ این مخاط سفید، سبز، زرد یا بی‌رنگ هم باشد. بعد از بهبود سایر علائم، ممکن است تا هفته‌ها سرفه ادامه داشته باشد.

● احساس درد در قفسه سینه: اگر درد قفسه سینه ناشی از عفونت ریه باشد، معمولاً به‌صورت کوبنده سینه‌تان تیر می‌کشد. این درد در هنگام سرفه یا نفس عمیق، شدیدتر هم می‌شود. درد قفسه سینه ممکن است تا بالای کمر نیز ادامه داشته باشد.

● تب‌ولرز و تعریق: بدن در هنگام مبارزه با عفونت‌ها، ممکن است تب کند. دمای طبیعی بدن، چیزی حدود 37 درجه سانتی‌گراد است. این دما در هنگام عفونت ریه تا 40.5 درجه هم احتمال دارد افزایش یابد که بسیار خطرناک است. تب می‌تواند باعث بروز علائم دیگری از جمله لرز، عرق‌کردن، بدن‌درد، ضعف و سردرد شود.

● بدن‌درد یا میالژی: ممکن است فکر کنید که دردهای عضلانی و خستگی از نشانه‌های آنفولانزا باشند؛ اما این علائم در ذات‌الریه و عفونت ریه نیز گاهی مشاهده می‌شوند.

● تنگی نفس و خس‌خس: اگر نمی‌توانید به‌راحتی نفس بکشید و قفسه سینه‌تان درد می‌گیرد، بهتر است حتماً به پزشک مراجعه کنید. در سایت دکترنکست می‌توانید از بهترین متخصص ریه و بهترین پزشکان کشور، وقت مشاوره و ویزیت آنلاین بگیرید.

درمان عفونت ریه

برای پاکسازی ریه از عفونت، راه‌های مختلفی وجود دارند که بسته به علت و شدت عفونت و همچنین حال عمومی بیمار با هم متفاوت هستند. این درمان‌ها را می‌توان به دو دسته راه‌های خانگی و پزشکی تقسیم کرد.

درمان خانگی عفونت ریه

بعد از مشورت با پزشک و عمل‌کردن به توصیه‌های دکتر، می‌توانید برای مراقبت از خود در خانه نیز کارهایی انجام دهید. در ادامه، چند راهکار برای درمان عفونت ریه در خانه آورده شده است.

● درمان عفونت ریه با عسل: یک قاشق عسل را در آب داغ حل کنید و بخورید. عسل به التیام و کاهش التهاب عفونت ریه کمک خواهد کرد.

● خواص گل ختمی برای عفونت ریه: یکی از راه‌های درمان گیاهی عفونت ریه، مصرف گل ختمی است. این دمنوش عفونت ریه، ضد باکتری و ضد التهاب است و به بهبود گلودرد نیز کمک بسیاری می‌کند.

● تمرین تنفس: در برخی مواقع، پزشک تمرین‌هایی به شما می‌دهد تا مخاط شل شود و تنفس راحت‌تر صورت بگیرد.

● استفاده از دستگاه بخور آب سرد: کنار تخت‌خوابتان یک دستگاه بخور آب سرد قرار دهید تا تنفستان راحت‌تر شود. همچنین دوش آب گرم نیز می‌تواند تا حدودی کمکتان کند.

درمان‌های پزشکی عفونت ریه

درمان‌های خانگی هر چقدر هم که کارساز باشند، تنها جنبه مراقبتی و مکمل دارند و هیچ‌گاه جای درمان پزشکی را نمی‌گیرند. پزشک با بررسی دقیق بدن شما، بهترین راه‌حل را برای تخلیه عفونت ریه ارائه می‌دهد. او برای این کار، معمولاً از یکی از روش‌های زیر بهره می‌گیرد.

● مصرف دارو: آنتی‌بیوتیک‌ها به ازبین‌بردن عفونت‌های باکتریایی ریه کمک می‌کنند. برای مثال، آزیترومایسین برای عفونت ریه یکی از این آنتی‌بیوتیک‌هاست. علاوه بر این، پزشک ممکن است قرص تاوانکس برای عفونت ریه نیز تجویز کند. البته توصیه می‌کنیم که به هیچ‌ وجه بدون مشورت با پزشک، دارو مصرف نکنید. به جز این، ممکن است به دستور پزشک، نیاز باشد که در داخل رگ‌های شما، آنتی‌بیوتیک تزریق شود تا میکروب‌های خلط از میان بروند.

● اکسیژن‌درمانی: افرادی که در اثر عفونت ریه دچار سطوح پایین اکسیژن (هیپوکسی) می‌شوند، ممکن است به اکسیژن‌درمانی نیاز داشته باشند. در این روش، مخاط غلیظ از ریه‌های شما تخلیه می‌شود و بهتر می‌توانید نفس بکشید. ‍

● عمل جراحی: اگر مایع زیادی بین ریه‌ها و دیواره قفسه سینه وجود داشته باشد (افیوژن پلورال)، ممکن است پزشک آن را تخلیه کند. این کار با کاتتر یا جراحی انجام می‌شود.

پیشگیری از عفونت ریه

پیش از هر چیز، باید بدانید که گاهی اوقات، نمی‌توان از بروز عفونت ریه جلوگیری کرد. بااین‌حال، بهترین راه برای جلوگیری از ذات‌الریه، واکسینه‌شدن در برابر باکتری‌ها و ویروس‌هایی است که معمولاً باعث عفونت ریه می‌شوند. واکسن ذات‌الریه انواع متفاوتی دارد؛ اما در برابر همه نوع ذات‌الریه مقاوم نیست. نوزادان، افراد مسن، بیماران زمینه‌ای و سیگاری‌ها در اولویت دریافت این واکسن‌ها هستند. به جز این، می‌توانید کارهای ساده‌ای را در برنامه خود بگنجانید که در ادامه، آن‌ها را معرفی خواهیم کرد:

● ترک سیگار: سیگارکشیدن به بافت ریه‌ها آسیب می‌رساند و احتمال ابتلا به عفونت را افزایش می‌دهد. این موضوع برای قلیان نیز صدق می‌کند. علاوه بر این، هیچ‌گاه سیگار استفاده‌شده فرد دیگری را نکشید.

● شستن دست‌ها: پیش از غذاخوردن و پس از استفاده از سرویس بهداشتی، حتماً دست‌های خود را با آب و صابون بشویید. بعد از سرفه‌کردن نیز دست‌ها را بشویید. در صورتی که صابون ندارید، از الکل استفاده کنید. اگر به بیماری‌های عفونی مانند آنفولانزا، سرماخوردگی یا کووید-19 مبتلا هستید، از تماس نزدیک و به اشتراک‌گذاشتن وسایل با افراد دیگر خودداری کنید.

طول درمان عفونت ریه

درمان عفونت ریه و مدت‌زمان بهبودی به عوامل بسیاری از جمله سن، علت عفونت ریه، شدت بیماری و ذات‌الریه و شرایط عمومی سلامت شما بستگی دارد. اگر سالم هستید، بیشتر علائم ذات‌الریه باکتریایی معمولاً ظرف 24 تا 48 ساعت پس از شروع درمان بهبود می‌یابند. ممکن است پس از چند روز درمان پنومونی ویروسی احساس بهتری داشته باشید. برخی از علائم، مانند سرفه و خستگی، ممکن است برای چند هفته باقی بمانند. اگر به دلیل ذات‌الریه در بیمارستان بستری شده‌اید، ممکن است ۶ تا ۸ هفته طول بکشد تا به حالت عادی بازگردید.

راه‌های تشخیص عفونت ریه

برای تشخیص عفونت ریه، پیش از هر کاری، باید به‌صورت کامل معاینه شوید. پزشک با گوشی پزشکی به صدای ریه‌تان گوش می‌دهد و طبق آن، برای شما آزمایش‌هایی می‌نویسد. این آزمایش‌ها، ممکن است مواردی همچون تصویربرداری از قفسه سینه، بررسی سطح اکسیژن در خون، آزمایش خون یا مخاط باشند. به جز آزمایش، ممکن است یکی از این روش‌ها تجویز شود:

● پالس اکسیمتری (Pulse oximetry): در این روش، دستگاه پالس اکسیمتر، میزان اکسیژن خون شما را اندازه‌گیری می‌کند تا عملکرد ریه مشخص شود.

● کشت مایع ریه (Pleural fluid culture): در این روش، پزشک از یک سوزن نازک برای گرفتن نمونه مایع از اطراف ریه‌های شما استفاده می‌کند. نمونه به آزمایشگاه فرستاده می‌شود تا علت عفونت مشخص شود و سپس داروهایی تجویز خواهند شد.

● آزمایش گاز خون شریانی: برای تشخیص سلامت ریه‌ها، از مچ دست، بازو و کشاله ران، نمونه خون گرفته می‌شود و سطح اکسیژن خون را اندازه می‌گیرند.

● برونکوسکوپی: در برخی موارد، از یک لوله نازک و نورانی به نام برونکوسکوپ برای مشاهده داخل ریه‌های شما استفاده می‌شود. علاوه بر این، ممکن است نمونه بافت یا مایع را برای آزمایش در آزمایشگاه بگیرند.

جمع‌بندی

در این مقاله، انواع عفونت ریه را شناختید و با راه‌های درمان و پیشگیری از آن آشنا شدید. عفونت ریه طیف وسیعی از بیماری‌ها را در بر می‌گیرد که باید هر کدام به‌صورت دقیق بررسی شوند. تشخیص زودهنگام این عفونت‌ها، از تخریب بافت ریه جلوگیری می‌کند. در این موارد، پزشک با انجام آزمایش‌های دقیق و بررسی ریه، کمکتان می‌کند که مراقب این بافت حساس بدن باشید. اگر هر کدام از علائم بالا را در خود احساس کرده‌اید، هرچه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید. در سایت دکترنکست می‌توانید از بهترین پزشکان متخصص ریه ایران وقت بگیرید و به‌صورت آنلاین، ویزیت شوید. تنها کافی است سری به سایت drnext.ir بزنید.

این مطلب تبلیغاتی است و محتوای آن توسط سفارش دهنده تهیه شده است