بودجه غیر جنگی در وضعیت جنگی

ساعت 24 - کار آماده سازی بودجه 1405 از پاییز شروع شد و پله – پله از نردبان دولت ، کمیسیونهای بودجه مجلس و کمیسیون تلفیق بالا رفت و به صحن علنی مجلس رسید. پس از این مرحله مجمع تشخیص مصلحت نظام و نیز شورای نگهبان این بودجه را که در زمان صلح و با فرض ادامه وضع غیر جنگی اماده شده بود را تایید کردند.

حالا هادی طحان‌نظیف عضو حقوقدان و سخنگوی شورای نگهبان از پایان بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور در این شورا خبر داده و گفته است : پس از بررسی‌هایی که در شورای نگهبان داشتیم این لایحه مغایر با موازین شرع و اصول قانون اساسی شناخته نشد. طحان‌نظیف بیان داشت که این مصوبه شامل جدول الزامات منابع و مصارف بودجه و همچنین جداول بودجه سال ۱۴۰۵ کل کشور است.

سخنگوی شورای نگهبان همچنین اعلام کرد که هیئت عالی نظارت بر حُسن اجرای سیاست‌های کلی نظام نیز دیگر نسبت به این لایحه ایرادی نداشت و بنابراین می‌تواند مراحل ابلاغ را سپری کند. کارشناسان برنامه ریزی و بودجه باوردارند با توجه به جنگی که از 9 اسفند ماه جاری میان جمهوری اسلامی با اسراییل و آمریکا شروع و تا امروز 24 اسفند با شدت ادامه دارد باید فرضیه‌های لحاظ شده در بودجه تغییرات اساسی یابد.

مگر اینکه از همان روزهای نخست آماده سازی لایحه بودجه فرض بر این بوده که جنگ به هرحال رخ می‌دهد. واقعیت این است که در شرایط فعلی بخش قابل توجهی از درآمدهای پیش‌بینی شده درقانون بودجه تایید شده از سوی شورای نگهبان با احتمال عدم وقوع روبه رو هستند.

به این معنا که درامدهای مالیاتی تعیین شده برای بنگاه‌های اقتصادی و صنعتی و حتی بخش خدمات عمومی مرتبط با خانواده‌ها در وضعیت رکودی امکان تحقق ندارند.

رشد منفی بخش کشاورزی ونیز خاموش شدن کوره رشد تولید صنعتی احتمال کسب در امد را به سوی عدم وقوع پیش می‌راند. کاهش رشد مصرف کل در 9 ماهه منتهی به پایان آذرماه موید این ادعا است. کارشناسان باوردارند اگر مسایل سیاست خارجی به سوی ثبات پیش رانده نشود و جمهوری اسلامی همچنان در حال جنگ تمام عیار با دشمنان تاریخی خود باشد احتمال دسترسی به درامدهای صادرات نفت خام به میزانی که در قانون بودجه آمده را نیز کاهش می‌دهد.

این یک متغیر غیر قابل جایگزین در تامین درامدهای ارزی و ریالی بودجه 1405 است. کاهش درآمد صادرات نفت خام با کاهش قابل اعتنای صادرات نفت اتفاق می‌افتد. علاوه براین ممکن است برگشت درآمد حاصل از صادرات نفت خام نیز با سدها و بندها‌ی دیگری روبه رو شود.

این کاهش‌های درآمد در بخش بودجه در حالی است که دولت برای تامین رضایت میلیونها خانواده همچنان به توزیع یارانه کالابرگ ادامه خواهد دهد و حتی به دلیل از دست رفتن قدرت خرید یک میلیون تومان سال بعد نسبت به قدرت خرید 1404 افزایش مطلق را تجربه کند.

به نظر می‌رسد با توجه به آسیب‌های جنگ در بخش دفاع و امنیت باید هزینه‌های این بخش در بودجه تغییر اساسی را تجربه کند. اجرای بودجه غیر جنگی در شرایط تمام جنگ تمام عیار کاری است سخت وناشدنی.