رفتن به محتوا
سام سرویس
کد خبر 662265

گاردین تحلیل کرد

پایان دوران سواری مجانی برای چین

ساعت 24 - -انفعال پکن در قبال تنش‌های نظامی اخیر میان ایالات متحده و ایران، پرسش‌های راهبردی بسیاری برانگیخته است. پکن این حملات را محکوم کرد، اما این واشنگتن بود که پیش‌قدم شد و نشست سران دو کشور را به‌دلیل شرایط جنگی به تعویق انداخت. اکنون میانجی‌گران سنتی حوزه خلیج‌فارس عقبگرد کرده‌اند و چین نیز تمایل چندانی برای ورود به این کارزار پرهزینه نشان نمی‌دهد.

شی جین

حقیقت آن است که مناسبات پکن و تهران، به‌رغم پیشینه طولانی و دامنه گسترده، فاقد ژرفای راهبردی است. الگوی رفتاری چین در قبال ایران، ماهیتی کاملاً «معامله‌گرانه» دارد. پکن ضمن فروش تسلیحات، برخلاف رویه سنتی واشنگتن، از ارائه هرگونه چتر امنیتی یا تضمین دفاعی اجتناب می‌کند.  این ناترازی در وابستگی متقابل اقتصادی نیز به‌وضوح نمایان است در حالی که شریان حیاتی صادرات ایران با وابستگی ۹۰ درصدی به بازار چین گره خورده، سهم ایران در سبد وارداتی پکن فقط ۱۳ درصد است؛ آن هم نفتی که تحت فشار تحریم‌ها با تخفیف‌های سنگین واگذار می‌شود. در این فضای غبارآلود، پکن با استمرار تردد شناورهایش در تنگه هرمز و ذخیره‌سازی تهاجمی کالا‌های اساسی و انرژی، نشان داده است که پیش از هر تعهد سیاسی، به صیانت از امنیت ملی و ثبات داخلی خود می‌اندیشد. در نقشه نوین انرژی پکن، کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس سهم فزاینده‌ای از سبد نفتی چین را به خود اختصاص داده‌اند؛ رویکردی که نشان‌دهنده گسترش نفوذ استراتژیک این ابرقدرت در خاورمیانه است.  از سوی دیگر، پایتخت‌های عربی حاشیه خلیج‌فارس هم با درک کاهش وابستگی واشنگتن به سوخت‌های فسیلی منطقه، در پی تنوع‌بخشیدن به شرکای راهبردی خود هستند. پکن که از تجربه تحریم‌های روسیه درس گرفته، بیش از پیش بر ضرورت تکثر در سرمایه‌گذاری و پیوندهای تجاری تاکید دارد.

[ حالا پکن با شبکه گسترده و درهم‌تنیده‌ای از منافع اقتصادی و دیپلماتیک روبه‌روست که صیانت از آن‌ دیگر با بیانیه‌های خنثی ممکن نیست. دوران عافیت‌طلبی پکن در خاورمیانه به سر آمده است. چین اکنون با منافعی کلان و جمعیتی میلیونی از اتباعش در منطقه روبروست که دیگر سیاست بی‌طرفی را بر نمی‌تابند.  قریب به یک میلیون تبعه چینی در قلب خاورمیانه، مسئولیتی سنگین بر دوش پکن نهاده و اتباعی که چشم‌انتظار حمایت مقتدرانه کشورشان هستند، کارآمدی سیاست "مداخله حداقلی" را به چالش می‌کشند.

بحران کنونی بار دیگر تفوق قدرت سخت واشنگتن را به رخ کشیده و ابزارهای محدود پکن برای حمایت از شرکایش را عیان کرده است. چالش بنیادین شی جین‌پینگ عبور از جهانی است که در آن، ایالات متحده به رهبری ترامپ، دیگر حافظ نظم موجود نیست و به عامل گسست و برهم‌زننده قواعد بازی بدل شده است.  اوباما سالها پیش ، چین را "سواری‌بگیر رایگان امنیتی" نامید. دوران بهره‌برداری بی‌هزینه از ثباتی که دیگران تامین کرده‌اند به پایان رسیده و پکن با این پرسش حیاتی مواجه است که گام بعدی در جهانی بدون چتر امنیتی غرب چیست؟ گاردین- عصر ایران 

[

نظرات کاربران
نظر شما

ساعت 24 از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.

تازه‌ترین خبرها