تجارت پنهان 16 میلیارددلاری با امارات
در عین حال، حجم قابل توجهی از این واردات در اختیار تعداد محدودی شرکت قرار دارد؛ موضوعی که به اعتقاد نویسندگان گزارش، خطر شکلگیری انحصار در تامین کالاهای اساسی را افزایش داده و میتواند امنیت غذایی کشور را در شرایط بحرانی با چالش مواجه کند.
از طرف دیگر در حالی که واردات به ایران درآمار کشورامارات 6 میلیارد دلار است این عدد در ایران 22 میلیلارددلار است که نشان میدهد تجارت پنهان با امارات 16 میلیارددلار است.
مطابق این گزارش، اگرچه منابع ارزی واردات کالاهای اساسی عمدتاً از محل صادرات نفت و سایر درآمدهای دولتی تامین میشود، اما محل ایجاد این منابع ارزی الزاماً با محل خرید کالاهای اساسی یکسان نیست. به عنوان مثال، چین یکی از مهمترین مقاصد صادرات نفت ایران محسوب میشود، اما نه تولیدکننده اصلی کالاهای اساسی مورد نیاز کشور است و نه تسویه مالی این کالاها در آن انجام میشود.
در نتیجه، بخش مهمی از ارز حاصل از صادرات نفت ایران ابتدا از کشورهایی مانند چین به شبکههای مالی و پرداخت غیررسمی در کشورهایی نظیر امارات منتقل میشود و سپس برای خرید کالاهای اساسی از کشورهایی مانند برزیل، روسیه و سایر تامینکنندگان مورد استفاده قرار میگیرد.
به اعتقاد تهیهکنندگان گزارش، این ساختار نهتنها وابستگی واردات کشور به امارات را افزایش داده، بلکه امکان رصد و رهگیری تراکنشهای مالی ایران توسط کشورهای همسو با تحریمها را نیز فراهم کرده است. افزون بر این، استفاده از واسطههای مالی مستقر در امارات هزینههای سنگینی را به اقتصاد ایران تحمیل میکند.