هزینه جنگ بر دوش مردم است

ساعت 24 - خبرگزاری‌های داخلی روی یک خبر درباره آمریکا بیشتر تمرکز دارند. این خبر درباره میزان هزینه‌های جنگ آمریکا با جمهوری اسلامی است. ماهیت گزارش‌ها در این‌باره بر دو نکته اصرار دارد: نکته نخست میزان هزینه‌های جنگ است. در این‌باره دولت آمریکا عددی را اعلام می‌کند و مخالفان دولت در کنگره و سنا این عدد را قبول ندارند.

خبرگزاری‌های داخلی همیشه عددی را که دموکرات‌ها بر زبان می‌آورند و حتی بیشتر از آن را قبول دارند. نکته دوم این است که این هزینه‌ها از جیب شهروندان آمریکایی و از مالیات پرداختی آن‌ها برداشته می‌شود و به‌همین دلیل به‌نارضایتی گسترده در داخل آمریکا منجر شده است. در جمهوری اسلامی نیز بدون تردید در شرایط جنگی هزینه‌های جنگ وجود دارد و این هزینه‌ها مازاد بر هزینه‌های پیشین و پیش‌بینی‌شده است.

این مساله و اصرار خبرگزاری‌های داخلی برای اینکه نشان دهند آمریکا هزینه می‌کند راه را باز کرده تا در این‌باره تفسیر و تحلیل‌هایی اما به‌شکل ویژه در ذهن‌ها پدیدار شود. واقعیت این است که فقدان سازمان سیاسی بر پایه احزاب به این منجر شده که حزب مخالفی در کشور درباره هزینه جنگ پرسش نکند.

مجلس قانونگذاری در ایران نیز تا امروز در این مسیر گامی برنداشته اما شاید این پرسش وجود داشته باشد که محل تامین هزینه‌های جنگ کجاست؟ پاسخ سرراست و درست باید این باشد که نهاد دولت از بودجه عمومی و نیز از بودجه شرکت‌ها هزینه‌های ریالی جنگ را تامین کند. هزینه‌های ارزی نیز باید از مسیر صادرات نفت و دیگر درآمدهای صادرات متعلق به دولت به دست آید.

بررسی از سر اشاره می‌تواند به ما بگوید درآمد قابل تصرف صادرات نفت چندان رشد نداشته و نیز درآمدهای دولت از بودجه عمومی که باید از مالیات به‌دست آید نیز نه‌تنها رشد نداشته بلکه در بهار امسال کمتر از عددهای پیش‌بینی‌شده در قانون بودجه بوده است. شوربختانه جمهوری اسلامی سهمی از مازاد پس‌انداز بین‌المللی نیز نداشته و از این مسیر نیز پولی به دست نیامده است.

حالا با توجه به اینکه بنگاه‌های بزرگ و متوسط ایرانی نیز حال و روز خوشی ندارند به‌نظر می‌رسد هزینه‌های جنگ بیشتر از هر محلی از حساب شهروندان برداشته می‌شود. کاهش قدرت خرید ایرانیان به‌دلیل نرخ تورم شتابان همان نقطه‌ای است که تا امروز هزینه‌های جنگ را پوشش داده‌اند.

این انتقال از محل رشد شتابان نرخ تورم انجام می‌شود و اثر آن را ایرانیان در هنگام مراجعه به فروشگاه‌ها برای خرید متوجه می‌شوند. نتیجه وضعیت محل‌های درآمد در ایران که روزنه‌های آن چندان فراخ نیست این شده که بودجه از تعادل خارج شده و سهم کسری بودجه نسبت‌به کل بودجه روندی افزایشی دارد. این وضعیت تا چه زمانی می‌تواند ادامه یابد؟ این یک پرسش بسیار بااهمیت است که باید به آن توجه کرد. نمی‌توان تا بی‌انتها هزینه‌های جنگ بر دوش شهروندان بیفتد. باید تعادل ایجاد کرد.